หัวใจนำทางพลิกชุมชนบ้านยูโยด้วย Empathy Model สู่พื้นที่ปลอดภัยไร้ควันบุหรี่ไฟฟ้า
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทคัดย่อ
บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อนำเสนอกระบวนการและผลลัพธ์การดำเนินกิจกรรมป้องกันบุหรี่ไฟฟ้าในเยาวชนชุมชนบ้านยูโย อำเภอบานา จังหวัดปัตตานี โดยนักศึกษาสาขาการจัดการชุมชน วิทยาลัยชุมชนปัตตานี ประยุกต์ใช้ Design Thinking เพื่อค้นหาปัญหาและออกแบบกิจกรรม กลุ่มตัวอย่างคัดเลือกแบบเจาะจง 85 คน ประกอบด้วยเพศชายร้อยละ 38.8 และเพศหญิงร้อยละ 61.2 พร้อมเยาวชนต้นแบบ 20 คน ข้อมูลได้จากแบบสอบถาม การสังเกต และการมีส่วนร่วมในกิจกรรม ผลการศึกษาพบว่า เยาวชนร้อยละ 60 มีความเชื่อคลาดเคลื่อนว่าบุหรี่ไฟฟ้าอันตรายน้อยกว่าบุหรี่มวนและเป็นสิ่งต้องห้ามตามหลักศาสนาอิสลามน้อยกว่า ประกอบกับอิทธิพลของเพื่อนและการตลาดด้วยกลิ่นผลไม้ ซึ่งสอดคล้องกับทฤษฎีพฤติกรรมตามแผนและทฤษฎีการเรียนรู้ทางสังคม
กิจกรรมใช้ Empathy Model 4 ขั้น ได้แก่ 1) สร้างพื้นที่ปลอดภัยทางอารมณ์ 2) สื่อสารความรู้ผ่านสถานการณ์จำลอง 3) ฝึกทักษะการปฏิเสธ และ 4) จัดเวทีประชาคมเยาวชน ผลการดำเนินงานพบว่า ผู้เข้าร่วมร้อยละ 80 สนใจเรียนรู้โทษของบุหรี่ไฟฟ้า โดยกลุ่มอายุ 17–20 ปีมีส่วนร่วมสูงสุด การแบ่งปันประสบการณ์เลิกบุหรี่ของนายแวอุสมาน กาซอ ผู้นำชุมชนในฐานะต้นแบบ ช่วยให้เยาวชนเชื่อมโยงเนื้อหากับประสบการณ์ของตนได้ชัดเจน จุดเด่นของกิจกรรมคือการบูรณาการ Empathy Model กับคุณค่าและหลักคำสอนของศาสนาอิสลาม ทำให้ชุมชนยอมรับและมีส่วนร่วมอย่างแท้จริง จึงเสนอองค์ความรู้ใหม่ “Cultural Empathy Integration Model” ซึ่งชี้ว่าการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมสุขภาพในชุมชนพหุวัฒนธรรมควรผสานความเห็นอกเห็นใจ คุณค่าทางศาสนา อารมณ์ และความสัมพันธ์ทางสังคม เพื่อใช้เป็นแนวทางออกแบบกิจกรรมสุขภาพในจังหวัดชายแดนภาคใต้และบริบทพหุวัฒนธรรมใกล้เคียงได้อย่างเหมาะสมและยั่งยืน
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
สงวนสิทธิ์โดย วารสารศึกษิตาลัย วัดศรีสุมังคล์
เลขที่ 962 ตำบลในเมือง อำเภอเมือง จังหวัดหนองคาย
โทร. 086-8894578
E-mail : Sjmcunk@gmail.com
Website :https://so01.tci-thaijo.org/index.php/SJ
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงศึกษาธิการ. (2568). ประกาศกระทรวงศึกษาธิการ เรื่อง มาตรการควบคุมการแพร่ระบาดของบุหรี่ไฟฟ้า. เรียกใช้เมื่อ 10 พฤษภาคม 2569 จาก https://shorturl.asia/del3n.
ธนากร ธนวัฒน์. (2567). ผลกระทบในทุกมิติจากการใช้บุหรี่ไฟฟ้า การทบทวนแนวทางการจัดโปรแกรมสำหรับการสร้างการรับรู้ถึงอันตรายต่อสุขภาพและการป้องกันการสูบบุหรี่ไฟฟ้าในวัยรุ่น. วารสารสาธารณสุขและวิทยาศาสตร์สุขภาพ, 7(2), 93–106.
มูลนิธิสร้างสุขมุสลิมไทย (สสม.). (2562). โครงการปอเนาะสร้างสุข: กิจกรรมแตกหน่อสร้างภูมิคุ้มกัน. เรียกใช้เมื่อ 10 มีนาคม 2569 จาก https://muslim4health.or.th.
ศูนย์อำนวยการบริหารจังหวัดชายแดนภาคใต้ (ศอ.บต.). (2569). นายกฯ อนุทิน นำคณะ ลง จชต.ย้ำ ชายแดนใต้ เดินหน้าได้ด้วย ‘เข้าใจ เข้าถึง พัฒนา’ พร้อมสั่งการ ศอ.บต.บูรณาการความร่วมมือ แก้ไขปัญหาประชาชน. เรียกใช้เมื่อ เมษายน 2569 จาก https://www.sbpac.go.th/home/? p=162795.
อัจฉราพร สี่หิรัญวงศ์. (2565). การสำรวจระดับชาติเกี่ยวกับการใช้บุหรี่ไฟฟ้าและปัจจัยที่เกี่ยวข้องในเยาวชนไทยในสถานศึกษา. เรียกใช้เมื่อ 10 มีนาคม 2569 จาก https://muslim4health.or.th.
Chayakosol, T. (2024). E-cigarette use in adolescents: Synthetic nicotine, brain development, and health impacts. Northern Academic Journal, 11(3), 1–15.
Davis, M. H. (1983). Measuring individual differences in empathy: Evidence for a multidimensional approach. Journal of Personality and Social Psychology, 44(1), 113-126.
Goleman, D. (1995). Emotional intelligence: Why it can matter more than IQ. Bantam Books.
Krznaric, R. (2014). Empathy: Why it matters, and how to get it. Perigee Books.
Mead, G. H. (1934). Mind, self, and society: From the standpoint of a social behaviorist. University of Chicago Press.
Phetphum, C., Prajongjeep, A., & Phuengnam, K. (2024). Relationship between electronic cigarette use, dual smoking habits, and psychological distress among youth in Northern Thailand: A cross-sectional study. Tobacco Induced Diseases, 22, 82.
Rogers, C. R. (1975). Empathic: An unappreciated way of being. The Counseling Psychologist, 5(2), 2-10.
Sakboonyarat, B., et al. (2025). Emerging trends and determinants of electronic cigarette use among young Thai men, 2022-2024. BMC Public Health.
Sangthong, R., Wongwises, P., & Kaewka, M. (2024). Effectiveness of an intervention program to develop e-cigarette control leaders at the University in Lampang Province. Thailand: Tobacco Prevention & Cessation.
Sirirassamee, T., Sirirassamee, B., & Borland, R. (2021). Use of e-cigarettes and associated factors among youth in Thailand. International Journal of Environmental Research and Public Health, 18(22), 12209.
Thanawat, T. (2024). Impacts in all dimensions from e-cigarettes using, review of programming guidelines for raising awareness of the health hazards and prevention of vaping among teenagers. Thai Journal of Public Health and Health Sciences, 7(2), 93–106.
Yalom, I. D., & Leszcz, M. (2005). The theory and practice of group psychotherapy (5th ed.). Basic Books.
