การสร้างและประเมินกลไกการพัฒนาวัฒนธรรมร่วมรู้สึกของสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาหนองคาย

Main Article Content

อมลพัชญ์ แก้วบุตร
ปาริชาต ทุมนันท์

บทคัดย่อ

บทคัดย่อ


          บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อสร้างและประเมินกลไกการพัฒนาวัฒนธรรมร่วมรู้สึกของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาหนองคาย การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยศึกษาข้อมูล แนวคิด ทฤษฎี และงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ ได้แก่ ผู้ทรงคุณวุฒิที่มีความรู้และประสบการณ์ด้านการบริหารการศึกษา วัฒนธรรมองค์กร และการพัฒนาสถานศึกษา จำนวน 3 คน ซึ่งได้มาโดยการเลือกแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ 1) แบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง 2) แบบประเมินความเหมาะสม ความเป็นไปได้ และความเป็นประโยชน์ของกลไก เก็บรวบรวมข้อมูลโดยการศึกษาเอกสาร การสัมภาษณ์ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ และการประเมินกลไกโดยผู้ทรงคุณวุฒิ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เชิงเนื้อหา การสังเคราะห์ประเด็นสำคัญ และการจัดหมวดหมู่ข้อมูล


          ผลการวิจัยพบว่า กลไกการพัฒนาวัฒนธรรมร่วมรู้สึกของสถานศึกษา ประกอบด้วย 6 ส่วน ได้แก่ 1) ชื่อกลไก 2) หลักการและแนวคิด 3) วัตถุประสงค์ 4) แนวทางการปฏิบัติ 5) ผลลัพธ์ และ 6) เงื่อนไขสู่ความสำเร็จ กลไกดังกล่าวเป็นแนวทางที่ส่งเสริมวัฒนธรรมร่วมรู้สึก ส่งผลให้สถานศึกษาเสริมสร้างบรรยากาศแห่งความเข้าใจ ความเอื้ออาทร การรับฟังอย่างลึกซึ้ง การเคารพความแตกต่าง และการทำงานร่วมกันอย่างมีเป้าหมาย ผลการประเมินกลไกโดยผู้ทรงคุณวุฒิพบว่า กลไกสามารถนำไปใช้พัฒนาวัฒนธรรมร่วมรู้สึกของสถานศึกษาได้อย่างเป็นระบบ โดยภาพรวมกลไกมีค่าเฉลี่ยอยู่ในระดับมากที่สุด (X̄ = 4.76, S.D. = 0.01) ด้านที่มีค่าเฉลี่ยสูงสุดคือด้านความเป็นประโยชน์ (X̄ = 4.89, S.D. = 0.28) อยู่ในระดับมากที่สุด รองลงมาคือด้านความเหมาะสม (X̄ = 4.74, S.D. = 0.29)  อยู่ในระดับมากที่สุด และด้านความเป็นไปได้ (X̄ = 4.64, S.D. = 0.27) อยู่ในระดับมากที่สุด ตามลำดับ

Article Details

ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงศึกษาธิการ. (2567). ประกาศกระทรวงศึกษาธิการ เรื่อง นโยบายการศึกษาของกระทรวงศึกษาธิการ ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2568 – 2569. ราชกิจจานุเบกษา เล่มที่ 141 ตอนพิเศษ 309 ง หน้า 11 (13 พฤศจิกายน 2567).

บัลลังก์ มงคลคำนวณเขตต์. (2566). กระบวนทัศน์ทางการบริหารการศึกษาในยุคปกติใหม่. ใน วิทยานิพนธ์ปริญญาปรัชญาดุษฏีบัณฑิต สาขาการบริหารการศึกษา. มหาวิทยาลัยศิลปากร.

พฤกษ์ สุพรรณาลัย. (2560). รูปแบบความสัมพันธ์เชิงสาเหตุระหว่างวัฒนธรรมองค์กรที่สร้างสรรค์การจัดสรรการจูงใจ การจัดการความหลากหลายและการจัดการคนเก่งที่ส่งผลต่อความเป็นองค์กรประสิทธิภาพสูงในประเทศไทย. ใน วิทยานิพนธ์ปริญญาปรัชญาดุษฎีบัณฑิต. มหาวิทยาลัยศิลปากร.

ศุภชัย ยาวะประภาษ และ ปิยากร หวังมหาพร. (2563). นโยบายสาธารณะระดับท้องถิ่นไทย. (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพมหานคร : โอ.เอส.พริ้นติ้ง.

สงวน อินทร์รักษ์ และประเสริฐ อินทร์รักษ์. (2565). กลไกการขับเคลื่อนยุทธศาสตร์ชาติด้านการศึกษาของกระทรวงศึกษาธิการสู่การปฏิบัติ. วารสารวิชาการสถาบันพัฒนาพระวิทยากร, 5(1), 147-159.

สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาหนองคาย. (2568). แผนพัฒนาการศึกษาสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาหนองคาย พ.ศ. 2564-2568 ระยะ 5 ปี. เรียกใช้เมื่อ 11 พฤษภาคม 2569 จาก https://www.sesaonk.go.th/wp-content/uploads/2022/07.

สำนักงานเลขาธิการสภาก ารศึกษา. (2561). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560 – 2579. กรุงเทพมหานคร : บริษัท พริกหวานกราฟฟิค จำกัด.

อธิษฐญา อิสระศักดิ์. (2565). ปัจจัยสำคัญด้านวัฒนธรรมองค์กรที่มีความสัมพันธ์ต่อประสิทธิภาพของการทำงานของบุคลากรในการทำงานรูปแบบทำงานที่บ้าน. ใน สารนิพนธ์ปริญญาการจัดการมหาบัณฑิต วิทยาลัยการจัดการ. มหาวิทยามหิดล.

อริยาภรณ์ แจ้งโห้ และคณะ. (2567). ความสัมพันธ์ระหว่างภาวะผู้นำแบบร่วมรู้สึกของผู้บริหารสถานศึกษากับคุณภาพชีวิตการทำงานของครู สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากรุงเทพมหานคร. วารสาร มจร อุบลปริทรรศน์, 9(2), 2064-2077.

Arghode, V. et al. (2022). Empathic organizational culture and leadership: conceptualizing the framework. European Journal of Training and Development, 46(1-2), 239-252.

Goleman, D. (2019). The Emotionally Intelligent Leader. Boston: Harvard Business Review Press.

Higgins, J. et al. (2024). Responding to negative emotion in a pre-service mathematics classroom: Building collective empathy. Cultural Studies of Science Education, 19(1), 123–145.

Patton, M. Q. (2015). Qualitative research & evaluation methods. 4th ed. Thousand Oaks, CA: Sage.

Riess, H. (2018). The Empathy Effect. Colorado: Sounds True. 11th ed.

Schein, E. H. (2010). Organizational Culture and Leadership. 4thed. San Francisco: Jossey-Bass.

UNESCO. (2019). Learning for Empathy: A teacher exchange and support programmed. เรียกใช้เมื่อ 18 September 2025 จาก https://www.unesco.org/en/articles/learning-empathy-teacher-exchange-and-support-project.