ค้างคาวแม่ไก่ภาคกลางของประเทศไทย
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
ค้างคาวแม่ไก่ภาคกลาง (Pteropus lylei K. Andersen, 1908) ของประเทศไทย ในปี พ.ศ.2560 มีการประเมินประชากรไว้ประมาณ 75,016 ตัว จาก 30 แหล่งเกาะนอน กระจายอยู่ใน 17 จังหวัด บริเวณภาคกลาง ภาคตะวันออกและภาคตะวันตก แหล่งเกาะนอนส่วนใหญ่ตั้งอยู่บริเวณวัด พื้นที่ราบและใกล้แหล่งน้ำถาวร ค้างคาวแม่ไก่ภาคกลางเกาะพักผ่อนตอนกลางวัน และออกหากินในเวลากลางคืน ระยะทางในการออกหากินห่างจากแหล่งเกาะนอน 2.2-23.64 กิโลเมตร ปริมาณอาหารที่กินเฉลี่ย 217.5 กรัมต่อวัน ชนิดอาหารส่วนใหญ่เป็นผลไม้โดยมีรายงานไว้ 34 ชนิด มีระยะเวลาในการตั้งท้อง 4-5 เดือน ในระยะ 2 สัปดาห์แรกหลังคลอกลูกอ่อนจะเกาะอกแม่ตลอดเวลารวมทั้งเวลาที่แม่ค้างคาวออกหากิน อายุประมาณ 8 สัปดาห์จะเริ่มหัดบิน อายุประมาณ 4 เดือนสามารถบินไปหาอาหารเองได้ ตัวอ่อนจะโตเต็มเมื่ออายุประมาณ 1 ปีพบว่าเพศผู้มีขนาดใหญ่กว่าเพศเมีย ตัวเต็มวัยมีขนาดความยาวหัวและลำตัวรวมกัน 185–200 มิลลิเมตร ความยาวหู 30-50.5 มิลลิเมตร ความยาวแขนบริเวณระหว่างข้อศอกกับข้อมือ 130-170 มิลลิเมตร ความยาวตีนหลัง 21-49 มิลลิเมตร ไม่มีหาง และน้ำหนักระหว่าง 204-685 กรัม ปัจจุบันประเทศไทยมีถิ่นอาศัยหรือแหล่งเกาะนอนที่เหมาะสมมากเพียง 38,904 ตร.กม คิดเป็นร้อยละ 38.05 ของพื้นที่ทั้งหมด และในอนาคตถิ่นอาศัยที่เหมาะสมสำหรับค้างคาวแม่ไก่ภาคกลางมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นและขยับไปภาคกลางตอนบนและภาคตะวันออกเฉียงเหนือมากขึ้น ปัจจุบันยังคงพบปัจจัยคุกคามด้วยการตัดต้นไม้ขนาดใหญ่ออกจากพื้นที่แหล่งเกาะนอนและยังพบมีรายงานการล่าค้างคาวมากกว่าร้อยละ 50 อยู่ตามพื้นที่เกาะนอนของประเทศไทย
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธฺ์ของวารสารเกษตร มสธ.
ข้อความที่ปรากฎใน
เอกสารอ้างอิง
กัลยาณี บุญเกิด และไสว วังหงษา. (2546). ประชากรและการกระจายของค้างคาวแม่ไก่ (Pteropus lylei) ในที่ราบภาคกลาง, น. 91 - 100. ใน ผลงานวิจัยและรายงานความก้าวหน้างานวิจัยประจำปี 2546 (ฉบับที่1). ฝ่ายการพิมพ์ ส่วนผลิตสื่อ สำนักงานสารสนเทศ, กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช, กรุงเทพฯ.
จีรพัฒน์ บุญเนือง. (2520). ชีววิทยาบางประการของค้างคาวแม่ไก่ภาคกลาง. (วิทยานิพนธ์ปริญญาวิทยาศาสตรมหาบัณฑิต) มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์, กรุงเทพฯ.
พิพัฒน์ สร้อยสุข. (2554). บัญชีรายชื่อค้างคาวในประเทศไทย. วารสารสัตว์ป่าเมืองไทย, 18 (1): 121-151.
ประทีป ด้วงแค. (2550). ค้างคาวเมืองไทย: สำหรับการจำแนกชนิดในภาคสนาม. พิมพ์ครั้งที่ 1 โรงพิมพ์และทำปกเจริญผล: นนทบุรี.
ประทีป ด้วงแค. (2554). บัญชีรายชื่อสัตว์ป่าเลี้ยงลูกด้วยนมในประเทศไทย. วารสารสัตว์ป่าเมืองไทย, 18(1): 82-120.
ประทีป ด้วงแค สุภาภรณ์ วัชรพฤษาดี วชิรพล คำบูชา พงษ์สิทธิ์ ศรีคุณเมือง พัชรกิติ เพ็งสกุล อิงอร ไชยเยศ นันทชัย พงศ์พัฒนานุรักษ์ และธีระวัฒน์ เหมะจุฑา. (2558). การติดตามแหล่งเกาะนอนและประชากรของค้างคาวแม่ไก่ภาคกลาง (Pteropus lylei) ในประเทศไทย. คณะวนศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์, กรุงเทพฯ.
Brunet-Rossinni, A. K. and Austad, S. N. (2004). Ageing studies on bats: a review. Biogerontology, 5: 211-222.
Chaiyes, A.; Ariyaraphong, N.; Sukgosa, N.; Jangtarwan, K.; Ahmad, S.F.; Laopichienpong, N.; Singchat, W.; Panthum, T.; Duangjai, S.; Muangmai, N.; Wacharapluesadee, S.; Duengkae, P.; Srikulnath, K. (2022A). Evidence of Genetic Connectivity among Lyle’s Flying Fox Populations in Thailand for Wildlife Management and One Health Framework. Sustainability, 14: 10791. https://doi.org/10.3390/su141710791
Chaiyes, A., Duengkae, P., Suksavate, W., Pongpattananurak, N., Wacharapluesadee, S., Olival, K.J., Srikulnath, K., Pattanakiat, S., Hemachudha, T. (2022B). Mapping Risk of Nipah Virus Transmission from Bats to Humans in Thailand. Ecohealth, (19) doi: 10.1007/s10393-022-01588-6.
Chaiyes, A., Duengkae, P., Wacharapluesadee, S., Pongpattananurak, N., Olival, K.J. and Hemachudha, T. (2017). Assessing the distribution, roosting site characteristics, and population of Pteropus lylei in Thailand. Raffles Bulletin of Zoology, 65: 670–680.
Chaiyes, A., Escobar, L.E., Willcox, E.V., Duengkae, P., Suksavate, W., Watcharaanantapong, P., Pongpattananurak, P., Wacharapluesadee, S. and Hemachudha, T. (2020A). Population Abundances in the Context of the Niche Centroid Hypothesis: In Case of Pteropus lylei (Chiroptera). Bulletin of the Ecological Society of America, 101(3):e01719. https://doi.org/10.1002/bes2.1719
Chaiyes, A., Escobar, L.E., Willcox, E.V., Duengkae, P., Suksavate, W., Watcharaanantapong, P., Pongpattananurak P., Wacharapluesadee, S., Hemachudha, T. (2020B). An assessment of the niche centroid hypothesis: Pteropus lylei (Chiroptera). Ecosphere, DOI:10.1002/ecs2.3134
CITES. (2022). Appendices I, II and III. Available Source: www.cites.org., 12 December 2022.
Francis, C. M. (2008). A field guide to the mammals of Thailand and South-East Asia. Asia Books Co., Bangkok.
Hengjan, Y. (2011). Seasonal variation in emergence and activity pattern at roosting site of Lyle’s flying fox Pteropus lylei Andersen, 1908 at Wat Pho, Chachoengsao province. A Thesis Submitted in Partial Fulfillment of the Requirements for the Degree of Master of Science Program in Zoology. Faculty of Science Chulalongkorn University.
Hengjan, Y., Sae-Koo, N., Phichitrasilp, T., Ohmori, Y., Fujinami, H., and Hondo, E. (2018). Seasonal variation in the number of deaths in Pteropus lylei at Wat Pho Bang Khla temple, Thailand. The Journal of Veterinary Medical Science, 80(8):1364-1367.
Hondo, E., Inoue, N. Maeda, K. Rerkamnuaychoke W. and Duengkae P. (2010). Movement of Lyle's flying fox (Pteropus lylei) in Central Thailand. Journal of Wildlife in Thailand, 17: 55–63.
IUCN. (2022). Pteropus Lylei. IUCN Red List of Threatened Species. Retrieved December 12, 2022, from www.iucnredlist.org
Lekagul, B., and McNeely, J. A. (1988). Mammals of Thailand (2nded.). Bangkok: Sahakarn Bhaet. 758 pp.
Ravon, S., Furey, N.M., Hul, V., Cappelle, J. (2014). A rapid assessment of flying fox (Pteropus spp.) colonies in Cambodia. Cambodian Journal of Natural History, 1:14–18.
Simmons, N. B. (2005). Order Chiroptera. Pp. 312–529. In Mammal species of the World: a taxonomic and geographic reference (D. E. Wilson & D. M. Reeder, eds.). The Johns Hopkins University Press, Baltimore.
Simmons, N.B., Cirranello, A.L. (2020). Bat species of the world: a taxonomic and geographic database. Retrieved May 7, 2020, from https://www.batnames.org/.
Son, N.T., Thong, V.D., Tien, P.D. and Khoi, N.V. (2009). Status of flying fox Bat (Pteropus spp.) in Vietnam. Academia Journal of Biology, 31(3): 52-57.
Sukgosa, N., Duangjai, S., Duengkae, P., Wacharapluesadee, S., Songmongkol, P., Yingsakmongkon, S., Olival, K.J., Hemachudha, T. (2018). Genetic diversity and relationships among Lyle's flying fox colonies in Thailand. Agriculture and Natural Resources, 2: 607–611.
Waldien, D.L. & Tsang, S.M. (2021). Pteropus lylei. The IUCN Red List of Threatened Species 2021: e.T18734A22082429. Retrieved December 12, 2022, from https://dx.doi.org/10.2305/IUCN.UK.2021-1.RLTS.T18734A22082429.en
Weber, N., Duengkae, P., Fahr, J., Dechmann, D., Phengsakul, P., Khumbucha, W., Newman, S., Siriaroonrat, B., Wacharaplusesadee, S., Maneeornand, P., Wikelski, M. (2015). High resolution GPS tracking of Lyle’s Flying Fox between temple orchards in central Thailand. The Journal of Wildlife Management, 79(6): 957 – 968.
