ความพึงพอใจของผู้สูงวัยในการเข้าถึงข้อมูลด้านสุขภาพด้วย Chatbot ในเขตกรุงเทพมหานคร
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษาระดับความพึงพอใจ และ (2) เปรียบเทียบความพึงพอใจของผู้สูงอายุในการเข้าถึงข้อมูลด้านสุขภาพผ่าน chatbot ในเขตกรุงเทพมหานคร การวิจัยเป็นแบบเชิงปริมาณโดยใช้วิธีการสำรวจ กลุ่มตัวอย่างจำนวน 400 คน ได้มาจากการสุ่มแบบหลายขั้นตอนจาก 5 เขตที่มีความหนาแน่นของผู้สูงอายุสูง เครื่องมือวิจัยคือแบบสอบถามที่มีค่าดัชนีความสอดคล้อง (IOC) ระหว่าง 0.67–1.00 และค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ 0.89 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติพรรณนา ได้แก่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และสถิติอนุมาน ได้แก่ t-test และการวิเคราะห์ความแปรปรวนทางเดียว (One-way ANOVA) โดยกำหนดนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05
ผลการวิจัยพบว่า (1) ความพึงพอใจของผู้สูงอายุในการใช้ chatbot เพื่อเข้าถึงข้อมูลสุขภาพโดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด (ค่าเฉลี่ย 4.32) โดยด้านการตอบสนองที่รวดเร็วมีค่าเฉลี่ยสูงสุด รองลงมาคือความน่าเชื่อถือของข้อมูลและด้านภาษาและการสื่อสาร ขณะที่ด้านความง่ายในการใช้งานมีค่าเฉลี่ยต่ำสุด อุปสรรคสำคัญคือข้อจำกัดด้านทักษะดิจิทัลและความไม่คุ้นเคยกับการพิมพ์ผ่านสมาร์ทโฟน (2) ผลการทดสอบสมมติฐานพบว่า เพศ อายุ และประสบการณ์การใช้งานที่แตกต่างกัน ส่งผลต่อความพึงพอใจแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 โดยเฉพาะกลุ่มอายุ 75–80 ปีมีระดับความพึงพอใจต่ำที่สุด สะท้อนถึงข้อจำกัดด้านทักษะดิจิทัลและสภาพร่างกายที่ส่งผลต่อการใช้งานเทคโนโลยี
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
ภาษาไทย
กรมกิจการผู้สูงอายุ. (2565). สถิติผู้สูงอายุประเทศไทย ปี 2565. กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคง
ของมนุษย์. https://www.dop.go.th/th/know/side/1/1/335
กรมกิจการผู้สูงอายุ. (2569). สถิติผู้สูงอายุประเทศไทย ปี 2569. กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคง
ของมนุษย์. https://www.dop.go.th/th/statistics_page?cat=1&id=2588
กนกวรรณ รัตนวิจิตร, พัชราวดี ทองเนื่อง, และ ศรินรัตน์ ศิริวรลักษณ์. (2566). การพัฒนาทักษะดิจิทัลเพื่อ
ส่งเสริมสุขภาพของผู้สูงอายุในยุควิถีชีวิตใหม่. วารสารวิจัยระบบสาธารณสุข, 17(2), 145-160.
ภัทรพล ประทีปะวณิช, ศรัณย์ กรีพานิช, และ กนกเกียรติ พลอยอารีย์. (2565). ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการ
ยอมรับเทคโนโลยีแชทบอทเพื่อการปรึกษาด้านสุขภาพเบื้องต้น. วารสารวิทยาการสารสนเทศและเทคโนโลยีประยุกต์, 4(1), 12-25.
สำนักงานสถิติแห่งชาติ. (2564). รายงานสถานการณ์ผู้สูงอายุไทย พ.ศ. 2564. สำนักงานสถิติแห่งชาติ.
https://www.nso.go.th/sites/2014/Pages/สำมะโน/สำมะโนประชากร.aspx
สำนักงานสถิติแห่งชาติ. (2569). ตารางสถิติจำนวนประชากรจากการทะเบียน จำแนกตามกลุ่มอายุ เพศ และเขตการปกครอง ประจำปี พ.ศ. 2568 (กรุงเทพมหานคร). กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม.
ภาษาอังกฤษ
Bickmore, T. W., Puskar, K., Schlenk, E. A., Pfeifer, L. M., & Sereika, S. M. (2010). Maintaining
reality: Relational agents for antipsychotic medication adherence. Interacting with Computers, 22(4), 276–288. https://doi.org/10.1016/j.intcom.2010.02.001
Cronbach, L. J. (1951). Coefficient alpha and the internal structure of tests. Psychometrika,
(3), 297–334. https://doi.org/10.1007/BF02310555
Davis, F. D. (1989). Perceived usefulness, perceived ease of use, and user acceptance of
information technology. MIS Quarterly, 13(3), 319–340. https://doi.org/10.2307/249008
Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J., & Anderson, R. E. (2019). Multivariate data analysis (8th ed.). Cengage Learning.
Kim, S., & Kim, J. (2022). Elderly users' acceptance of AI-based health chatbots: The role of
institutional trust and perceived anthropomorphism. International Journal of Human-Computer Interaction, 38(14), 1325-1338. https://doi.org/10.1080/10447318.2021.1994640
Laranjo, L., Dunn, A. G., Tong, H. L., Kocaballi, A. B., Chen, J., Bashir, R., Abirall, D., Lau, A. Y.
S., Colinco, B., & Coiera, E. (2018). Conversational agents in healthcare: A systematic review. Journal of the American Medical Informatics Association, 25(9), 1248–1258. https://doi.org/10.1093/jamia/ocy072
Lee, C., & Coughlin, J. F. (2015). Perspective: Older adults’ adoption of technology. Journal of Gerontology: Psychological Sciences and Social Sciences, 70(5), 1–10. https://doi.org/10.1093/geronb/gbu113
Parasuraman, A., Zeithaml, V. A., & Berry, L. L. (1988). SERVQUAL: A multiple-item scale for
measuring consumer perceptions of service quality. Journal of Retailing, 64(1), 12–40.
Palanica, A., Flaschner, P., Thommandram, A., Li, M., & Fossat, Y. (2019). Physicians'
perceptions of chatbots in health care: Cross-sectional web-based survey. Journal of Medical Internet Research, 21(4), e12887. https://doi.org/10.2196/12887
Turner, R. C., & Carlson, L. (2003). Indexes of item-objective congruence for multidimensional items. International Journal of Testing, 3(2), 163–171. https://doi.org/10.1207/S15327574IJT0302_5
Venkatesh, V., Morris, M. G., Davis, G. B., & Davis, F. D. (2003). User acceptance of information
technology: Toward a unified view. MIS Quarterly, 27(3), 425–478. https://doi.org/10.2307/30036540
Venkatesh, V., Thong, J. Y. L., & Xu, X. (2012). Consumer acceptance and use of information
technology: Extending the unified theory of acceptance and use of technology. MIS Quarterly, 36(1), 157–178. https://doi.org/10.2307/41410412
Xie, B., Charness, N., Fingerman, K., Kaye, J., Kim, M. T., & Lin, C. T. (2020). When going digital
becomes a necessity: Ensuring information and communication technology access for older adults during COVID-19. Public Policy & Aging Report, 30(4), 155-160. https://doi.org/10.1093/ppar/praa030
