การปรับตัวของอุตสาหกรรมยางพาราไทยภายใต้กฎระเบียบ EUDR

Main Article Content

มิลินภัทท์ บุญคงมา

บทคัดย่อ

อุตสาหกรรมยางพาราไทยกำลังเผชิญกับจุดเปลี่ยนผ่านที่สำคัญภายใต้สถานการณ์การค้าโลกที่มุ่งเน้นความยั่งยืน
ทางด้านสิ่งแวดล้อม โดยเฉพาะการบังคับใช้กฎระเบียบว่าด้วยสินค้าที่ปลอดจากการตัดไม้ทำลายป่าของสหภาพยุโรป
บทความวิชาการชิ้นนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) สังเคราะห์องค์ความรู้และประเมินผลกระทบของกฎระเบียบ EUDR
ต่อโครงสร้างห่วงโซ่อุปทานยางพาราไทย 2) วิเคราะห์ความท้าทายเชิงโครงสร้างของเกษตรกรรายย่อย และ 3) นำเสนอทรรศนะและกรอบแนวคิดเชิงนโยบายเพื่อการปรับตัวอย่างยั่งยืน การศึกษาครั้งนี้ใช้วิธีการวิจัยเอกสาร โดยทบทวนวรรณกรรม
และวิเคราะห์การอ้างอิงจากข้อมูลทุติยภูมิ


ผลการศึกษาและข้อค้นพบชี้ให้เห็นว่า แม้ประเทศไทยจะมีความได้เปรียบเชิงยุทธศาสตร์จากการถูกจัดให้อยู่ในกลุ่มประเทศความเสี่ยงต่ำ แต่ข้อกำหนดด้านการตรวจสอบย้อนกลับ และการจัดทำพิกัดทางภูมิศาสตร์ ได้สร้างภาระต้นทุนการปฏิบัติตามกฎระเบียบที่สูงขึ้น ซึ่งอาจนำไปสู่ความเหลื่อมล้ำและการกีดกันเกษตรกรรายย่อยออกจากตลาด ผู้เขียนได้นำเสนอทรรศนะว่า การแก้ปัญหาดังกล่าวต้องอาศัยการประยุกต์ใช้องค์ความรู้ด้านการจัดการสวนยางพาราอย่างยั่งยืน บูรณาการเข้ากับมาตรฐานสากลและขับเคลื่อนผ่านการประสานความร่วมมือระหว่าง โครงสร้างพื้นฐานของภาครัฐ กลไกราคาพรีเมียมจากตลาด และการรวมกลุ่มที่เข้มแข็งของชุมชนในเชิงนโยบายและการปฏิบัติ กรอบแนวคิดนี้นำเสนอผลลัพธ์ที่เป็นรูปธรรม
ผ่าน 3 มาตรการ ได้แก่ (1) การปลดล็อกสิทธิที่ดินและเชื่อมโยงฐานข้อมูล GIS ของรัฐ เพื่อลดต้นทุนการตรวจสอบย้อนกลับ (2) การบังคับใช้กลไกราคาพรีเมียมเพื่อชดเชยต้นทุนเกษตรกร และ (3) การผลักดันระบบรับรองมาตรฐานแบบกลุ่มผ่านสถาบันเกษตรกร เพื่อยกระดับอุตสาหกรรมยางพาราไทยสู่การเป็นสินค้ายั่งยืนมูลค่าสูงในระยะยาว

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
บุญคงมา ม. (2026). การปรับตัวของอุตสาหกรรมยางพาราไทยภายใต้กฎระเบียบ EUDR. วารสารเกษตร มสธ. (Online), 8(1), 1–10. สืบค้น จาก https://so01.tci-thaijo.org/index.php/stouagjournal/article/view/287150
ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

กรมประชาสัมพันธ์. (2567). ไทยประกาศความพร้อมทำสวนยางแบบไม่ทำลายป่า ผลักดันไทยเป็นผู้ส่งออกยางพาราชั้นนำของ

โลกตามกฎระเบียบ EUDR ก้าวสู่วิถีเกษตรแบบยั่งยืน. ค้นเมื่อ 25 มีนาคม 2569, จาก https://www.prd.go.th/th/content/ category/detail/id/39/iid/297840

กระทรวงเกษตรและสหกรณ์. (2567). กระทรวงเกษตรฯ เปิดแพลตฟอร์มซื้อ-ขายยางตรวจสอบย้อนกลับผลผลิตได้ Thai Rubber Trade (TRT). ค้นเมื่อ 25 มีนาคม 2569, จาก https://www.moac.go.th/news-preview-461191792450

บัญชา สมบูรณ์สุข. (2566). ระบบการจัดการสวนยางพาราอย่างยั่งยืน. คณะทรัพยากรธรรมชาติ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์.

ประพันธ์ ลีน้อย. (2566). EUDR เมื่อสินค้าที่ส่งออกไปสหภาพยุโรปต้องปราศจากการทำลายป่า. ธนาคารกรุงศรีอยุธยา. ค้นเมื่อ 25 มีนาคม 2569 จาก https://www.krungsri.com/th/research/research-intelligence/eudr-2023

พิมลพรรณ์ โสรีกุล, ณิชมล ปัญญาวชิโรกุล, และศุภณิดา รัตนบุรี. (2568). ผลกระทบของกฎระเบียบ EU Deforestation Regulation (EUDR) ต่ออุตสาหกรรมยางพาราไทย (Economic Pulse Issue 9). ธนาคารแห่งประเทศไทย.

ไพร สุดจิตร์. (2568). แนวทางการพัฒนาและการขับเคลื่อนการจัดการสวนยางพาราตามกฎระเบียบว่าด้วยสินค้าปลอดจากการตัดไม้ทำลายป่าของสหภาพยุโรป. ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาการจัดการทรัพยากรเกษตรเขตร้อน มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์.

สำนักงานที่ปรึกษาการเกษตรประจำสหภาพยุโรป. (2568). EU ประกาศไทยเป็นประเทศ “ความเสี่ยงต่ำ” ภายใต้กฎ EUDR. ค้นเมื่อ 25 มีนาคม 2569 จาก https://www.agrithai.be

สำนักงานนโยบายและยุทธศาสตร์การค้า. (2567). ไทยต้องพร้อมรับ EUDR เมื่ออียูเตรียมแบนสินค้าเข้าข่ายทำลายป่า. กระทรวงพาณิชย์.

สำนักงานพาณิชย์ในต่างประเทศ ณ กรุงบรัสเซลส์. (2568). ข้อกำหนดว่าด้วยสินค้าที่ปลอดจากการตัดไม้ทำลายป่า (EUDR). กระทรวงพาณิชย์.

TraceX. (2026). EUDR Compliance Tools for Rubber Exporters: A Comprehensive Guide to Traceability and DDS Automation. TraceX Technologies. Retrieved ค้นเมื่อ 25 มีนาคม 2569 จาก https://tracextech.com/eudr-compliance-tools-rubber-exporters/

Abro, Z., et al. (2025). EUDR Compliance in Ghana's Natural Rubber Sector and Its Implications for Smallholders. MDPI.

Manopinives, S., Aung, E. D., & Sasaki, N. (2025). The Impacts of the EU Deforestation Regulation on Businesses in Thailand: Challenges and Opportunities.

Warren-Thomas, E., et al. (2023). Rubber's inclusion in zero-deforestation legislation is necessary but not sufficient to reduce impacts on biodiversity.

OpenAI. (2026). ChatGPT (Mar 14 version) [Large language model]. https://chat.openai.com