กระบวนการเรียนรู้เพื่อส่งเสริมจิตสำนึกความเป็นพลเมืองตามวิถีประชาธิปไตย ของประชาชนจังหวัดนนทบุรี

บทคัดย่อ

          การศึกษาวิจัยโดยมีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษากระบวนการเรียนรู้เพื่อส่งเสริมจิตสำนึกความเป็นพลเมืองตามวิถีประชาธิปไตยของประชาชนจังหวัดนนทบุรี และ 2) เพื่อนำเสนอแนวทางการพัฒนากระบวนการเรียนรู้เพื่อส่งเสริมจิตสำนึกความเป็นพลเมืองตามวิถีประชาธิปไตยของประชาชนจังหวัดนนทบุรี เป็นงานวิจัยเชิงคุณภาพ เก็บข้อมูลจากผู้ให้ข้อมูลสำคัญ 4 กลุ่ม ได้แก่ผู้ที่มีความเชี่ยวชาญจากสถาบันการศึกษา จากหน่วยงานภาครัฐ จากผู้นำภาคประชาชน และจากตัวแทนนักการเมือง ใช้เทคนิคแบบเจาะจง รวมทั้งสิ้น 17 คน ใช้เครื่องมือแบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง วิเคราะห์ข้อมูลใช้การตีความหรือการแปลความจากบทสัมภาษณ์ ผลการศึกษาพบว่า

          กระบวนการเรียนรู้เพื่อส่งเสริมจิตสำนึกความเป็นพลเมืองตามวิถีประชาธิปไตย ประกอบด้วย การเคารพกติกา ทุกคนในสังคมต้องเคารพกติกาตามระบอบประชาธิปไตย เคารพกฎหมาย กติกา ข้อบังคับต่าง ๆ ของสังคม การเคารพสิทธิผู้อื่นต้องเป็นไปตามวิถีประชาธิปไตย การเคารพศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ ความรับผิดชอบต่อสังคม จิตสาธารณะต้องเป็นการปฏิบัติตนเป็นตัวอย่างที่ดีของสังคม มีจิตสำนึกสาธารณะ การปลูกฝังคุณธรรมและจริยธรรม ความรับผิดชอบต่อสังคม เรียนรู้ กฎกติกาในสังคม และการมีส่วนร่วมทางการเมือง การปฏิบัติตนมีความกระตือรือร้นแก้ปัญหาสังคม และการไปใช้สิทธิเลือกตั้งโดยเสรีซึ่งเป็นกระบวนการมีส่วนร่วมทางการเมืองเป็นหน้าที่ของพลเมือง

          แนวทางการพัฒนากระบวนการเรียนรู้พบว่า ต้องเคารพกฎหมาย กติกา ข้อบังคับต่าง ๆ ของสังคม หรือกฎหมายของประเทศชาติ การเคารพศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ ทุกคนเกิดมามีคุณค่าเท่ากัน มิอาจล่วงละเมิดได้ การมีอิสรภาพและความเสมอภาค ยอมรับความแตกต่างของทุกคน การปลูกฝังคุณธรรมและจริยธรรม ความรับผิดชอบต่อสังคมเครือข่ายในชุมชน การแบ่งปันความสุขส่วนตนทำประโยชน์แก่ส่วนรวม และเป็นอาสาช่วยเหลือสังคม รวมไปถึงการไปใช้สิทธิเลือกตั้งโดยเสรีวิถีวัฒนธรรมชุมชน มีอิสรภาพในการแสดงความคิดเห็นทางการเมือง และมุ่งพัฒนาให้ชีวิตสาธารณะหรือชีวิตส่วนรวมดีขึ้น