การประยุกต์หลักกัลยาณมิตร 7 ในการส่งเสริมทักษะการเรียนรู้และนวัตกรรมของนักเรียนโรงเรียนบ้านดงตาหวัง อำเภอโพธิ์ไทร จังหวัดอุบลราชธานี

Main Article Content

เกริกตระการ ปะวะเสนัง
ภัทรชัย อุทาพันธ์

บทคัดย่อ

บทคัดย่อ


          บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัจจุบันการพัฒนาทักษะการเรียนรู้ของนักเรียนโรงเรียนบ้านดงตาหวัง อำเภอโพธิ์ไทร จังหวัดอุบลราชธานี 2) ศึกษาหลักกัลยาณมิตรในพุทธศาสนาเถรวาท และ 3) ประยุกต์หลักกัลยาณมิตร 7 ในการส่งเสริมทักษะการเรียนรู้และนวัตกรรมของนักเรียนโรงเรียนบ้านดงตาหวัง อำเภอโพธิ์ไทร จังหวัดอุบลราชธานี การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพโดยศึกษาค้นคว้าจากแหล่งข้อมูลปฐมภูมิ คือพระไตรปิฎกฉบับภาษาไทย ของมหามกุฏราชวิทยาลัย ข้อมูลทุติยภูมิ และการวิจัยภาคสนามด้วยการสัมภาษณ์เชิงลึก จากกลุ่มผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 12 คน ซึ่งประกอบด้วยนักวิชาการศึกษา ผู้บริหารสถานศึกษา ข้าราชการครู ผู้ปกครอง และนักเรียน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยคือแบบสัมภาษณ์ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา และนำเสนอผลการวิจัยแบบพรรณนาวิเคราะห์


ผลการวิจัยพบว่า 1) การส่งเสริมทักษะการเรียนรู้มุ่งพัฒนาทักษะศตวรรษที่ 21 ด้วยการเรียนรู้เชิงรุก โดยมีปฏิสัมพันธ์เชิงบวกและความไว้วางใจระหว่างครูกับศิษย์ เป็นปัจจัยสำคัญต่อแรงจูงใจและการพัฒนาทักษะการคิดวิเคราะห์และการสื่อสาร 2) หลักกัลยาณมิตร 7 ประกอบด้วย ปิโย, ครุ,                     ภาวนีโย, วตฺตา, วจนกฺขโม, คมฺภีรญฺจ กถํ กตฺตา, โน จฏฺฐาเน นิโยชเย ซึ่งทำหน้าที่กระตุ้นให้ผู้เรียนเกิดการคิดอย่างถูกวิธี อันเป็นจุดเริ่มต้นของการพัฒนาปัญญาตามหลักไตรสิกขา 3) การประยุกต์หลักกัลยาณมิตร 7 ในการส่งเสริมทักษะการเรียนรู้ พบว่า ครูบูรณาการหลักธรรมในกระบวนการสอนผ่านเมตตาธรรม การสื่อสารเชิงบวก และการรับฟัง เพื่อพัฒนาการคิดวิพากษ์ การทำงานร่วมกัน และการเรียนรู้อย่างมีจริยธรรม ส่งผลให้นักเรียนพัฒนาทักษะการเรียนรู้อย่างมีประสิทธิภาพและยั่งยืน

Article Details

ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

เอกสารอ้างอิง

พระธรรมปิฎก (ป.อ.ปยุตฺโต). (2546). สู่การศึกษาแนวพุทธ. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพมหานคร : กระทรวงศึกษาธิการ.

พระปิฎกโกศล และคณะ. (2562). หลักกัลยาณมิตรธรรม 7 ในพระไตรปิฎกสำหรับครู. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, 6(9), 4199-4214.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ.ปยุตฺโต). (2552). พุทธธรรม. พิมพ์ครั้งที่ 21. กรุงเทพมหานคร : มูลนิธิพุทธธรรม.

พระมหาเมืองมนต์ ศรีปัตตา. (2567). หลักกัลยาณมิตรธรรมกับการพัฒนาความฉลาดทางสังคมในสถานศึกษา. วารสารปราชญ์ประชาคม, 2(1), 44–56.

มหามกุฏราชวิทยาลัย. (2546). พระไตรปิฎกและอรรถกถาแปล. นครปฐม : โรงพิมพ์มหามกุฏราชวิทยาลัย.

โรงเรียนบ้านดงตาหวัง. (2566). รายงานการประเมินตนเองของสถานศึกษา (SAR). อุบลราชธานี : โรงเรียนบ้านดงตาหวัง สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาการศึกษาประถมศึกษาอุบลราชธานี เขต2.

วิจารณ์ พานิช. (2556). การสร้างการเรียนรู้สู่ศตวรรษที่ 21. กรุงเทพมหานคร : โรงพิมพ์มูลนิธิ สยามกัมมาจล.

สำนักงานรับรองมาตรฐานและประเมินคุณภาพการศึกษา, (2564). ประกาศสำนักงานรับรองมาตรฐานและประเมินคุณภาพการศึกษา (องค์การมหาชน) เรื่องรายชื่อสถานศึกษาระดับการศึกษาขั้นพื้นฐานที่รับการประเมินคุณภาพภายนอก ระยะที่1 การประเมิน SAR และรายชื่อผู้ประเมินภายนอกประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2564. สืบค้นเมื่อ 18 สิงหาคม 2568 จากhttps://www.onesqa.or.th/upload/download/202107161710342.pdf.

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560–2579. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา.

สุเมธ แสงนิ่มนวล. (2560). ภาวะผู้นำกับธรรมาภิบาลในการบริหารงานองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นสถาบันพระปกเกล้า. นนทบุรี : ส. เจริญการพิมพ์.