พุทธสิลาจารึกมหาธาตุ: บทบันทึกความพยายามพิทักษ์รักษาคุณค่าแหล่งมรดกโลกเมืองประวัติศาสตร์สุโขทัยและเมืองบริวาร

ผู้แต่ง

  • สิรวีย์ เอี่ยมสุดใจ

คำสำคัญ:

พุทธสิลาจารึกมหาธาตุ, วัดตระพังทอง, แหล่งมรดกโลกเมืองประวัติศาสตร์สุโขทัยและเมืองบริวาร

บทคัดย่อ

แหล่งมรดกโลกเมืองประวัติศาสตร์สุโขทัยและเมืองบริวาร ประกอบด้วยอุทยานประวัติศาสตร์ 3 แห่ง โดยมีอุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัยและอุทยานประวัติศาสตร์ศรีสัชนาลัย ตั้งอยู่ในพื้นที่จังหวัดสุโขทัย ซึ่งเคยประสบภาวะวิกฤตจากการถูกทำลายเพื่อค้นหาโบราณวัตถุสำหรับการค้า ซึ่งไม่ค่อยพบหลักฐานลายลักษณ์อักษรที่ระบุถึงรายละเอียดของกระบวนการแก้ปัญหา แต่ในวัดตระพังทอง อุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัย มีศิลาจารึกการย้ายรอยพระพุทธบาทและพุทธสิลาจารึกมหาธาตุ เก็บรักษาไว้ โดยหากพิจารณาเนื้อหาแล้วก็จะพบว่าเป็นบันทึกโดยนัยถึงกระบวนการพิทักษ์รักษามรดกวัฒนธรรม โดยมีพระสงฆ์ดำเนินบทบาทสำคัญร่วมกับหน่วยงานทางราชการ กระบวนการดังกล่าวก่อให้เกิดความตระหนักถึงคุณค่าของแหล่งมรดกโลกเมืองประวัติศาสตร์สุโขทัยและเมืองบริวาร ในฐานะผลสัมฤทธิ์ของการบูรณาการความร่วมมือเพื่อการอนุรักษ์และพัฒนามรดกทางวัฒนธรรมได้อย่างดียิ่ง

เอกสารอ้างอิง

กรมศิลปากร. จดหมายเหตุการณ์อนุรักษ์เมืองโบราณศรีสัชนาลัย. พิมพ์เป็นที่ระลึกเนื่องในวโรกาสที่สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารีเสด็จพระราชดำเนินมาประกอบพิธีเปิดอุทยานประวัติศาสตร์ศรีสัชนาลัย วันที่ 17 พฤษภาคม 2533. กรุงเทพฯ: กองโบราณคดี กรมศิลปากร, 2533.

คณะกรรมการนโยบายการท่องเที่ยวแห่งชาติ. 2566, แผนพัฒนาการท่องเที่ยวแห่งชาติ ฉบับที่ 3 (พ.ศ.2566 - 2570), สืบค้น 30 กันยายน 2562, จาก https://anyflip.com/zzfck/hkzv/

จำรัส แม้นเหมือน. สัมภาษณ์. อดีตเจ้าอาวาสวัดตระพังทอง ข้าราชการบำนาญพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ รามคำแหง สำนักศิลปากรที่ 6 สุโขทัย กรมศิลปากร ผู้ได้รับพระราชทานเข็มเชิดชูเกียรติวันอนุรักษ์มรดกไทย ประจำปีพุทธศักราช 2563. 6 เมษายน 2566.

นริศรานุวัดติวงศ์, สมเด็จกรมพระยา. จดหมายเหตุระยะทางไปพิษณุโลก. พระนคร: โรงพิมพ์ท่าพระจันทร์, 2506.

พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ รามคำแหง. พระราชประสิทธิคุณกับงานอนุรักษ์มรดกของชาติ.จัดพิมพ์เพื่อเชิดชูเกียรติพระราชประสิทธิคุณเนื่องในสัปดาห์วันพิพิธภัณฑ์ไทย 19 – 25 กันยายน 2548. สุโขทัย: พิพิธภัณฑสถานแห่งสุโขทัย, 2548.

มงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว, พระบาทสมเด็จพระ. เที่ยวเมืองพระร่วง. มูลนิธิเพชรรัตน - สุวัทนา. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหามกุฏราชวิทยาลัย, 2519.

วัดศรีชุม. สูจิบัตรที่ระลึกในวโรกาสพระเจ้าหลานเธอ พระองค์เจ้าอาทิตยาทรกิติคุณเสด็จมาทรงประกอบพิธีเททองหล่อพระอจนะ (จำลอง) และทรงวางศิลาฤกษ์อาคารปฏิบัติธรรม “มหาคุณ” ณ มณฑปพระอจนะวัดศรีชุม วันพุธที่ 13 มกราคม 2559. สุโขทัย: วัดศรีชุม, 2559.

สำนักงานเลขาธิการคณะกรรมการแห่งชาติว่าด้วยการศึกษา วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ กระทรวงศึกษาธิการ. ม.ป.ป., มรดกไทย – มรดกโลก, สืบค้นเมื่อ 12 เมษายน 2566, จาก http://www.bic.moe.go.th/images/stories/book/translated-UNESCO/

thai-world-heritage.pdf

สำนักวรรณกรรมและประวัติศาสตร์ กรมศิลปากร. ม.ป.ป., เสภาเรื่องขุนช้างขุนแผน ฉบับหอพระสมุดวชิรญาณ, สืบค้น 12 เมษายน 2566, จาก https://vajirayana.org/ขุนช้างขุนแผน-ฉบับหอพระสมุดวชิรญาณ

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

30-06-2025

รูปแบบการอ้างอิง

เอี่ยมสุดใจ ส. . (2025). พุทธสิลาจารึกมหาธาตุ: บทบันทึกความพยายามพิทักษ์รักษาคุณค่าแหล่งมรดกโลกเมืองประวัติศาสตร์สุโขทัยและเมืองบริวาร. วารสารศิลปวัฒนธรรมสวนสุนันทา, 5(1), 48–59. สืบค้น จาก https://so01.tci-thaijo.org/index.php/artsjournal_ssru/article/view/282092

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิชาการ