การสร้างสรรค์นาฏศิลป์พื้นบ้านร่วมสมัยจากพิธีบายศรีสู่ขวัญ ชุด “วาดฟ้อนต้อนโฮมขวัญ”

บทคัดย่อ

การแสดงชุด “วาดฟ้อนต้อนโฮมขวัญ” เป็นงานวิจัยสร้างสรรค์ ที่ได้รับแรงบันดาลจากการศึกษาผลงานสร้างสรรค์รำบายศรีสู่ขวัญ 3 ชุดการแสดง ที่มีกลวิธีสร้างสรรค์ผลงานที่เป็นเอกลักษณ์ นำไปสู่การค้นหารูปแบบการสร้างสรรค์รำบายศรีสู่ขวัญที่เป็นเอกลักษณ์ของผู้วิจัยเอง บทความนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์แนวคิดในการสร้างสรรค์นาฏศิลป์พื้นบ้านร่วมสมัยจากข้อมูลพิธีบายศรีสู่ขวัญชุด “วาดฟ้อนต้อนโฮมขวัญ” ซึ่งผู้วิจัยได้ศึกษา วิเคราะห์ข้อมูลจากตำรา วารสาร การสัมภาษณ์ และการสังเกตการณ์ เพื่อนำมาเป็นแนวคิดในการสร้างสรรค์ผลงาน โดยเน้นไปที่ขั้นตอนของการผูกแขนอวยพรอันเป็นขั้นตอนสำคัญของพิธีกรรมดังกล่าวประกอบกับค่านิยมของสังคมในยุคปัจจุบันมานำเสนอในการแสดงครั้งนี้

ผลการสร้างสรรค์นาฏศิลป์พื้นบ้านร่วมสมัยนั้นแบ่งออกเป็น 2 ส่วน คือ 1) โครงเรื่องของการแสดง จากการวิเคราะห์ข้อมูลพิธีบายศรีสู่ขวัญ 2) การออกแบบและกำกับลีลา จากการวิเคราะห์ข้อมูลเอกสาร ตำรา การสัมภาษณ์ และการสังเกตการณ์ ซึ่งประกอบด้วย 1) แนวคิดการกำกับลีลาจากจินตภาพ 2) แนวคิดท่ารำแบบอีสาน 3) แนวคิดนาฏศิลป์พื้นบ้านร่วมสมัย และ 4) การสร้างภาพที่ดี ซึ่งงานวิจัยในครั้งนี้แสดงให้เห็นว่า การสร้างสรรค์นาฏศิลป์พื้นบ้านร่วมสมัยนั้นจำเป็นต้องคำนึงถึงความเป็นปัจจุบันเป็นหลัก สถานการณ์ บริบท ความต้องการ และลักษณะท่ารำที่ปรับปรุงขึ้นใหม่ตามยุคสมัย เนื่องจากสุนทรียะในแต่ละยุคสมัยนั้นมีการเปลี่ยนแปลงอย่างต่อเนื่อง