การศึกษาความต้องการจำเป็นในการพัฒนาเว็บแอปพลิเคชันร่วมกับแชทบอตปัญญาประดิษฐ์ในบทบาทผู้ช่วยเรียนรู้ เพื่อส่งเสริมความฉลาดรู้ทางคณิตศาสตร์ของนักเรียนมัธยมศึกษาตอนต้น

อนัสยา เจริญอุดมไพศาล; จินตวีร์  คล้ายสังข์

ผู้แต่ง

อนัสยา เจริญอุดมไพศาล นิสิตมหาบัณฑิต สาขาวิชาเทคโนโลยีและสื่อสารการศึกษา ภาควิชาเทคโนโลยีและสื่อสารการศึกษา คณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
จินตวีร์ คล้ายสังข์ ศาสตราจารย์ ดร. ประจําสาขาวิชาเทคโนโลยีและสื่อสารการศึกษา ภาควิชาเทคโนโลยีและสื่อสารการศึกษา คณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

คำสำคัญ:

เว็บแอปพลิเคชัน, แชทบอตปัญญาประดิษฐ์, ผู้ช่วยเรียนรู้, ความฉลาดรู้ทางคณิตศาสตร์

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) สำรวจข้อมูลพื้นฐานด้านการใช้เทคโนโลยีดิจิทัลและการเรียนรู้คณิตศาสตร์ของนักเรียนมัธยมศึกษาตอนต้น 2) ศึกษาความต้องการจำเป็นในการพัฒนาเว็บแอปพลิเคชันร่วมกับแชทบอตปัญญาประดิษฐ์ในบทบาทผู้ช่วยเรียนรู้เพื่อส่งเสริมความฉลาดรู้ทางคณิตศาสตร์ และ 3) ศึกษาแนวทางการพัฒนาระบบตามความคิดเห็นของครูผู้สอนคณิตศาสตร์ ตัวอย่างเชิงปริมาณเป็นนักเรียนมัธยมศึกษาตอนต้น จำนวน 391 คน ได้มาโดยการสุ่มแบบกลุ่มในระดับภูมิภาค (Cluster sampling) และตัวอย่างเชิงคุณภาพเป็นครูผู้สอนวิชาคณิตศาสตร์ จำนวน 5 คน ได้มาโดยการเลือกแบบเจาะจง (Purposive sampling) เครื่องมือที่ใช้ ได้แก่ แบบสอบถามและแบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง วิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณโดยการหาค่าความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และดัชนีลำดับความสำคัญของความต้องการจำเป็นแบบปรับปรุง (PNI_modified) วิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพโดยการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า 1) นักเรียนส่วนใหญ่เข้าถึงอินเทอร์เน็ตที่บ้านและมีประสบการณ์ใช้ปัญญาประดิษฐ์ คิดเป็นร้อยละ 92.58 โดยปัญหาด้านการเรียนรู้คณิตศาสตร์ที่พบมากที่สุดคือการแก้โจทย์ที่ซับซ้อน คิดเป็นร้อยละ 85.17 2) ความต้องการจำเป็นสูงสุดอยู่ที่ด้านรูปแบบกิจกรรมและฟังก์ชันของแพลตฟอร์ม (PNI_modified = 0.17) รองลงมา คือ ด้านการใช้เทคโนโลยีเพื่อการเรียนรู้คณิตศาสตร์ (PNI_modified = 0.16) และด้านประสบการณ์การเรียนรู้ (PNI_modified = 0.13) และ 3) ครูผู้สอนคณิตศาสตร์เสนอว่าระบบควรมีโจทย์เชื่อมโยงสถานการณ์จริง แชทบอตที่ให้คำใบ้และคำถามชี้นำ ระบบปรับระดับคำถามตามความสามารถของผู้เรียน และระบบติดตามความก้าวหน้ารายบุคคล ผลการวิจัยสะท้อนว่าการพัฒนาระบบควรมุ่งสนับสนุนการเรียนรู้ด้วยตนเอง การโต้ตอบอย่างมีความหมาย และการติดตามพัฒนาการของผู้เรียนอย่างต่อเนื่อง

เอกสารอ้างอิง

ภาษาไทย

ซารีฝะฮ์ เหล็มนุ้ย และ อัมพร วัจนะ. (2569). ผลการใช้แชทบอทเพื่อการศึกษาร่วมกับการจัดการเรียนรู้แบบห้องเรียนกลับด้าน เรื่อง พหุนาม รายวิชาคณิตศาสตร์ ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2. วารสารครุศาสตร์ปัญญา, 5(1), 282–296. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/IEJ/article/view/291038/193527

นพณัฐ ผลทวี และ ไหมไทย ไชยพันธุ์. (2567). เทคโนโลยีดิจิทัลสําหรับการจัดการเรียนรู้รายวิชาคณิตศาสตร์ในศตวรรษที่ 21. วารสาร มจร อุบลปริทรรศน์, 9(3), 2435-2446. https://ird.skru.ac.th/RMS/file/34766.pdf

พิสิทธา กาชัย, ทรงชัย อักษรคิด, ชานนท์ จันทรา, และ สกล ตั้งเก้าสกุล. (2566). การศึกษาความฉลาดรู้คณิตศาสตร์ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 ด้วยกิจกรรมการเรียนรู้คณิตศาสตร์โดยวิธีการแบบเปิด. วารสารสหวิทยาการวิจัยและวิชาการ, 3(5), 255–270. https://doi.org/10.14456/iarj.2023.252

เมธาสิทธิ์ ธัญรัตนศรีสกุล และ ชนิศวรา เลิศอมรพงษ์. (2568). การพัฒนาไลน์แชตบอต “Sparkistics” เพื่อเป็นผู้ช่วยครูสำหรับวิเคราะห์คำตอบและแนะนำวิธีการส่งเสริมสมรรถนะการใช้ตัวแสดงแทนทางคณิตศาสตร์ เรื่อง การวิเคราะห์และนำเสนอข้อมูลเชิงคุณภาพ. วารสารครุศาสตร์อุตสาหกรรม, 24(2), 38–52. https://ph01.tci-thaijo.org/index.php/JIE/article/view/263153/174946

สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี. (2568). ผลการประเมิน PISA 2022 คณิตศาสตร์ การอ่าน และวิทยาศาสตร์ (ฉบับสมบูรณ์). https://pisathailand.ipst.ac.th/pisa2022-fullreport/

สุวิมล ว่องวาณิช. (2562). การวิจัยประเมินความต้องการจำเป็น. (พิมพ์ครั้งที่ 4). สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

อิสริยาภรณ์ เศวตรพนิต, วิภารัตน์ มูสิกะเจริญ, และ สิทธิกร สุมาลี. (2568). การพัฒนาชุดกิจกรรมผ่านเว็บเพื่อส่งเสริมความฉลาดรู้ทางคณิตศาสตร์ของนักเรียนระดับมัธยมศึกษาตอนต้น. วารสารวิชาการหลักสูตรและการสอน มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร, 17(49), 31–42. https://so16.tci-thaijo.org/index.php/jci/article/view/1897/1508

ภาษาอังกฤษ

Cochran, W. G. (1977). Sampling techniques (3rd ed.). Wiley. https://archive.org/details/samplingtechniqu0000coch_t4x6/page/n7/mode/2up

Collins, A., Brown, J. S., & Newman, S. E. (1987). Cognitive apprenticeship: Teaching the craft of reading, writing, and mathematics. In L. B. Resnick (Ed.), Cognition and instruction: Issues and agendas (pp. 1–27). Lawrence Erlbaum Associates. https://ocw.metu.edu.tr/pluginfile.php/9107/mod_resource/content/1/Collins%20report.pdf

Erdoğan, F., & Zengin, F. T. (2025). Key to 21st century skills: Collaborative problem solving in Mathematics education. İnönü University Journal of the Faculty of Education, 26(2), 640–673. https://doi.org/10.17679/inuefd.1569112

Kappassova, S., Abylkassymova, A., Bulut, U., Zykrina, S., Zhumagulova, Z., & Balta, N. (2025). Mathematical literacy and its influencing factors: A decade of research findings (2015-2024). Eurasia Journal of Mathematics, Science and Technology Education, 21(7). Article em2671. https://doi.org/10.29333/ejmste/16615

Labadze, L., Grigolia, M., & Machaidze, L. (2023). Role of AI chatbots in education: Systematic literature review. International Journal of Educational Technology in Higher Education, 20, Article 56. https://doi.org/10.1186/s41239-023-00426-1

Lina, S. I., Johar, R., & Anwar. (2025). The role of mathematics education in shaping sustainable futures: A systematic literature review. Jurnal Elemen, 11(3), 757–782. https://e-journal.hamzanwadi.ac.id/index.php/jel/article/view/29706

OECD. (2023a). The future of education and skills: Education 2030. https://www.oecd.org/content/dam/oecd/en/publications/reports/2018/06/the-future-of-education-and-skills_5424dd26/54ac7020-en.pdf

OECD. (2023b). PISA 2022 assessment and analytical framework. PISA, OECD Publishing. https://www.oecd.org/en/publications/pisa-2022-assessment-and-analytical-framework_dfe0bf9c-en.html

OECD. (2023c). PISA 2022 results (Volume I): The state of learning and equity in education. PISA, OECD Publishing. https://www.oecd.org/en/publications/pisa-2022-results-volume-i_53f23881-en.html

Taguma, M., Makowiecki, K., & Gabriel, F. (2023). OECD learning compass 2030: Implications for mathematics curricula. In Y. Shimizu & R. Vithal (Eds.), Mathematics curriculum reforms around the world: The 24th ICMI study (pp. 479–509). Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-031-13548-4_32

UNESCO. (2021). Reimagining our futures together: A new social contract for education. https://doi.org/10.54675/ASRB4722

Wang, R., Zulkifli, N. N., & Mohd Ayub, A. F. (2024). Investigating the impact of the stratified cognitive apprenticeship model on high school students’ Math performance. Education Sciences, 14(8), Article 898. https://doi.org/10.3390/educsci14080898

World Economic Forum. (2025). Future of jobs report 2025. https://reports.weforum.org/docs/WEF_Future_of_Jobs_Report_2025.pdf