การพัฒนาแบบวัดความเป็นพลเมืองดิจิทัลของนักเรียนระดับมัธยมศึกษา

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) สร้างและพัฒนาแบบวัดความเป็นพลเมืองดิจิทัลของนักเรียนระดับมัธยมศึกษา และ 2) ตรวจสอบคุณภาพของแบบวัดที่พัฒนาขึ้น ตัวอย่างคือ นักเรียนระดับมัธยมศึกษาจำนวน 234 คน จากโรงเรียนแห่งหนึ่งในสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยคือ แบบวัดความเป็นพลเมืองดิจิทัลที่มีลักษณะเป็นมาตรประมาณค่า 5 ระดับ จำนวน 20 ข้อ การวิเคราะห์ข้อมูลใช้สถิติเชิงพรรณนาและสถิติขั้นสูง ได้แก่ การวิเคราะห์ค่าความเที่ยงด้วยค่าสัมประสิทธิ์แอลฟาของครอนบาคและโอเมก้า การวิเคราะห์อำนาจจำแนกรายข้อ และการวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงยืนยัน ผลการวิจัยพบว่า 1) แบบวัดความเป็นพลเมืองดิจิทัลของนักเรียนระดับมัธยมศึกษา ประกอบด้วย 4 องค์ประกอบ คือ การมีจริยธรรมในยุคดิจิทัล การรู้เท่าทันสื่อดิจิทัล การมีส่วนร่วมทางดิจิทัล และการปกป้องตนเองและผู้อื่นในยุคดิจิทัล และ 2) แบบวัดมีค่าความเที่ยงโดยรวมอยู่ในระดับดีมาก (α = .94, ω = .94) ค่าอำนาจจำแนกรายข้อส่วนใหญ่ผ่านเกณฑ์มาตรฐานที่กำหนดไว้ (.40) จำนวน 19 ข้อจาก 20 ข้อ และผลการวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงโครงสร้าง CFA แสดงให้เห็นว่า โมเดลมีความสอดคล้องกลมกลืนกับข้อมูลเชิงประจักษ์  (χ² (16, N = 234) = 396, p = .37, CFI = .93, TLI = .92, SRMR = .05, RMSEA = .08) และเมื่อวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงโครงสร้างโดยแยกตามองค์ประกอบของความเป็นพลเมืองดิจิทัล แสดงให้เห็นว่า โมเดลมีความสอดคล้องกลมกลืนกับข้อมูลเชิงประจักษ์ (CFI = .99, TLI = .98, RMSEA = .04, SRMR = .03) แบบวัดนี้จึงมีความน่าเชื่อถือและใช้ได้จริง และเหมาะสมสำหรับนำไปใช้ประเมินพฤติกรรมและทัศนคติด้านความเป็นพลเมืองดิจิทัลในบริบทการศึกษา รวมถึงสามารถใช้เป็นแนวทางในการพัฒนาหลักสูตรและกิจกรรมส่งเสริมทักษะพลเมืองดิจิทัล ตลอดจนการวิจัยต่อยอดในอนาคตได้อย่างมีประสิทธิภาพ