ผลกระทบจากการออกกฎหมายของสหภาพยุโรปว่าด้วยสินค้าที่ปลอดจาก การตัดไม้ทำลายป่า (EUDR) ต่อการส่งออกยางพาราที่ปลูกในพื้นที่ป่า ของประเทศไทยไปยังสหภาพยุโรป

Main Article Content

ฐิติมา ศรีกะพา
ปรมาภรณ์ วีระพันธ์
ดามร คำไตรย์

บทคัดย่อ

บทคัดย่อ


บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษาปัญหาการส่งออกยางพาราจากสวนยางในเขตพื้นที่ป่าของประเทศไทยไปยังสหภาพยุโรป และวิเคราะห์กฎหมายป่าไม้ไทยที่เกี่ยวข้อง และกฎหมายของสหภาพยุโรปว่าด้วยสินค้าที่ปลอดจากการตัดไม้ทำลายป่า (2) ศึกษาเปรียบเทียบแนวคิดและหลักการเกี่ยวกับการปลอดการตัดไม้ทำลายป่าตามกฎหมายว่าด้วยสินค้าที่ปลอดจากการตัดไม้ทำลายป่า กับกฎหมายป่าไม้ของประเทศต่าง ๆ ได้แก่ สวีเดน ญี่ปุ่น สาธารณรัฐประชาชนจีน แคนาดา และอินโดนีเซีย (3) เพื่อนำเสนอแนวทางแก้ไขปัญหาด้านการส่งออกอย่างเป็นรูปธรรม
การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ ใช้วิธีศึกษาจากเอกสาร โดยศึกษาหลักการและแนวคิดการปลอดการทำลายป่าไม้ บทบัญญัติของกฎหมายป่าไม้ประเทศไทยและต่างประเทศ เอกสารทางวิชาการและกฎหมายของสหภาพยุโรปว่าด้วยสินค้าที่ปลอดจากการตัดไม้ทำลายป่า แล้ววิเคราะห์เชิงพรรณนา


ผลการศึกษาพบว่า คำนิยาม “ป่า” ตามกฎหมายไทยและระบบการตรวจสอบย้อนกลับ ยังไม่สอดคล้องกับเกณฑ์ของกฎหมายว่าด้วยสินค้าที่ปลอดจากการตัดไม้ทำลายป่า ส่งผลให้เกษตรกรชาวสวนยางที่ไม่มีเอกสารสิทธิในที่ดิน ไม่สามารถส่งออกยางพาราไปสหภาพยุโรปได้ ประกอบกับข้อจำกัดของการอนุญาตใช้ประโยชน์ในพื้นที่ป่าสงวน ที่ไม่รองรับเกษตรกรรมโดยตรง จึงเป็นอุปสรรคต่อการส่งออกไม้ยางและผลิตภัณฑ์ยางพาราไปยังตลาดยุโรป งานวิจัยนี้จึงเสนอให้นำหลักการทางกฎหมายของญี่ปุ่นมาประยุกต์ใช้ปรับปรุงคำนิยาม “ป่า” และยกระดับมาตรการตรวจสอบย้อนกลับ อาทิ การกำหนดหลักเกณฑ์การใช้โฉนดต้นยาง สำหรับรับรองแหล่งที่มาของไม้ยางและผลิตภัณฑ์ยางพาราเพื่อสนับสนุนเกษตรกรในการส่งออก

Article Details

ประเภทบทความ
บทความวิจัย
ประวัติผู้แต่ง

ปรมาภรณ์ วีระพันธ์, มหาวิทยาลัยขอนแก่น วิทยาเขตหนองคาย, ประเทศไทย

อาจารย์ที่ปรึกษาการศึกษาอิสระ: ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ปรมาภรณ์ วีระพันธ์

ดามร คำไตรย์, มหาวิทยาลัยขอนแก่น วิทยาเขตหนองคาย, ประเทศไทย

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ดามร คำไตรย์

เอกสารอ้างอิง

เอกสารอ้างอิง

กรมธนารักษ์. (2562). แก้ปัญหารุกป่าปลูกยาง. สืบค้นเมื่อ 16 มีนาคม 2568 จาก https://npvc.treasury.go.th/npvc/cms-webblog-detail/37.

การยางแห่งประเทศไทย. (2567). แผนวิสาหกิจการยางแห่งประเทศไทย พ.ศ. 2566-2570 (ฉบับทบทวน พ.ศ. 2567). สืบค้นเมื่อ 16 มีนาคม 2568 จาก https://www.raot.co.th /download/plan/enterprise/enterprise_plan_(65)66-70.pdf.

ฐานเศรษฐกิจ. (2568). ยางพาราไทยพร้อมมาก รับกฎ EUDR กยท. เร่งขึ้นทะเบียน 20 ล้านไร่ ดันส่งออก. สืบค้นเมื่อ 5 มิถุนายน 2568 จาก https://shorturl.asia/6YDnW.

ไทยโพสต์. (2567). กยท. ตั้งเป้ากำหนดราคายางโลก เร่งตรวจสอบย้อนกลับ3.5ล้านตัน ใช้ EUDR เป็นเครื่องมือสร้างเสถียรภาพ/ขยายตลาด. สืบค้นเมื่อ 16 มีนาคม 2568 จาก https://www.thaipost.net/public-relations-news/539297/.

ธนาคารแห่งประเทศไทย. (2566). อุตสาหกรรมยางพาราไทย: เร่งพัฒนา คว้าโอกาส บนความสามารถในการแข่งขันที่ลดลง. สืบค้นเมื่อ 10 มิถนายน 2568 จาก https://shorturl.asia/u9eir.

สำนักงานนโยบายและยุทธศาสตร์การค้า. (2567). ไทยต้องพร้อมรับ EUDR เมื่ออียูเตรียมแบนสินค้าเข้าข่ายทำลายป่า. สืบค้นเมื่อ 18 มีนาคม 2568 จาก https://tpso.go.th/news/2403-0000000002?.

Food and Agriculture Organization of the United Nations. (2024). Terms and definitions: FRA 2025. (Forest Resources Assessment Working Paper No. 194).

Parliament of Canada. (2026). Forestry Act. Retrieved January 27, 2026 , from Justice Laws Website: https://laws-lois.justice.gc.ca/eng/acts/f-30/FullText.html.

Union, European Parliament & Council of the European. (2023). Regulation (EU) 2023/1115 on deforestation-free products. Official Journal of the European Union. Retrieved from https://shorturl.asia/h6fa8.