การถ่ายทอดวัฒนธรรมไทยในการแปลวรรณกรรม: กรณีศึกษาการแปล ความสุขของกะทิ เป็นภาษาฝรั่งเศส
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ที่จะศึกษากลวิธีการแปลบริบทวัฒนธรรมไทยในนวนิยายเรื่อง ความสุขของกะทิ ฉบับภาษาฝรั่งเศสเปรียบเทียบกับต้นฉบับภาษาไทย โดยใช้ฉบับภาษาอังกฤษซึ่งเป็นต้นฉบับของภาษาฝรั่งเศสเป็นฐานประกอบการอธิบายข้อมูลบริบทวัฒนธรรมไทยที่เปลี่ยนแปลงไปในฉบับภาษาฝรั่งเศส ผลการวิจัยพบว่าผู้แปลฉบับภาษาฝรั่งเศสใช้กลวิธีการแปลวัฒนธรรมตามแนวคิดของโมนา เบเกอร์ (Mona Baker) จำนวน 8 วิธี และผสมผสานต่อยอดจากในแปดวิธีแรก 4 วิธี ส่วนใหญ่มีการทำเชิงอรรถประกอบ แม้เชิงอรรถจะไม่ใช่วิธีที่นิยมกันมากนักในการแปลวรรณกรรมเพราะทำให้การอ่านไม่ลื่นไหล แต่ก็เป็นวิธีที่ผู้แปลเห็นว่าเหมาะสมกับผู้อ่านบทแปลที่เป็นเยาวชนซึ่งอยู่ในวัฒนธรรมที่แตกต่างกันมากเพื่อใช้อธิบายบริบทวัฒนธรรมให้ชัดเจนขึ้น สอดคล้องกับธรรมชาติของบทแปลที่มีลักษณะควบวัฒนธรรมตามข้อสังเกตของฟอร์ตูนาโต อิสราแอล (Fortunato Israël) ความแตกต่างทางวัฒนธรรมจึงเป็นกลไกสำคัญที่ทำให้ผู้แปลสรรหากลวิธีการแปลอันหลากหลายโดยคำนึงถึงการรับรู้ทางภาษาวัฒนธรรมของผู้อ่านปลายทางเป็นสำคัญ
Downloads
Article Details
เอกสารอ้างอิง
การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย. (ม.ป.ป.). เขาตะเกียบ. https://thai.tourismthailand.org /Attraction /เขาตะเกียบ
งามพรรณ เวชชาชีวะ. (2549). ความสุขของกะทิ. แพรวสำนักพิมพ์.
งามพรรณ เวชชาชีวะ. (2562). ความสุขของกะทิ (พิมพ์ครั้งที่ 108). แพรวสำนักพิมพ์.
จิระพรรษ์ บุณยเกียรติ, นพพร ประชากุล, สดชื่น ชัยประสาธน์, และ วัลยา เรืองสุนทร. (2540). ศาสตร์การแปล รวมบทความเชิงทฤษฎีและปฏิบัติ. โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
จิรวัฒน์ เพชรรัตน์. (2556). การศึกษาเชิงวิเคราะห์วิถีชีวิตและค่านิยมที่ปรากฏในนวนิยายไทยซึ่งได้รับรางวัลซีไรต์ ช่วงปี พ.ศ. 2549-2561. วารสารสังคมศาสตร์ มนุษยศาสตร์, 39(3), 21-40.
จุลทัศน์ พยาฆรานนท์. (2563). อภิธานศัพท์เรือนไทยภาคกลาง. สำนักงานเสริมสร้างเอกลักษณ์ของชาติ.
นพพร ประชากุล. (2539). การแปลกับวรรณกรรม. สารคดี 135, 196-198.
นววรรณ พันธุเมธา. (2544). คลังคำ. อมรินทร์พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง.
นุชารัตน์ มุงคุณ, และ อรทัย เพียยุระ. (2564). ผู้หญิงกับธรรมชาติในนวนิยายไทยร่วมสมัย มุมมองสตรีนิยมเชิงนิเวศ. วารสารสังคมศาสตร์และมานุษยวิทยาเชิงพุทธ, 6(2), 275-288.
ถนอมนวล โอเจริญ. (2551). ความคิดสร้างสรรค์ในการถ่ายทอดวรรณศิลป์และบริบททางวัฒนธรรม: กรณีศึกษาการแปล “ความสุขของกะทิ” จากฉบับแปลภาษาอังกฤษเป็นภาษาเยอรมัน (รายงานการวิจัย) [เอกสารที่ไม่มีการตีพิมพ์]. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ปถมา อัตนโถ. (2553). แกะรอยความเป็นไทยใน ความสุขของกะทิ. Journal of English Studies, 5, 136-171. โรงพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ราชบัณฑิตยสถาน. (2554). พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๕๔. ราชบัณฑิตยสถาน.
วัลยา วิวัฒน์ศร. (2549a). ความสุขของกะทิ (1) บทความพิเศษ. มติชนสุดสัปดาห์ 27(1366), 91.
วัลยา วิวัฒน์ศร. (2549b). ความสุขของกะทิ (2) บทความพิเศษ. มติชนสุดสัปดาห์ 27(1367), 114.
วัลยา วิวัฒน์ศร. (2549c). ความสุขของกะทิ (2) บทความพิเศษ. มติชนสุดสัปดาห์ 27(1368), 90.
วัลยา วิวัฒน์ศร. (2567). การแปลวรรณกรรม (พิมพ์ครั้งที่ 4). อ่าน๑๐๑.
วาณิช จรุงกิจอนันต์. (2547). ความสุขของกะทิ. มติชนสุดสัปดาห์ 24(1238), 77.
วิทย์ ศิวะศริยานนท์. (2533). ข้อคิดบางประการเกี่ยวกับการแปลวรรณคดี. ใน อนุสรณ์งานพระราชทานเพลิงศพ ศาสตราจารย์ ดร.วิทย์ ศิวะศริยานนท์ ม.ว.ม., ป.ช. ณ เมรุหลวงหน้าพลับพลาอิศริยาภรณ์ วัดเทพศิรินทราวาส วันพฤหัสบดีที่ ๑๔ มิถุนายน พุทธศักราช ๒๕๓๓ (น. 22-27).
วิภาวี วงศ์สวรรค์, วิมลวรรณ อังสุวรรณ, และอารยา เทพรัตนะ. (2551). ความสุขของกะทิ. วารสารศิลปศาสตร์ 8(1), 251-276.
วิมลวรรณ อังสุวรรณ. (2550). ปัญหาความไม่เท่าเทียมกันทางความหมายของคำและกลวิธีการแปลที่ปรากฏในวรรณกรรมเยาวชนเรื่อง “The Happiness of Kati” ของ Prudence Borthwick. วารสารภาษาและวัฒนธรรม 25(1-2), 172-187.
สัญฉวี สายบัว. (2564) หลักการแปล (พิมพ์ครั้งที่ 10). สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
สำนักงานราชบัณฑิตยสภา. (ม.ป.ป.). ชื่อจังหวัด อำเภอ ตำบล เขต และแขวง. https://www.orst.go.th/iwfm_table.asp?
a=36&i=0040002104011001%2F63ERK0503006
สิทธา พินิจภูวดล. (2564). คู่มือนักแปล (พิมพ์ครั้งที่ 6). สมาคมนักแปลและล่ามแห่งประเทศไทย.
สุพรรณี ปิ่นมณี. (2562). ภาษา วัฒนธรรมกับการแปล: ไทย-อังกฤษ. สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
Académie française. (n.d.). Dictionnaire de l’Académie française (9e éd.). https://www.dictionnaire-academie.fr
Baker, M. (2011). In Other Words: A Coursebook on translation (2nd ed.). Routledge.
Israël, F. (2024a). Limites du transfert culturel en traduction. In J.-Y. Masson & F. Plassard (Eds.), Repenser la traduction littéraire, Essais critiques (pp. 125-135). Les Belles Lettres.
Israël, F. (2024b). Traduction littéraire et théorie du sens. In J.-Y. Masson & F. Plassard (Eds.), Repenser la traduction littéraire, Essais critiques (pp. 105-118). Les Belles Lettres.
Levý, J. (1969). Die literarische Übersetzung: Theorie einer Kunstgattung. Athenäum Verlag.
Larson, M. (1984). Meaning-Based Translation: A guide to cross-language equivalence. University Press of America.
Lederer, M. (2006). La transmission du culturel : problèmes pratiques du traducteur, problèmes théoriques de la traduction. In I. Čeňková (Ed.), Dialogue des cultures : interprétation et traduction (pp. 7–24). Ústav translatologie FF UK.
Lederer, M. (2015). La Traduction aujourd’hui. Le modèle interprétatif. Classiques Garnier.
Le Robert. (n.d.). Dico en ligne Le Robert. https://dictionnaire.lerobert.com
Merriam-Webster. (n.d.). Merriam-Webster.com dictionary. https://www.merriam-webster.com
Newmark, P. (1988). A Textbook of translation. Prentice Hall.
Organisation internationale des bois tropicaux. (n.d.). Chempaka (Michelia champaca). OIBT. http://www.tropicaltimber.info/fr/specie/ chempaka-michelia-champaca/
Oxford University Press. (n.d.). Oxford Advanced Learner’s Dictionary. https://www.oxfordlearnersdictionaries.com
Seleskovitch, D., & Lederer, M. (2014). Interpréter pour traduire (5e éd., Coll. Traductologiques). Les Belles Lettres.
Snell-Hornby, M. (1988). Translation Studies. An Integrated Approach. John Benjamins Publishing Company.
Vejjajiva, J. (2006a). Le Bonheur de Kati (A. Marchand, Trans.). Gallimard Jeunesse.
Vejjajiva, J. (2006b). The Happiness of Kati (P. Borthwick, Trans.). Allen&Unwin.
