เครื่องเบญจรงค์ในภาคใต้: กรณีศึกษา “ศรีวิชัยเบญจรงค์” จังหวัดนครศรีธรรมราช

ผู้แต่ง

  • อนันต์ ยอดวารี มหาวิทยาลัยราชภัฏนครศรีธรรมราช

บทคัดย่อ

จากการศึกษาเครื่องเบญจรงค์ในภาคใต้: กรณีศึกษา “ศรีวิชัยเบญจรงค์” จังหวัดนครศรีธรรมราช พบว่า หัตถกรรมการทำเครื่องเบญจรงค์ในจังหวัดนครศรีธรรมราชมีที่มาจากทักษะ ประสบการณ์ เป็นคนงานอยู่ในโรงงานผลิตเครื่องเบญจรงค์ที่ชุมชนดอนไก่ดี อำเภอกระทุ่มแบน จังหวัดสมุทรสาคร ดังนั้นรูปแบบผลิตภัณฑ์และลวดลาย มี 12 ลาย ประกอบด้วย 1) ลายดอกพิกุลตะขอ 2) ลายดอกไม้ผสม 3) ลายดอกไม้แขก 4) ลายดอกบัว 5) ลายดอกบัวชมพูตะขอ 6) ลายพุดตาน 7) ลายหยดเทียน 8) ลายมะลิ 9) ลายเทพพนม 10) พุ่มข้าวบิณฑ์ 11) ลายจักรี และ 12) ลายดอกชบา การใช้สีต่าง ๆ ควบคู่กับน้ำทองหรือใช้ตั้งแต่สีเดียวกับสีทอง และมีการสีใช้สีหลัก คือ สีเขียวเข้ม สีเขียวอ่อน สีขาวแดงส้ม สีชมพู สีเหลือง สีน้ำเงิน สีน้ำเงินดำ สีดำ และสีฟ้า ผลิตภัณฑ์ทั่วไปมีลักษณะและลวดลายตามอย่างลวดลายที่ผลิตในชุมชนบ้านดอนไก่ดี แต่ขาดสิ่งที่บ่งบอกความเป็นเอกลักษณ์ภาคใต้

เอกสารอ้างอิง

จรูญ โกมุทรัตนานนท์. สารานุกรมเครื่องปั้นดินเผา. กรุงเทพฯ: ต้นอ้อ แกรมมี่, 2539.

ชเนตตี ขุขันธ์. “เครื่องถ้วยเบญจรงค์ประยุกต์.” ในกินรี, 71-74. กรุงเทพฯ: พิมพลักษณ์, 2545.

พฤทธิ์ ศุภเศรษฐสิริ. (2557). “เครื่องเบญจรงค์ไทยปัจจุบัน: กรณีศึกษาเครื่องเบญจรงค์หนึ่งตำบลหนึ่งผลิตภัณฑ์ในเขตจังหวัดสมุทรสาคร.” วารสารมนุษยศาสตร์, 21(1), 2557, (21).

วิภาวดี เรืองขนาบ. สัมภาษณ์. เจ้าของกิจการศรีวิชัยเบญจรงค์. 22 มีนาคม 2564.

สำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดนครศรีธรรมราช. ม.ป.ป., ประวัติความเป็นมา จังหวัดนครศรีธรรมราช, สืบค้นเมื่อวันที่ 30 กันยายน 2562, จาก https://www.nakhonsithammarat.go.th/web_52/

history.php

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

29-12-2024

รูปแบบการอ้างอิง

ยอดวารี อ. (2024). เครื่องเบญจรงค์ในภาคใต้: กรณีศึกษา “ศรีวิชัยเบญจรงค์” จังหวัดนครศรีธรรมราช. วารสารศิลปวัฒนธรรมสวนสุนันทา, 4(2), 40–55. สืบค้น จาก https://so01.tci-thaijo.org/index.php/artsjournal_ssru/article/view/278259