อาวุธของพ่อโนราแขก

ผู้แต่ง

  • อานนท์ หวานเพ็ชร์

คำสำคัญ:

อาวุธ, พ่อโนราแขก

บทคัดย่อ

           “โนราแขก” ภาษาท้องถิ่นเรียกว่า โนราควน เป็นการแสดงโนราเฉพาะพื้นถิ่นในเขตสามจังหวัดชายแดนภาคใต้และบางพื้นที่ทางตอนบนของประเทศมาเลเซียในรัฐกลันตัน และตรังกานู การแสดงโนราแขกหรือโนราควนนั้นมีการผสมระหว่างการแสดงโนราทางภาคใต้และการแสดงมะโย่งในเขตพื้นที่ปัตตานี ซึ่งจะปรากฏเด่นชัดทางเครื่องแต่งกาย ภาษาที่ใช้ในการแสดง และอาวุธประกอบการแสดงของพ่อโนราและนายพราน การแสดงของโนราแขกจะแบ่งช่วงการแสดงเป็น 3 ช่วง ได้แก่ 1) ช่วงเบิกโรง  2) การรำนั่งของพ่อโนราและรำเกี้ยว และ  3) การรำทำบทกับนายพราน ทั้งสามช่วงการแสดงจะปรากฏอาวุธประจำกายของพ่อโนราคือพระขรรค์และมัดหวายส่วนของนายพรานคือ มีดครกและหน้าพราน  ลักษณะสำคัญของพระขรรค์คือจะใช้สำหรับประกอบพิธีกรรมของพ่อโนราหรือตัวนายโรงเท่านั้น ได้แก่การประกอบพิธีกรรมรักษาโรคทางผิวหนังโดยมีชื่อเรียกว่า “เสน” จึงมีการรักษาเสนด้วยการเหยียบเสนตามความเชื่อของการแสดงโนรา ส่วนมัดหวายใช้สำหรับการรำทำบทกับนายพราน อาวุธประจำตัวของนายพรานคือมีดครก จะใช้สำหรับรำทำบทกับพ่อโนรา ซึ่งลักษณะพิเศษของอาวุธประจำกายของพ่อโนราคือการนำอุปกรณ์ของการแสดงมะโย่งมาร่วมประกอบกับการแสดงโนราและแบ่งขั้นตอนการใช้ได้อย่างชัดเจน ซึ่งเป็นรูปแบบเฉพาะของการแสดงโนราแขกที่เป็นอัตลักษณะอย่างหนึ่ง

เอกสารอ้างอิง

ครื่น มณีโชติ. “โนราแขก” ใน สารานุกรมวัฒนธรรมไทยภาคใต้ เล่มที่ 8. กรุงเทพฯ: อมรินทรพริ้นติ้ง, 2542.

เจษฏา เนตรพลับ และวีรชาติ เปรมานนท์. “นาฏศิลป์พื้นเมืองมลายูปาตานี.” วารสารวิทยบริการ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์, 27(2), (1-13), 2559.

ณัฐพงษ์ บุณยพรหม. โนราแขกบาเจาะ การละเล่นพุทธ-มุสลิม. ฐานข้อมูลข่าวจังหวัดชายแดนใต้, 2560.

ธรรมนิตย์ นิคมรัตน์. โนราตัวอ่อน. วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตร์ทหาบัณฑิต ศิลปะการแสดง, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2543.

__________. โนราแขก : การปรับเปลี่ยนการแสดงเพื่อวัฒนธรรมชุมชน. [รูปภาพ] สำนักศิลปและวัฒนธรรม สถาบันราชภัฏสงขลา, 2544.

ประพนธ์ เรืองณรงค์. เรื่องเล่าจากชาวใต้ ชุดที่ 2. กรุงเทพฯ: มิตรสยาม, 2531.

พรศักดิ์ พรหมแก้ว. โนรา: การเปลี่ยนแปลงปรับตัวและพลังสร้างสรรค์ในการดำรงอยู่ของ

คีตนาฏยลักษณ์แห่งภาคใต้. กรุงเทพฯ: สถาบันทักษิณคดีศึกษา มหาวิทยาลัยทักษิณ, 2540.

อนันต์ วัฒนานิกร. “จากมะโย่ง-เมนอรอ-ถึงชาตรี”. รูสมิแล 9, 2529.

อิ่ม หน่อแก้ว. ศิลปินโนราแขกคณะผ่องพี่น้อง จังหวัดนราธิวาส (พ่อโนรา). สัมภาษณ์. พฤษภาคม. 2562.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

26-12-2023

รูปแบบการอ้างอิง

หวานเพ็ชร์ อ. . . (2023). อาวุธของพ่อโนราแขก. วารสารศิลปวัฒนธรรมสวนสุนันทา, 3(2), 83–100. สืบค้น จาก https://so01.tci-thaijo.org/index.php/artsjournal_ssru/article/view/271348