สภาพปัญหาในชีวิตจริงและความสามารถในการแก้ปัญหาในชีวิตจริงของนักเรียนมัธยมศึกษาตอนปลาย : กรณีศึกษาโรงเรียนประจำชายล้วนเอกชน

ภัณทิสา  พานสุวรรณ์; กรกนก  เลิศเดชาภัทร

ผู้แต่ง

ภัณทิสา พานสุวรรณ์ นิสิตมหาบัณฑิต สาขาวิชาหลักสูตรและการสอน ภาควิชาหลักสูตรและการสอน คณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
กรกนก เลิศเดชาภัทร ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร. ประจําสาขาวิชาหลักสูตรและการสอน ภาควิชาหลักสูตรและการสอน คณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

คำสำคัญ:

การแก้ปัญหาในชีวิตจริง, โรงเรียนประจำชายล้วน, สภาพปัญหาในชีวิตจริง

บทคัดย่อ

โรงเรียนประจำชายล้วนนักเรียนต้องใช้ชีวิตร่วมกันภายใต้สภาพแวดล้อมที่มีข้อจำกัดด้านเวลา ระเบียบวินัย และการปรับตัวทางสังคม อาจส่งผลต่อการเผชิญทั้งปัญหาด้านการเรียนและปัญหาในชีวิตจริง การวิจัยเชิงคุณภาพนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัญหาในชีวิตจริงของนักเรียนมัธยมศึกษาตอนปลาย และ 2) ศึกษาความสามารถในการแก้ปัญหาในชีวิตจริงของนักเรียนมัธยมศึกษาตอนปลายในบริบทโรงเรียนประจำชายล้วนเอกชน โดยมีกลุ่มเป้าหมาย คือ นักเรียนมัธยมศึกษาตอนปลายโรงเรียนประจำชายล้วนเอกชน จำนวน 25 คน สังกัดสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการศึกษาเอกชนกรุงเทพมหานคร เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบประเมินตนเองและแบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง เรื่อง สภาพปัญหาในชีวิตจริงและความสามารถในการแก้ปัญหาในชีวิตจริงของนักเรียนมัธยมศึกษาตอนปลาย วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้การวิเคราะห์เนื้อหาแบบอุปนัยและการวิเคราะห์เชิงธีม ผลการวิจัยพบว่า 1) นักเรียนเผชิญกับสภาพปัญหาที่ด้านสิ่งแวดล้อมมากที่สุด นักเรียนสะท้อนว่าเป็นปัญหาอยู่ในระดับมีปัญหา โดยเฉพาะฝุ่นและอากาศร้อนจัดในช่วงบ่ายส่งผลกระทบต่อการทำกิจกรรมกลางแจ้ง ในขณะที่มิติปัญหาด้านสันติภาพและสถาบัน และด้านสังคมเป็นมิติปัญหารองลงมาตามลำดับ และ 2) พฤติกรรมหลักที่แสดงถึงความสามารถในการแก้ปัญหาในชีวิตจริงในระดับต่ำสุด คือ การค้นหาหรือสร้างแนวทางในการแก้ปัญหาอย่างสร้างสรรค์อยู่ในระดับได้ค่อนข้างดี ในขณะที่พฤติกรรมหลักที่แสดงถึงความสามารถในการแก้ปัญหาในชีวิตจริงในระดับสูงสุด คือ การเลือกแนวทางในการแก้ปัญหาที่สร้างสรรค์ และวางแผนการดำเนินการแก้ปัญหา เมื่อเปรียบเทียบกับพฤติกรรมหลักอื่น ๆ ข้อค้นพบข้างต้นเป็นประโยชน์ต่อครูที่ออกแบบกิจกรรมการเรียนรู้ในโรงเรียนประจำชายล้วนที่ส่งเสริมให้นักเรียนในการแก้ปัญหาในชีวิตจริงด้านสิ่งแวดล้อมที่ได้เผชิญได้อย่างมีความหมาย

เอกสารอ้างอิง

ภาษาไทย

กฤษณะ หารธงชัย, กาญจนา ปักการะโต, พิเชษฐ์ นารี, และ วายุ กาญจนศร. (2565). สภาวะอากาศร้อนกับ การฝึกซ้อมและการแข่งขันกรีฑา. วารสารวิชาการและวิจัย มหาวิทยาลัยภาคตะวันออกเฉียงเหนือ, 12(3), 55-69. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/neuarj/article/view/256208/176706

ธนพล อุควงศ์เสรี และ ชัยชนะ นิ่มนวล. (2565). ความฉลาดทางอารมณ์ สัมพันธภาพในครอบครัว สัมพันธภาพกับเพื่อน และการเห็นคุณค่าในตนเอง ของนักเรียนมัธยมปลายชายล้วนในกรุงเทพมหานคร. วารสารวิชาการศึกษาศาสตร์ ศรีนครินทรวิโรฒ, 23(2), 1-19. https://so13.tci-thaijo.org/index.php/SWU_JEd/article/view/2802

กรมควบคุมมลพิษ. (2569, 11 มีนาคม). โค้งสุดท้ายคุณภาพอากาศ กทม. แนวโน้มดีขึ้น แต่ยังคงมีโอกาสพบค่าฝุ่น PM2.5 เกินมาตรฐาน เนื่องจากเป็นช่วงเปลี่ยนผ่านฤดูกาล มวลอากาศเย็นยังเข้ามาปกคลุมเป็นระลอก. https://www.pcd.go.th/pcd_news/39065/

ภาษาอังกฤษ

Berger, C., Deutsch, N., Cuadros, O., Franco, E., Rojas, M., Roux, G., & Sanchez, F. (2020). Adolescent peer processes in extracurricular activities: Identifying developmental opportunities. Children and Youth Services Review, 118, Article 105457. https://doi.org/10.1016/j.childyouth.2020.105457

Creswell, J. W., & Poth, C. N. (2017). Qualitative inquiry and research design: Choosing among five approaches (4th ed.). SAGE Publications.

Docktor, J. L., Dornfeld, J., Frodermann, E., Heller, K., Hsu, L., Jackson, K. A., Mason, A., Ryan, Q. X., & Yang, J. (2016). Assessing student written problem solutions: A problem-solving rubric with application to introductory physics. Physical Review Physics Education Research, 12(1), Article 010130. https://doi.org/10.1103/PhysRevPhysEducRes.12.010130

Isaac, G., Romero, M., & Barma, S. (2021). Understanding co-creativity in real-world problem solving in project-based learning in higher education. Revue internationale du CRIRES: innover dans la tradition de Vygotsky, 6(3), 86-99. https://doi.org/10.51657/ric.v6i2.51585

Jiang, Y., Govindasamy, P. A., & Mohd Isa, N. J. (2025). Effect of perceived stress and school adjustment among boarding middle school students in China: The parallel mediating role of parent-child relationship and peer relationship. International Journal of Academic Research in Progressive Education and Development, 14(1), 958–974. https://ijarped.com/index.php/journal/article/view/3382

Jiang, J. (2023). Learning from bad peers? Influences of peer deviant behaviour on adolescent academic performance. International Journal of Adolescence and Youth, 28(1), 394-410. https://doi.org/10.1080/02673843.2023.2246539

Luna, E. (2025, October 31). From teacher to teammate: Real-world project challenge students and teachers alike. https://www.nextgenlearning.org/articles/real-world-projects-challenge-students-and-teachers

Martin, A. J., & Marsh, H. W. (2006). Academic resilience and its psychological and educational correlates: A construct validity approach. Psychology in the Schools, 43(3), 267-281. https://doi.org/10.1002/pits.20149

Niehoff, M. (2018, March 22). 7 real-world issues that can allow students to tackle big challenges. Getting smart. https://www.gettingsmart.com/2018/03/22/7-real-world-projects-that-allow-students-to-tackle-big-problems/

Sachs, J. D., Lafortune, G., Fuller, G., & Drumm, E. (2023). Sustainable development report 2023: Implementing the SDG stimulus. Dublin University Press. https://sdgtransformationcenter.org/reports/sustainable-development-report-2023

Sarathy, V. (2018). Real world problem-solving. Frontiers in Human Neuroscience, 12, Article 261. https://doi.org/10.3389/fnhum.2018.00261

Sumarni, S. (2025) Building resilience against bullying in Indonesian boarding schools: relational and institutional mechanisms of recovery. Sunan Kalijaga International Journal on Islamic Educational Research, 9(2), 289-306. https://doi.org/10.14421/skijier.2025.92.11

Swanson, D. (2023, November 14). Strategies to develop problem-solving skills In students. One World International School, Singapore. https://owis.org/sg/blog/strategies-to-develop-problem-solving-skills-in-students/

United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization (UNESCO). (2020a). Education for sustainable development: A roadmap. https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000374802

United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization (UNESCO). (2020b). Global education monitoring report 2020: Inclusion and education—All means all. https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000373724

United Nations Economic and Social Commission for Asia and the Pacific (UNESCAP). (2025). Asia and the Pacific SDG progress report 2025: Engaging communities to close the evidence gap. https://www.unescap.org/kp/2025/asia-and-pacific-sdg-progress-report-2025

World Health Organization (WHO). (2025, September 1). Mental health of adolescent. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/adolescent-mental-health

World Health Organization (WHO). (2026, February 3). WHO launches 2026 appeal to help millions of people in health emergencies and crisis settings. https://www.who.int/news/item/03-02-2026-who-launches-2026-appeal-to-help-millions-of-people-in-health-emergencies-and-crisis-settings

ภาษาต่างประเทศ

Khatimah, H. (2015). Gambaran Kesejahteraan Sekolah pada Peserta Didik Program Kelas Akselerasi di SMA Negeri 8 Yogyakarta [An overview of school well-being among students in the accelerated class program at SMA Negeri 8 Yogyakarta]. Psikopedagogia, 4(1), 20–30. https://doi.org/10.12928/psikopedagogia.v4i1.4485