ผลกระทบของหนี้ครัวเรือนที่มีต่อเศรษฐกิจไทยและมาตรการรองรับ

บทคัดย่อ

ภายใต้กระแสการเปลี่ยนแปลงโลกาภิวัฒน์ที่รวดเร็ว คนไทยส่วนใหญ่มีการใช้จ่ายมากเกินความจำเป็นทำให้ระดับของหนี้ครัวเรือนสูง ดังนั้นวัตถุประสงค์ของบทความนี้มี 3 ส่วน คือ เพื่อศึกษาสถานการณ์หนี้ครัวเรือนไทย ผลกระทบของหนี้ครัวเรือนที่มีต่อเศรษฐกิจไทย และข้อเสนอแนะของการก่อหนี้ครัวเรือนที่เหมาะสมเพื่อให้เกิดประโยชน์

โดยสถานการณ์หนี้ครัวเรือนไทย พบว่า มีสัดส่วนหนี้ต่อ GDP เพิ่มขึ้นต่อเนื่องทุกปีในช่วงปี พ.ศ. 2553 - ปี พ.ศ.2558 และมีแนวโน้มลดลงติดต่อกัน 2 ปี ในปี พ.ศ.2559 และปี พ.ศ.2560 ยอดหนี้ครัวเรือนของไทยนับว่าสูงเป็นอันดับ 3 รองจากประเทศออสเตรเลียและประเทศเกาหลีใต้ ส่วนใหญ่การกู้ยืมของครัวเรือนไทยเพื่อซื้อทรัพย์สิน ทั้งนี้คนภาคเหนือกู้ยืมมากที่สุด ในบรรดากลุ่มคน Gen Y นับว่าเป็นผู้ก่อหนี้ที่มีจำนวนคนเป็นหนี้และจำนวนหนี้มากที่สุด อีกทั้งค้างชำระหนี้มากที่สุดด้วย สำหรับผลกระทบของหนี้ครัวเรือนที่มีต่อเศรษฐกิจไทย แบ่งเป็น 2 ระดับ ทั้งในระดับจุลภาคและระดับมหภาค กล่าวคือ ระดับจุลภาคจะเกี่ยวกับบุคคล ซึ่งผลเสียของการก่อหนี้ ทำให้มีการจับจ่ายใช้สอยที่มากเกินกว่ารายได้จนไม่มีเงินไปใช้จ่ายด้านอื่น แบกรับภาระหนี้มาก การเข้าถึงแหล่งสินเชื่อแหล่งใหม่ และเกิดปัญหาทางการเงินภายหลังเกษียณอายุได้ถ้าหนี้ยังชำระไม่หมด ในส่วนของผลดี บุคคลที่เป็นหนี้ก็จะมีเครดิตได้รับความเชื่อถือ ช่วยตอบสนองความต้องการในการซื้อสินค้าที่ต้องใช้เงินจำนวนมาก สามารถก่อหนี้โดยลงทุนใน
สินทรัพย์ที่เพิ่มมูลค่าในอนาคต มีแหล่งเงินทุนไว้ใช้ในยามคับขัน สำหรับเศรษฐกิจมหภาค การบริโภคที่มีมาก ทำให้การออมน้อยลง กระทบต่อสถาบันการเงินในการปล่อยสินเชื่อ และอาจมีหนี้เสีย ตลอดจนก่อให้เกิดภาวะเงินเฟ้อสูงขึ้น ส่งผลให้เกิดอุปสรรคต่อการปรับปรุงผลิตภาพของประเทศได้ นอกจากนี้ การก่อหนี้เพื่อให้เกิดประโยชน์จะต้องมีวินัยทางการเงิน คือก่อหนี้จากความจำเป็นและเป็นหนี้เพื่อการลงทุนที่ให้เกิดรายได้ ไม่เป็นหนี้หลายแหล่ง ใช้คืนหนี้ให้เร็ว และมีการจัดทำงบประมาณแสดงรายได้และ
รายจ่ายซึ่งการใช้จ่ายควรนำหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงไปปรับใช้กับการดำรงชีวิต ส่วนภาครัฐก็จะต้องมีมาตรการที่เข้มงวดกับสถาบันการเงินที่ปล่อยสินเชื่อโดยเฉพาะประเภทสินเชื่อส่วนบุคคล และสินเชื่อบัตรเครดิต หรืออาจนำมาตรการ Debt Service Ratio (DSR) มาใช้กับผู้กู้ ตลอดจนการใช้ระบบสวัสดิการเพื่อช่วยลดค่าครองชีพให้กับประชาชนบางกลุ่มเพื่อให้เขามีเงินรายได้เหลือเพิ่มขึ้น ซึ่งจะสะท้อนให้เกิดอำนาจซื้อเพิ่มขึ้นใหม