อี้ฉือ (義祠) ของจีน: การเปลี่ยนผ่านจากแบบแผนชุมชนบ้านเกิด สู่แบบแผนพุทธศาสนาจีน Chinese Yici (義祠): The Transition from the Fellow-Township Model to the Chinese Buddhism Model
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการเปลี่ยนแปลงบทบาทของอี้ฉือ (義祠) ในบริบทการผสมผสานระหว่างพุทธศาสนาในประเทศเวียดนามและจีน การศึกษานี้ใช้ระเบียบวิธีการทางประวัติศาสตร์และทฤษฎีหน้าที่นิยมเป็นหลักในการวิเคราะห์กระบวนการที่สถาบันทางพุทธศาสนารุกล้ำและเข้าไปแทนที่การบูชาแบบดั้งเดิม ในบริบทที่กว้างขึ้นของการพัฒนาและการเปลี่ยนแปลงทางสังคม ชุมชนชาวจีนโพ้นทะเลในนครโฮจิมินห์มีประวัติศาสตร์อันยาวนาน โครงสร้างสังคมของพวกเขามีรากฐานอยู่บนกลุ่มภาษาห้ากลุ่ม ซึ่งก่อตั้งขึ้นในช่วงยุคอาณานิคมฝรั่งเศสบนพื้นฐานความสัมพันธ์ในภูมิภาค นโยบายของฝรั่งเศสอนุญาตให้แต่ละกลุ่มภาษามีตัวแทนสมาคม เพื่อให้มีโครงสร้างการบริหารจัดการของตนเอง รวมถึงศาลเจ้าสุสานของชาวจีน โดยศาลเจ้าสุสานของชาวจีนดำเนินงานภายใต้ระบบเครือข่ายทางภูมิภาค โดยเน้นกิจกรรมด้านการกุศล เช่น การอุทิศบุญกุศลให้ผู้ล่วงลับและการส่งคืนอัฐิกลับสู่บ้านเกิด เมื่อเวลาผ่านไป ระบบการบริหารของสมาคมเหล่านี้ค่อย ๆ
ถูกแทนที่ ศาลเจ้าสุสานเหล่านี้เปลี่ยนจุดมุ่งหมายไปสู่การทำกิจกรรมการกุศล การช่วยเหลือซึ่งกันและกัน การร่วมมือกับโรงพยาบาล และการเข้าร่วมเทศกาลต่าง ๆ เช่น วันสารทจีน (Vu Lan) และเทศกาลโคมไฟ โครงสร้างการบริหารได้เปลี่ยนจากระบบที่ยึดโยงกับภูมิภาคมาสู่การอยู่ภายใต้พุทธศาสนามหายานแบบจีน หรือเป็นการผสมผสานระหว่างทั้งสองแนวทาง หลักคำสอนของพุทธศาสนามหายาน ซึ่งฝังรากลึกในความเชื่อของชุมชนชาวจีน มีส่วนช่วยให้การเปลี่ยนแปลงหน้าที่นี้ดำเนินไปอย่างราบรื่น สอดคล้องกับหลักเมตตาธรรมของพุทธศาสนา จากการวิจัยพบว่า หลักคำสอนของพุทธศาสนาแบบมหายานช่วยให้การเปลี่ยนแปลงเป็นไปอย่างราบรื่น อีกทั้งช่วยรักษาเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรม ขณะเดียวกันก็เปลี่ยนหน้าที่ของชุมชนสู่งานด้านการกุศลอีกด้วย
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ผลงานทางวิชาการที่ลงตีพิมพ์ในวารสารจีนศึกษา มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ เป็นลิขสิทธิ์ของผู้เขียนหรือผู้แปลผลงานนั้น หากนำลงในวารสารจีนศึกษาเป็นครั้งแรก เจ้าของผลงานสามารถนำไปตีพิมพ์ซ้ำในวารสารหรือหนังสืออื่นได้โดยมิต้องแจ้งให้ทราบล่วงหน้า แต่หากผลงานที่ได้รับพิจารณานำลงในวารสารจีนศึกษา เป็นผลงานที่เคยตีพิมพ์ที่อื่นมาก่อนเจ้าของผลงานต้องจัดการเรื่องปัญหาลิขสิทธิ์กับแหล่งพิมพ์แรกเอง หากเกิดปัญหาทางกฎหมาย ถือว่าไม่อยู่ในความรับผิดชอบของวารสารจีนศึกษา มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ทั้งนี้ ความคิดเห็นต่างๆ ในบทความเป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียน ไม่เกี่ยวกับกองบรรณาธิการวารสารจีนศึกษา มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
เอกสารอ้างอิง
Jiang Bowei 江柏煒. (2023). 「祠墓合一」的文化景觀：都市化歷程中的新加坡雙龍山五屬義祠之變遷. 民俗曲藝, -(20), 261-305.
Du, Q. T., & Hồ, M. Q. (2022). Tổ chức dòng họ của người Hoa ở Thành phố Hồ Chí Minh qua bức tranh từ đường [The clan organization of the Chinese in Ho Chi Minh City through the perspective of clan ancestral halls]. Tạp chí Nghiên cứu Trung Quốc [Journal of Chinese Studies], -(7), 43–56.
Donghua Sanyuan Wenwuguan 東華三院文物館. (1931). 東華義莊文獻，義莊書信1931. No: TWA-00000119.
Yang, C. K. (1961). Religion in Chinese society: A study of contemporary social functions of religion and some of their historical factors. University of California Press.
Fujian Wenxian She 福建文献社. (1968). 福建文献 (Fujian Cultural Documents). Michigan University.
Lu, Y. (2005). Chinese traditional sects in modern society: A case study of Yiguan Dao [Doctoral dissertation, City University of Hong Kong]. CityUHK Scholars. https://scholars.cityu.edu.hk/en/theses/chinese-traditional-sects-in-modern-society(7c0e8ac7-a0d9-4a92-aca3-ed8b0562b2ac).html
Marsot, A. G. (1993). The Chinese community in Vietnam under the French. The Edwin Mellen Press.
Ôn Lăng Guild Hall Management Board. (2013). Hội quán Ôn Lăng [Ôn Lăng Guild Hall]. Thông Tấn.
Seltz, M. (1970). Saigon 1969: Urbanization and responses. Planning Magazine, September 1970.
Song, G. (2010). Religious propagation, commercial activities, and cultural identity: The spread and development of the Yiguandao in Singapore. Chinese Studies in History, 44(1-2), 91-120. https://doi.org/10.2753/CSH0009-4633440104
Thích Đồng Bổn (Ed.). (1995). Tiểu sử danh tăng Việt Nam thế kỷ XX tập I [Biographies of eminent Vietnamese monks in the 20th century, Vol. I]. Ho Chi Minh City Buddhist Sangha.
Tuệ Thành Guild Hall Management Board. (2000). Miếu Thiên Hậu [Thiên Hậu Temple]. Trẻ.
Trang vàng người Hoa [Chinese golden books] (2007). Lao Động Press.
Xianggang Huazi ribao 香港華字日報, 1919, July 10.
You Zi’an 游子安. (2019). 頁萬人緣法會——從香港到越南的華人宗教善業. 輔仁宗教研究, -(38), 113-130.
Serizawa Tomohiro 芹泽知广. (2020). 越南潮州系华人社会的盂兰盆节. 中国民俗学网. Retrieved May 20, 2025 from https://www.chinafolklore.org/web/index.php?NewsID=19856
Zhe, J. (2006). Non-institutional religious re-composition among the Chinese youth. Social Compass, 53(4). https://doi.org/10.1177/0037768606070418
