การจัดการทรัพยากรน้ำในลุ่มน้ำเจ้าพระยาที่มีผลต่อความสำเร็จของการป้องกันน้ำท่วมในเขตกรุงเทพมหานคร

摘要

การวิจัยเรื่องการจัดการทรัพยากรน้ำในลุ่มน้ำเจ้าพระยา ที่มีผลต่อความสำเร็จของการป้องกันน้ำท่วมในเขตกรุงเทพมหานคร มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษานโยบายภาครัฐ การมีส่วนร่วมของประชาชน เครือข่ายการบริหาร และการประสานระหว่างหน่วยงาน ที่มีผลต่อความสำเร็จของการป้องกันน้ำท่วมในเขตกรุงเทพมหานคร ผู้วิจัยใช้การสัมภาษณ์เชิงลึกจากผู้บริหารสำนักการระบายน้ำ ผู้บริหารของสำนักงานเขต และใช้การสนทนากลุ่มกับเจ้าหน้าที่ผู้ปฏิบัติงานและผู้นำชุมชน รวมจำนวน 14 ราย จากผลการศึกษาพบว่าปัจจัยทางการบริหารอันได้แก่ นโยบายภาครัฐ การมีส่วนร่วมของประชาชน เครือข่ายการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำ และการประสานงานระหว่างหน่วยงานที่เกี่ยวข้องของกรุงเทพมหานคร มีผลต่อความสำเร็จของการป้องกันน้ำท่วมในเขตกรุงเทพมหานคร ดังนี้ 1. นโยบายภาครัฐ พบว่า ถ้านโยบายภาครัฐไม่ชัดเจนจะไม่สามารถบูรณาการเชื่อมรอยต่อระหว่างจังหวัดระหว่างหน่วยงานที่เกี่ยวข้องให้การแก้ไขปัญหาเป็นไปในแนวทางเดียวกันได้ 2. การมีส่วนร่วมของประชาชน พบว่า เป็นไปตามการรณรงค์ขอความร่วมมือในวันสำคัญและเมื่อเกิดปัญหาเฉพาะหน้าที่ต้องแก้ไขจากสำนักงานเขตเป็นครั้งๆ ไม่ต่อเนื่อง ไม่มีลักษณะร่วมคิด ร่วมทำ ร่วมแก้ไขปัญหาและติดตามประเมินผล 3. เครือข่ายการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำ พบว่า มีการรวมตัวเป็นเครือข่ายการบริหารร่วมมือในการป้องกันและแก้ไขปัญหาน้ำท่วมตามการรณรงค์ ขอความร่วมมือจากสำนักงานเขตตามวันสำคัญและเมื่อเกิดปัญหา แต่เมื่อปัญหาหมดไป เครือข่ายต่างๆ ก็สลายไปด้วย 4. การประสานงานระหว่างหน่วยงานที่เกี่ยวข้องของกรุงเทพมหานคร พบว่า สำนักการระบายน้ำ และสำนักงานเขตต่างๆ ใช้ศูนย์ป้องกันน้ำท่วมสำนักการระบายน้ำและศูนย์ปฏิบัติการร่วมป้องกันและแก้ไขปัญหาน้ำท่วมแต่ละเขตทั้ง 50 เขต ในการประสานงานระหว่างหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง และใช้ภาวะความเป็นผู้บริหารระดับสำนักการระบายน้ำและสำนักงานเขต ประกอบความมีมนุษยสัมพันธ์อันดีประสานงานกับหน่วยงานที่เกี่ยวของต่างๆ เพื่อผลักดันการป้องกันแก้ไขปัญหานำท่วมจากสาเหตุต่างๆ ให้ดำเนินการลุล่วง ด้วยดี