การจัดการเรียนรู้การอ่านวรรณคดีตามแนวคิดละครสร้างสรรค์เพื่อเสริมสร้างการอ่านเพื่อความเข้าใจและการตระหนักรู้ในตนเองของนักเรียนมัธยมศึกษาตอนต้น

ณิชาบูล พ่วงใส; สร้อยสน  สกลรักษ์

ผู้แต่ง

ณิชาบูล พ่วงใส นิสิตมหาบัณฑิต สาขาวิชาการสอนภาษาไทย ภาควิชาหลักสูตรและการสอน คณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
สร้อยสน สกลรักษ์ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร. ประจําสาขาวิชาการสอนภาษาไทย ภาควิชาหลักสูตรและการสอน คณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

คำสำคัญ:

การจัดการเรียนรู้การอ่านวรรณคดี, แนวคิดละครสร้างสรรค์, การอ่านเพื่อความเข้าใจ, การตระหนักรู้ในตนเอง

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) พัฒนากิจกรรมการจัดการเรียนรู้การอ่านวรรณคดีตามแนวคิดละครสร้างสรรค์ 2) ศึกษาผลการจัดการเรียนรู้ในการเสริมสร้างการอ่านเพื่อความเข้าใจของนักเรียน และ 3) ศึกษาผลการจัดการเรียนรู้ในการเสริมสร้างการตระหนักรู้ในตนเองของนักเรียน ตัวอย่างคือ นักเรียนมัธยมศึกษาปีที่ 2 โรงเรียนมัธยมศึกษาขนาดใหญ่พิเศษแห่งหนึ่ง สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาชลบุรี ระยอง จำนวน 40 คน ได้มาโดยวิธีการสุ่มแบบแบ่งกลุ่ม เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แผนการจัดการเรียนรู้การอ่านวรรณคดีตามแนวคิดละครสร้างสรรค์ แบบวัดความสามารถในการอ่านเพื่อความเข้าใจ และแบบวัดการตระหนักรู้ในตนเอง วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ค่าเฉลี่ยเลขคณิต ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การทดสอบค่าที ผลการวิจัยพบว่า 1) กิจกรรมการจัดการเรียนรู้การอ่านวรรณคดีตามแนวคิดละครสร้างสรรค์ที่พัฒนาขึ้นมี 2 ขั้นหลัก ได้แก่ (1) ขั้นการเตรียมบทอ่าน และ (2) ขั้นการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ 4 ขั้น ได้แก่ ขั้นเชื่อมโยงประสบการณ์เดิมกับมโนทัศน์ของบทอ่าน ขั้นวางแผนและเตรียมความพร้อมก่อนการแสดง ขั้นการแสดงละคร และขั้นรับข้อมูลป้อนกลับมาปรับแก้และสะท้อนคิด และ 2) ผลการจัดการเรียนรู้ พบว่า นักเรียนมีความสามารถในการอ่านเพื่อความเข้าใจหลังจัดการเรียนรู้ (M = 26.72, SD = 4.98) สูงกว่าก่อนจัดการเรียนรู้ (M = 17.68, SD = 4.48) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 และมีการตระหนักรู้ในตนเองหลังจัดการเรียนรู้ (M = 133.50, SD = 14.57) สูงกว่าก่อนจัดการเรียนรู้ (M = 106.47, SD = 15.21) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05

เอกสารอ้างอิง

ภาษาไทย

กระทรวงศึกษาธิการ. (2551). หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551. โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์แห่งประเทศไทย.

ธีรศักดิ์ จิระตราชู และ ชาริณี ตรีวรัญญู. (2562). ผลการจัดการเรียนการสอนวรรณคดีและวรรณกรรมโดยใช้วงจรการสะท้อนคิดของกิบส์ที่มีต่อการตระหนักรู้ในตนเองของนักเรียนมัธยมศึกษาตอนปลาย. วารสารศิลปากรศึกษาศาสตร์วิจัย, 11(2), 410-424. https://so05.tci-thaijo.org/index.php/suedureasearchjournal/article/view/186346

ธีระวีร์ บัวหลวง ศุภพิชญพงษ์. (2564). การพัฒนาความสามารถในการอ่านวิเคราะห์และจิตสำนึกรักท้องถิ่นของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 โดยใช้แนวคิดละครสร้างสรรค์ร่วมกับนิทานพื้นบ้าน [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศิลปากร]. Silpakorn University Repository. http://ithesis-ir.su.ac.th/dspace/handle/123456789/3878

นาถยา คงขาว. (2559). ผลการปรึกษากลุ่มแบบอัตถิภาวะนิยมต่อการตระหนักรู้ในตนเองของนักเรียนมัธยมศึกษาตอนต้น [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยบูรพา]. BUUIR. https://buuir.buu.ac.th/handle/1234567890/11598

นเรนทร์ฤทธิ์ นันทะสิทธิ์, นิธิพัฒน์ เมฆขจร, และ ลัดดาวรรณ ณ ระนอง. (2564). ผลการใช้ชุดกิจกรรมแนะแนวร่วมกับการฝึกสติเพื่อพัฒนาการตระหนักรู้ต่อตนเองของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 โรงเรียนแม่สายประสิทธิ์ศาสตร์ จังหวัดเชียงราย. วารสารราชพฤกษ์, 19(1), 67-75. https://so05.tci-thaijo.org/index.php/Ratchaphruekjournal/article/view/247297

ปาริชาติ จึงวิวัฒนาภรณ์. (2547). ละครสร้างสรรค์สำหรับเด็ก. สถาบันพัฒนาคุณภาพวิชาการ.

พรพรรณ ผิวผาย. (2561). กิจกรรมละครสร้างสรรค์พัฒนาทักษะชีวิตการตระหนักรู้ในตนของเด็กเร่ร่อน ศูนย์เด็กก่อสร้างนานาชาติ มูลนิธิสร้างสรรค์เด็ก [ปริญญานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ]. SWU IR. https://hdl.handle.net/20.500.14740/8614

ศรีเรือน แก้วกังวาล. (2551). ทฤษฎีจิตวิทยาบุคลิกภาพ: รู้เรา รู้เขา. หมอชาวบ้าน.

ภาษาอังกฤษ

Ackerman, C. E. (2019). My pocket gratitude: Anytime exercises for awareness, appreciation, and joy. Adams Media.

Boer, J. J., & Dallmann, M. (1978). The teaching of reading. Holt.

Chen, J., & Luen, L. C. (2026). The effects of creative drama on self-awareness intelligence in preschool children. International Journal of Academic Research in Progressive Education and Development, 15(1), 1669-1682. https://doi.org/10.6007/IJARPED/v15-i1/27637

Collaborative for Academic, Social, and Emotional Learning (CASEL). (2020). CASEL's SEL framework: What are the core competence areas and where are they promoted?. https://casel.org/casel-sel-framework-11.2020/

Dawson, M. A., & Bamman, H. A. (1959). Fundamentals of basic reading instruction. Longmans, Green & Company.

DuPont, S. (1992). The effectiveness of creative drama as an instructional strategy to enhance the reading comprehension skills of fifth-grade remedial readers. Reading Research and Instruction, 31(3), 41-52. https://doi.org/10.1080/19388079209558087

Fleming, M. (2019). The art of drama teaching (2nd ed.). Routledge.

Gao, Q. (2021). Promoting dual language learners’ social and emotional development through creative drama: A case study [Doctoral dissertation, Clemson University]. Clemson Open. https://open.clemson.edu/all_dissertations/2773

Goleman, D. (1998). The emotional intelligence of leaders. Leader to Leader, 1998(10), 20-26. https://doi.org/10.1002/ltl.40619981008

Hassan, S. N. S., Robani, A., & Bokhari, M. (2015). Elements of self-awareness reflecting teachers’ emotional intelligence. Asian Social Science, 11(17), 109-115. https://doi.org/10.5539/ass.v11n17p109

Heinig, R. B. (1993). Creative drama for the classroom teacher. Prentice-Hall.

Herber, H. L., & Herber, J. N. (1993). Teaching in content areas with reading, writing, and reasoning. Allyn and Bacon.

Jarrah, H. Y. (2019). The impact of using drama in education on life skills and reflective thinking. International Journal of Emerging Technologies in Learning, 14(9), 4-20. https://doi.org/10.3991/ijet.v14i09.7978

Keene, E. O., & Zimmermann, S. (2007). Mosaic of thought: The power of comprehension strategy instruction (2nd ed.). Heinemann.

Luther, V. L. (2023). More than words: Using children’s literature to promote self-awareness in the primary grades. The Language and Literacy Spectrum, 33(1), 56-68. https://digitalcommons.buffalostate.edu/lls/vol33/iss1/3

Miller, L. D., & Perkins, K. (1990). ESL reading comprehension instruction. RELC Journal, 21(1), 79-94. https://doi.org/10.1177/003368829002100106

Miller, W. H. (1990). Reading comprehension activities kit. The center for applied research in education.

Morton, T., & Akram, S. (2022). Capturing social-emotional learning (SEL) through children’s literature. English in Texas, 52(1), 13-19. https://eric.ed.gov/?id=EJ1386437

Neelands, J., & Goode, T. (2015). Structuring drama work. Cambridge University Press.

Pang, E. S., Muaka, A., Bernhardt, E. B., & Kamil, M. L. (2003). Teaching reading (Vol.12). International Academy of Education (IAE). https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000131370

RAND Reading Study Group. (2002). Reading for understanding: Toward an R&D program in reading comprehension. https://www.rand.org/pubs/monograph_reports/MR1465.html

Salisbury, B. (1986). Theatre arts in the elementary classroom. Anchorage.

Taylor, S. N. (2010). Redefining leader self-awareness by integrating the second component of self-awareness. Journal of Leadership Studies, 3(4), 57-68. https://doi.org/10.1002/jls.20139

United Nations. (2016). World youth report. https://www.un.org/development/desa/youth/publications/2016/07/world-youth-report-on-youth-civic-engagement/

World Health Organization (WHO). (2020). Life skills education school handbook. https://www.who.int/publications/i/item/9789240005020

Zimmerman, B. J. (2002). Becoming a self-regulated learner: An overview. Theory into Practice, 41(2), 64-70. https://doi.org/10.1207/s15430421tip4102_2