การผลิตธุงอีสานเพื่อเสริมสร้างเศรษฐกิจชุมชนแนวทางเศรษฐกิจสร้างสรรค์และเศรษฐกิจปลอดภัยในจังหวัดหนองคาย

บทคัดย่อ

 บทคัดย่อ

 การศึกษาวิจัยเรื่อง “การผลิตธุงอีสานเพื่อเสริมสร้างเศรษฐกิจชุมชนแนวทางเศรษฐกิจสร้างสรรค์และเศรษฐกิจปลอดภัยในจังหวัดหนองคาย” มีวัตถุประสงค์หลัก ๓ ประการ คือ ๑) เพื่อศึกษาสภาพข้อมูลพื้นฐานและผลกระทบต่อเศรษฐกิจชุมชน ๒) เพื่อพัฒนากระบวนการผลิตธุงตามแนวทางเศรษฐกิจสร้างสรรค์ และ ๓) เพื่อเสนอรูปแบบการผลิตธุงอีสานที่ปลอดภัยและยั่งยืน โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสานวิธี (Mixed Methods Research) ประกอบด้วยการวิจัยเชิงเอกสาร การวิจัยเชิงคุณภาพผ่านการสัมภาษณ์เชิงลึกกลุ่มผู้ให้ข้อมูลสำคัญ ๒๐ คน การวิจัยเชิงปริมาณโดยใช้แบบสอบถามจากกลุ่มตัวอย่าง ๓๐๐ คนในพื้นที่ ๑๕ ชุมชนตำบลค่ายบกหวาน และการวิจัยเชิงปฏิบัติการ ผลการวิจัยพบว่า ธุงอีสานเป็นทุนทางวัฒนธรรมที่ในการสร้างมูลค่าเพิ่มทางเศรษฐกิจ เนื่องจากมีรากฐานความเชื่อทางพุทธศาสนาและภูมิปัญญาที่เข้มแข็ง โดยเฉพาะธุงใยแมงมุมที่แฝงนัยความหมายทางธรรม เช่น อริยสัจ ๔ และมรรคมีองค์ ๘ ข้อมูลพื้นฐานระบุว่ากลุ่มผู้ผลิตหลักคือเพศหญิง (ร้อยละ ๗๑.๖๓) และเป็นกลุ่มผู้สูงอายุที่มีทักษะและความภาคภูมิใจในตนเองสูง แต่ยังมีความต้องการการสนับสนุนด้านวัตถุดิบจากภาครัฐและทักษะการออกแบบลวดลายใหม่ๆ เพื่อให้เข้าสู่ตลาดสากลได้   ผู้วิจัยได้เสนอรูปแบบการผลิตตามหลัก ๕ ฐานประกอบด้วย ฐานระบบการเงิน ฐานอาชีพ ฐานทรัพยากร ฐานสวัสดิการ และฐานเครือข่าย โดยเน้นเศรษฐกิจปลอดภัยที่ใช้วัสดุธรรมชาติในท้องถิ่น ปราศจากสารเคมีอันตรายและเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม  ผลการดำเนินงานชี้ให้เห็นว่ารูปแบบการจัดการตนเอง อีกทั้งยังช่วยลดความเหลื่อมล้ำและสร้างความภาคภูมิใจในอัตลักษณ์ท้องถิ่น ทำให้ภูมิปัญญาการทำธุงถูกสืบทอดสู่คนรุ่นใหม่ควบคู่ไปกับการเติบโตทางเศรษฐกิจที่สมดุลและมั่นคง