จิตรกรรมไทยแนวประเพณีชุดภาพสะท้อนปริศนาธรรมกายนคร : การสร้างงานจิตรกรรมไทยในรูปแบบแนวประเพณี กรณีการผลิตผลงานสร้างสรรค์จากวรรณกรรมศาสนาปักษ์ใต้

ผู้แต่ง

  • วสวัตติ์ ริยาพันธ์
  • วิรัญญา ดวงรัตน์

คำสำคัญ:

กายนคร, วรรณกรรมศาสนาปักษ์ใต้กายนคร, จิตรกรรมไทยแนวประเพณี

บทคัดย่อ

“จิตรกรรมไทยแนวประเพณีชุดภาพสะท้อนปริศนาธรรมกายนคร” ได้แรงบันดาลใจจากวรรณกรรมศาสนาปักษ์ใต้เรื่อง “กายนคร” กายนครเป็นวรรณกรรมทางศาสนาที่สะท้อนความเป็นไปของชีวิตเกี่ยวกับการเวียนว่ายอยู่ในสังสารวัฏ เนื้อความกล่าวถึงเมืองหนึ่งชื่อกายนคร มีกษัตริย์ ผู้ครองนครนามจิตราช ต่อมาถูกทหาร 4 เหล่าของพญามัจจุราชเข้าทำลายเมืองกายนครจนล่มสลาย แต่เมื่อพระเจ้าจิตราชตั้งมั่นในพระธรรมคำสอนระลึกถึงพระศาสดาจารย์ก็ก่อให้เกิดปัญญาทำลายอกุศลธรรมทั้งปวงก่อนล่วงเข้าสู่เมืองนิพพาน โดยผลงานชุด “ภาพสะท้อนปริศนาธรรมกายนคร” มีวัตถุประสงค์เพื่อแปลงสารจากวรรณกรรมศาสนาปักษ์ใต้ที่อยู่ในรูปของลายลักษณ์อักษรมานำเสนอใหม่ในรูปแบบงานจิตรกรรมไทยแนวประเพณี ด้วยเทคนิคสีฝุ่นบนพื้นสมุกดินสอพอง ยึดหลักกรรมวิธีการเขียนสีและตัดเส้นอย่างโบราณ ผสมผสานเทคนิคไทยอย่าง การประดับกระจก และติดทองคำเปลว เพื่อสร้างลักษณะพิเศษให้กับผลงาน เกิดเป็นผลงานสร้างสรรค์ชุด “ภาพสะท้อนปริศนาธรรมกายนคร” ที่ได้สะท้อนปริศนาธรรมจากวรรณกรรมเรื่องกายนคร จำนวน 8 ตอน ออกมาเป็นผลงานสร้างสรรค์จิตรกรรมไทยแนวประเพณี จำนวน 8 ชิ้น จากปริศนาธรรมจำนวน 4  ตอนดังกล่าว

เอกสารอ้างอิง

ฉัตรชัย ศุกระกาญจน์. สัมภาษณ์. วัดพระมหาธาตุวรมหาวิหาร 435 ถนน ราชดำเนิน ตำบลในเมือง อำเภอเมืองนครศรีธรรมราช จังหวัดนครศรีธรรมราช, 3 กรกฎาคม 2565.

ฉันท์ ขำวิไล. กายนคร. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มิตรนราการพิมพ์, 2529.

ชวน เพชรแก้ว. ชีวิตไทยปักษ์ใต้ ชุดที่ 3. กรุงเทพฯ: กรุงสยามการพิมพ์, 2523.

ประไพ ทองกลับ. สัมภาษณ์. 28/4 หมู่ที่ 2 ตำบลชะอวด อำเภอชะอวด จังหวัดนครศรีธรรมราช, 28 สิงหาคม 2565.

แปลก สนธิรักษ์. กายนคร. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์มิตรนราการพิมพ์, 2510.

พรทิพย์ วนรัฐิกาล. “การวิเคราะห์วรรณกรรมศาสนาปักษ์ใต้เรื่องกายนคร ฉบับจังหวัดพังงา.” วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต สาขาวิชาจารึกภาษาไทย บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยศิลปากร, 2536.

พระครูโอภาสธรรมสาร (ชำนาญ โอภาโส). การศึกษาแก่นธรรมผ่านวรรณกรรมเรื่องกายนคร. พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, 2558.

ราเมศวร์ ทองกลับ. สัมภาษณ์. 28/4 หมู่ที่ 2 ตำบลชะอวด อำเภอชะอวด จังหวัดนครศรีธรรมราช, 28 สิงหาคม 2565.

วิมล ดำศรี. สัมภาษณ์. 55 ซอย 78 ตำบลในเมือง อำเภอเมือง จังหวัดนครศรีธรรมราช, 27 พฤษภาคม 2566.

สาวิตรี สัตยายุทธ์. การปริวรรตวรรณกรรมท้องถิ่นภาคใต้ประเภทหนังสือบุด เรื่องกายนคร ฉบับวัดนาหว้า ตำบลฉาง อำเภอนาทวี จังหวัดสงขลา. สงขลา : สถาบันทักษิณคดีศึกษา มหาวิทยาลัยทักษิณ, 2546.

องค์การสงเคราะห์ทหารผ่านศึก. กายนคร เล่ม 1. ม.ป.ท: ม.ป.พ., 2520.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

28-06-2024

รูปแบบการอ้างอิง

ริยาพันธ์ ว. ., & ดวงรัตน์ ว. . (2024). จิตรกรรมไทยแนวประเพณีชุดภาพสะท้อนปริศนาธรรมกายนคร : การสร้างงานจิตรกรรมไทยในรูปแบบแนวประเพณี กรณีการผลิตผลงานสร้างสรรค์จากวรรณกรรมศาสนาปักษ์ใต้. วารสารศิลปวัฒนธรรมสวนสุนันทา, 4(1), 17–33. สืบค้น จาก https://so01.tci-thaijo.org/index.php/artsjournal_ssru/article/view/275098