เจดีย์ทรงเครื่องวัดควนกรวด : ตัวอย่างเจดีย์แบบท้องถิ่น จังหวัดพัทลุง
คำสำคัญ:
เจดีย์วัดควนกรวด, เจดีย์ทรงเครื่อง, จังหวัดพัทลุงบทคัดย่อ
งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์สำคัญเพื่อศึกษาที่มาแรงบันดาลใจในการสร้าง เพื่อศึกษาวิเคราะห์รูปแบบของเจดีย์ทรงเครื่องวัดควนกรวด และวัตถุประสงค์สุดท้ายเพื่อสืบทราบอายุของเจดีย์ ซึ่งแนวทางการศึกษาใช้วิธีการตรวจสอบเทียบเคียงกับรูปแบบมาตรฐานทั้งในสมัยอยุธยาและสมัยรัตนโกสินทร์ รวมทั้งวิเคราะห์ร่วมกับเจดีย์ที่สร้างในพื้นที่เดียวกันและพื้นที่ใกล้เคียง ซึ่งผลที่ได้แสดงให้เห็นว่าเจดีย์ทรงเครื่องแบบท้องถิ่นองค์นี้ปรากฏพื้นฐานแรงบันดาลใจมาจากเจดีย์ทรงเครื่องแบบมาตรฐานในภาคกลางสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น แต่ในรายละเอียดบางประการแสดงให้เห็นความเป็นงานช่างท้องถิ่น นอกจากนี้ยังพบว่ามีความสัมพันธ์ทางด้านรูปแบบกับเจดีย์ทรงเครื่องแบบท้องถิ่นในพื้นที่ใกล้เคียง สำหรับการกำหนดอายุสามารถกำหนดได้จากองค์ประกอบในรายละเอียดที่เทียบเคียงได้กับเจดีย์ทรงเครื่องในภาคกลางสมัยรัตนโกสินทร์ สำหรับการตรวจสอบร่วมกับประวัติการสร้างที่เป็นข้อมูลเอกสาร พบว่าเจดีย์ทรงเครื่องวัดควนกรวดน่าจะมีอายุอยู่ระหว่างรัชกาลที่ 5-7 โดยประมาณ
เอกสารอ้างอิง
ไขแสง ศุขะวัฒนะ. วัดพุทธศาสนาที่ได้รับอิทธิพลศิลปะจีนในสมัยต้นกรุงรัตนโกสินทร์. กรุงเทพฯ:
โรงพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. มูลนิธิเจมส์ทอมป์สัน ให้ทุนจัดตีพิมพ์เผยแพร่, 2526.
คณะกรรมการฝ่ายประมวลเอกสารและจดหมายเหตุ ในคณะกรรมการอำนวยการจัดงานเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เนื่องในโอกาสพระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนพรรษา 6 รอบ 5 ธันวาคม 2552. วัฒนธรรม พัฒนาการทางประวัติศาสตร์ เอกลักษณ์และภูมิปัญญา จังหวัดสงขลา. กรุงเทพฯ: คุรุสภาลาดพร้าว, 2545.
เชน เพชรรัตน์. “ศิลปกรรมเนื่องในพุทธศาสนาในจังหวัดสงขลา ระหว่างพุทธศตวรรษที่ 20-25.” การศึกษาตามหลักสูตรปริญญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาประวัติศาสตร์ศิลปะ ภาควิชาประวัติศาสตร์ศิลปะ บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยศิลปากร ปีการศึกษา 2563.
ประภัสสร์ ชูวิเชียร. “วัดวรเชตุเทพบำรุง แบบอย่างงานช่างของอยุธยาในพุทธศตวรรษที่ 22.” วิทยานิพนธ์ตามหลักสูตรปริญญาศิลปศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาประวัติศาสตร์
ศิลปะไทย ภาควิชาประวัติศาสตร์ศิลปะ บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยศิลปากร ปีการศึกษา 2552.
พัสวีสิริ เปรมกุลนันท์. “ศิลปกรรมในพระราชประสงค์พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว.” วิทยานิพนธ์หลักสูตรปริญญาปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาประวัติศาสตร์ศิลปะไทย ภาควิชาประวัติศาสตร์ศิลปะ บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยศิลปากร 2558.
ศักดิ์ชัย สายสิงห์. “เจดีย์ในประเทศไทย: แนวคิด คติการสร้าง พัฒนาการทางรูปแบบ และการวิเคราะห์ทางประวัติศาสตร์.” รายงานการวิจัยได้รับทุนอุดหนุนการวิจัยจากสถาบันวิจัยและพัฒนามหาวิทยาลัยศิลปากร ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2555-2556.
สันติ เล็กสุขุม. เจดีย์เพิ่มมุม เจดีย์ย่อมุม สมัยอยุธยา. กรุงเทพฯ: มูลนิธิ เจมส์ ทอมป์สัน, 2529.
__________. ลวดลายประดับปูนปั้นแบบอยุธยาตอนปลาย (พ.ศ. 2172-2310). ทุนอุดหนุนการวิจัย ประจำปีงบประมาณ 2530 ศูนย์วิจัย มหาวิทยาลัยศิลปากร. มูลนิธิ เจมส์ ทอมป์สัน จัดพิมพ์ พ.ศ. 2532.
__________. ศิลปะอยุธยา งานช่างหลวงแห่งแผ่นดิน. กรุงเทพฯ: เมืองโบราณ, 2542.
__________. ข้อมูลกับมุมมอง: ศิลปะรัตนโกสินทร์. กรุงเทพฯ: เมืองโบราณ, 2548.
__________. งานช่างคำช่างโบราณ. กรุงเทพฯ: กรมศิลปากร, 2553.
สำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดพัทลุง. วัดควนกรวด. (2564), สืบค้น 9 มีนาคม 2565, จาก https://www.m-culture.go.th/phatthalung/ewt_news.php?nid=2765&filename=King.
หลวงศรีวรวัตร (พิณ จันทโรจน์), ขุนสิกขกิจบริหาร. ประชุมพงศาวดารภาคที่ 15 (พงศาวดารเมืองพัทลุง), กรุงเทพฯ: โสภณพิพรรฒธนากร, พิมพ์แจกในงานปลงศพ นายใหม่ มันนะประเสริฐ, 2463.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2022 วารสารศิลปวัฒนธรรมสวนสุนันทา
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
วารสารศิลปวัฒนธรรมสวนสุนันทา เป็นวารสารในรูปแบบเปิด (Open Access) ผู้ใช้ทั่วไปหรือระบบสารสนเทศของหน่วยงาน ฐานข้อมูลอัตโนมัติ ระบบห้องสมุดอัตโนมัติ สามารถเข้าถึง ดาวน์โหลด เอกสารไฟล์บทความบนเว็บไซต์วารสาร โดยไม่มีค่าใช้จ่ายแต่อย่างใด
ข้อความภายในบทความที่ตีพิมพ์ในวารสารศิลปวัฒนธรรมสวนสุนันทาทั้งหมด รวมถึงรูปภาพประกอบ ตาราง เป็นลิขสิทธิ์ของสำนักศิลปะและวัฒนธรรม มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา การนำเนื้อหา ข้อความหรือข้อคิดเห็น รูปภาพ ตาราง ของบทความไปจัดพิมพ์เผยแพร่ในรูปแบบต่าง ๆ เพื่อใช้ประโยชน์ในเชิงพาณิชย์ ต้องได้รับอนุญาตจากกองบรรณาธิการวารสารอย่างเป็นลายลักษณ์อักษรอนุญาตให้สามารถนำไฟล์บทความไปใช้ประโยชน์และเผยแพร่ต่อได้ โดยอยู่ภายใต้เงื่อนไข สัญญาอนุญาตครีเอทีฟคอมมอน (Creative Commons License: CC) และ ต้องแสดงที่มาจากวารสาร – ไม่ใช้เพื่อการค้า – ห้ามแก้ไขดัดแปลง, Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0)
ข้อความที่ปรากฏในบทความในวารสารเป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียนแต่ละท่านไม่เกี่ยวข้องกับสำนักศิลปะและวัฒนธรรม มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา และบุคลากร คณาจารย์ท่านอื่น ๆ ในราชวิทยาลัยฯแต่อย่างใด ความรับผิดชอบองค์ประกอบทั้งหมดของบทความแต่ละเรื่องเป็นของผู้เขียนแต่ละท่าน หากมีความผิดพลาดใด ๆ ผู้เขียนแต่ละท่านจะรับผิดชอบบทความของตนเอง ตลอดจนความรับผิดชอบด้านเนื้อหาและการตรวจร่างบทความเป็นของผู้เขียน ไม่เกี่ยวข้องกับกองบรรณาธิการ
