การพัฒนากิจกรรมการส่งเสริมความสามารถในการปรับตัวด้านอาชีพของครูผ่านการสำรวจประสบการณ์ด้วยเสียงจากภาพ
คำสำคัญ:
ความสามารถในการปรับตัวด้านอาชีพ, ครูใหม่, เสียงจากภาพบทคัดย่อ
ความสามารถในการปรับตัวด้านอาชีพเป็นความพร้อมในการเผชิญปัญหาจากการทำงานทั้งที่คาดการณ์ไว้และไม่ได้คาดการณ์ไว้ ครูที่มีความสามารถในการปรับตัวจะสามารถกำกับตนเองให้เผชิญกับปัญหาที่ยากและไม่คุ้นเคยจากการทำงานได้ การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) วิเคราะห์ประสบการณ์และปัญหาจากการทำงานของครูในโรงเรียนด้วยเสียงจากภาพ และ 2) เพื่อพัฒนากิจกรรมการส่งเสริมความสามารถในการปรับตัวด้านอาชีพของครู ตัวอย่างคือ ครูผู้สอนระดับประถมศึกษาที่มีประสบการณ์การสอนไม่เกิน 3 ปี ในโรงเรียนสังกัด สพฐ. ในเขตกรุงเทพมหานคร จำนวน 5 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยคือ ภาพถ่าย แบบสัมภาษณ์ และแบบประเมินความเหมาะสมและความเป็นไปได้ของกิจกรรม การวิเคราะห์ข้อมูล ใช้การวิเคราะห์เนื้อหาแบบกำหนดทิศทางล่วงหน้า ผลการวิจัยพบว่า 1) ครูได้นำเสนอประสบการณ์เกี่ยวกับการทำงานครอบคลุม 4 ด้าน ได้แก่ (1) การตระหนักรู้และเตรียมความพร้อมสำหรับการประกอบอาชีพครูในอนาคต (2) การมีวินัยในตนเองและความรับผิดชอบงานที่ได้รับมอบหมาย (3) การพัฒนาตนเองที่เป็นประโยชน์ต่อการประกอบอาชีพครูในอนาคต และ (4) ความเชื่อมั่นในศักยภาพของตนเอง นอกจากนี้ ยังพบปัญหาจากการทำงานในโรงเรียน ได้แก่ การปรับตัวเข้ากับบริบทของโรงเรียน การได้รับมอบหมายงานที่อยู่นอกบทบาทการสอน และการจัดการเรียนการสอน และ 2) ผลการพัฒนากิจกรรม พบว่า กิจกรรมการส่งเสริมความสามารถในการปรับตัวด้านอาชีพของครู ประกอบด้วย 4 บทเรียน ได้แก่ กิจกรรมการทำความเข้าใจการเปลี่ยนแปลงและการกำหนดทางเลือกด้านอาชีพ กิจกรรมการกำหนดอนาคตที่พึงประสงค์ กิจกรรมการควบคุมสถานการณ์ และกิจกรรมการสร้างความเชื่อมั่นในตนเอง ซึ่งได้รับการประเมินด้านความเหมาะสมในระดับมากที่สุด (M = 4.51, SD = 0.44) และมีความเป็นไปได้ระดับมาก (M = 4.29, SD = 0.64) ทั้งนี้ กิจกรรมนี้สามารถใช้เป็นแนวทางการพัฒนาหลักสูตรและกิจกรรมเตรียมความพร้อมของนิสิตและนักศึกษาก่อนฝึกประสบการณ์วิชาชีพครูได้
เอกสารอ้างอิง
ภาษาไทย
ดวงฤทัย เด่นจารุกูล และ ชยุตม์ ภิรมย์สมบัติ. (2565). การจำแนกกลุ่มครูตามปัจจัยเสี่ยงที่ส่งผลต่อความท้อแท้ในการทำงาน : การวิเคราะห์ต้นไม้เอสอีเอ็ม. วารสารวิจัย มข., 10(3). 33-56. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/gskkuhs/article/view/259076
ชยุตม์ ภิรมย์สมบัติ. (2567). Advanced(?) Content Analysis: Known, Yet Misunderstood [เอกสารที่ไม่ได้ตีพิมพ์]. คณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ชยุตม์ ภิรมย์สมบัติ. (2568). Content Analysis: Widely Used, Wildly Misused [เอกสารที่ไม่ได้ตีพิมพ์]. คณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ชิษณุพงศ์ ปัญญ์ชยธร. (2568). การใช้ QCAmap สําหรับการวิเคราะห์เนื้อหาเชิงคุณภาพ: ตัวอย่างจากข้อมูลจําลองบทสัมภาษณ์ครู. วารสารวิธีวิทยาการวิจัย, 38(2), 174-187. https://so12.tci-thaijo.org/index.php/jrm/article/view/2948/4205
ญาณิกา ลุนราศรี, วรพิชชา เวชวิริยกุล, และ ณัฏฐภรณ์ หลาวทอง. (2565). การตรวจสอบคุณภาพของแบบวัดความสามารถในการปรับตัวทางด้านอาชีพฉบับสั้นสําหรับนิสิตครู. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร, 24(2), 96-108. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/edujournal_nu/article/view/218258/171995
ปาณระวี เทียนมี และ รุ่งแสง อรุณไพโรจน์. (2561). ผลของการใช้โปรแกรมพัฒนาผู้เรียนที่มีต่อความสามารถ ในการปรับตัวของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 โรงเรียนมัธยมวัดบึงทองหลาง. วารสารมหาวิทยาลัยศิลปากร, 38(2), 89-102. https://so05.tci-thaijo.org/index.php/sujthai/article/view/121267
พิศุทธ์ปภาณ จินะวงค์. (2569). การขับเคลื่อนการใช้หลักสูตรการศึกษาปฐมวัย พุทธศักราช 2568 สำหรับเด็กอายุ 3–6 ปี ของครูผู้สอนระดับชั้นอนุบาลปีที่ 1–3 ในโรงเรียนสังกัดเทศบาลนครนครสวรรค์. วารสารนวัตกรรมการวิจัยเพื่อสังคม, 2(1), 66-80. https://so13.tci-thaijo.org/index.php/JRI/article/view/3037
ภาษาอังกฤษ
Collie, R. J., & Martin, A. J. (2017). Teachers' sense of adaptability: Examining links with perceived autonomy support, teachers' psychological functioning, and students' numeracy achievement. Learning and Individual Differences, 55, 29-39. http://dx.doi.org/10.1016/j.lindif.2017.03.003
Green, Z. A., Noor, U., & Hashemi, M. N. (2020). Furthering proactivity and career adaptability among university students: Test of intervention. Journal of Career Assessment, 28(3), 402-424. https://doi.org/10.1177/1069072719870739
Köckler, H., Shrestha, R., Aslam, A. B., Berger, T., Börner, S., Cheung, C., Fabian, C., Shankavaram, H., Shrestha, R., Shrestha, S., & Simon, D. (2024). Physical activity in public space: Insights from a global community of practice applying photovoice as a tool for digital participatory place analysis. Cities & Health, 10(1), 38-50. https://doi.org/10.1080/23748834.2024.2307739
McLean, L., Taylor, M., & Sandilos, L. (2023). The roles of adaptability and school climate in first-year teachers' developing perceptions of themselves, their classroom relationships, and the career. Journal of School Psychology, 99, Article PMID37507193. https://doi.org/10.1016/j.jsp.2023.04.003
Räsänen, K., Pietarinen, J., Pyhältö, K., Soini, T., & Väisänen, P. (2020). Why leave the teaching profession? A longitudinal approach to the prevalence and persistence of teacher turnover intentions. Social Psychology of Education, 23, 837-859. https://doi.org/10.1007/s11218-020-09567-x
Savickas, M. L., Nota, L., Rossier, J., Dauwalder, J., Duarte, M. E., Guichard, J., Soresi, S., Esbroeck, R. V., & Vianen, A. E. M. (2009). Life designing: A paradigm for career construction in the 21st century. Journal of Vocational Behavior, 75, 239–250, https://doi.org/10.1016/j.jvb.2009.04.004
Savickas, M. L., & Porfeli, E. J. (2012). Career adapt-abilities scale: Construction, reliability, and measurement equivalence across 13 countries. Journal of Vocational Behavior, 80, 661-673. https://doi.org/10.1016/j.jvb.2012.01.011
Van der Horst, A. C., Klehe, U. C., Brenninkmeijer, V., & Coolen, A. C. M. (2021). Facilitating a successful school-to-work transition: Comparing compact career-adaptation interventions. Journal of Vocational Behavior, 128, Article 103581. https://doi.org/10.1016/j.jvb.2021.103581
Wangdi, T., & Shimray, R. (2022). Qualities of effective EFL English teachers as perceived by Thai university students: A photovoice study. Issues in Educational Research, 32(2) 805-824. https://rps.wu.ac.th/detail/10000590
Wetstone, H., & Rice, K G. (2023). Enhancing career adaptability among university students: An intervention study. Journal of Career Development, 50(6), 1279-1292. https://doi.org/10.1177/08948453231187910
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารอิเล็กทรอนิกส์ทางการศึกษา
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
