ภาวะผู้นําในสถานการณ์วิกฤต: กรณีศึกษา นายทวี บุณยเกตุ
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาองค์ประกอบของภาวะผู้นำในสถานการณ์วิกฤตของนายทวี บุณยเกตุ และ 2) พัฒนารูปแบบภาวะผู้นำในสถานการณ์วิกฤตของนายทวี บุณยเกตุ การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ ใช้การวิเคราะห์และสังเคราะห์เอกสารทางประวัติศาสตร์ที่เกี่ยวข้อง ประกอบกับการสัมภาษณ์เชิงลึกผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จากการเลือกแบบเจาะจง จำนวน 7 คน เพื่อสกัดองค์ประกอบเบื้องต้นของภาวะผู้นำในสถานการณ์วิกฤต เครื่องมือที่ใช้ คือ แนวคำถามสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง มีค่าความเชื่อมั่นของแบบสอบถามเท่ากับ 0.938 จากนั้นจึงทำการวิเคราะห์ข้อมูลและสังเคราะห์ข้อมูล เพื่อจัดทำรูปแบบภาวะผู้นำในสถานการณ์วิกฤตของนายทวี บุณยเกตุ
ผลการวิจัยพบว่า ภาวะผู้นำในสถานการณ์วิกฤตของนายทวี บุณยเกตุ มีลักษณะเป็นภาวะผู้นำช่วงเปลี่ยนผ่านภายใต้บริบทวิกฤตซ้อนทับภายหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 องค์ประกอบภาวะผู้นำที่สำคัญ ได้แก่ การตัดสินใจเชิงยุทธศาสตร์ภายใต้ข้อจำกัดด้านเวลาและอำนาจ การรักษาความมั่นคงและอธิปไตยของรัฐ การใช้อำนาจเชิงสัญลักษณ์และเชิงสถาบันเพื่อฟื้นฟูความชอบธรรม การสื่อสารเชิงยุทธศาสตร์ และการบูรณาการทรัพยากรของรัฐ โดยผลการวิจัยเชิงปริมาณสะท้อนว่ากลุ่มตัวอย่างให้ความเห็นต่อองค์ประกอบดังกล่าวในระดับมากทุกด้าน จากการบูรณาการผลการวิจัยเชิงคุณภาพและเชิงปริมาณนำไปสู่การพัฒนารูปแบบภาวะผู้นำในสถานการณ์วิกฤตภายใต้ชื่อ THE STRIDENT–CALM MODEL ซึ่งอธิบายภาวะผู้นำเชิงสมดุลระหว่างความเด็ดขาดในการควบคุมวิกฤตกับความรอบคอบในการสื่อสารและฟื้นฟูความชอบธรรม โดยสอดคล้องกับกรอบทฤษฎี Crisis Leadership และสามารถอธิบายภาวะผู้นำในบริบทรัฐช่วงเปลี่ยนผ่านได้อย่างเป็นระบบ
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
ชาญวิทย์ เกษตรศิริ (2555). การเมืองไทยสมัยใหม่. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
สถาบันพระปกเกล้า. (ม.ป.ป.). นายทวี บุณยเกตุ. สารานุกรมออนไลน์สถาบันพระปกเกล้า. สืบค้นเมื่อ 10 พฤศจิกายน 2568, จาก https://wiki.kpi.ac.th/index.php?title=นายทวี_บุณยเกตุ
Ansell, C., Boin, A., & Keller, A. (2010). Managing transboundary crises: Identifying the building blocks of an effective response system. Journal of Contingencies and Crisis Management, 18(4), 195–207. https://doi.org/10.1111/j.1468-5973.2010.00620.x
Ansell, C., Sørensen, E., & Torfing, J. (2023). Public leadership in times of crisis: Mission-oriented governance for turbulent environments. Oxford University.
Boin, A., & ’t Hart, P. (2022). Crisis leadership. Cambridge University.
Boin, A., Stern, E., Sundelius, B., & ’t Hart, P. (2021). The politics of crisis management: Public leadership under pressure (2nd ed.). Cambridge University.
Northouse, P. G. (2022). Leadership: Theory and practice (9th ed.). SAGE Publications.
Stern, E. (2021). Crisis leadership: Leadership under pressure. In R. A. W. Rhodes & P. ’t Hart (Eds.), The Oxford handbook of political leadership (pp. 391–406). Oxford University Press.
Uhl-Bien, M., & Arena, M. (2022). Leadership for organizational adaptability: A theoretical synthesis. The Leadership Quarterly, 33(5), 101617. https://doi.org/10.1016/j.leaqua.2022.101617