รอยสักกวนอูในฐานะสัญลักษณ์ของอัตลักษณ์และความศรัทธา: การวิเคราะห์เชิงปฏิสัมพันธ์ทางสังคม Guan Yu Tattoos as Symbols of Identity and Faith: A Symbolic Interactionist Analysis
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
งานวิจัยเชิงคุณภาพฉบับนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษาความหมายและบทบาทเชิงสัญลักษณ์ของรอยสักกวนอูในบริบทของจังหวัดภูเก็ต (2) วิเคราะห์รอยสักกวนอูในฐานะเครื่องมือแสดงอัตลักษณ์ ความเชื่อ และค่านิยมของผู้สัก และ (3) ศึกษาการรับรู้ของสังคมและปฏิสัมพันธ์เชิงสัญลักษณ์ที่ส่งผลต่อการตีความรอยสักดังกล่าว โดยใช้กรอบแนวคิด “การสื่อสารเชิงสัญลักษณ์” (Symbolic Communication) และ “ทฤษฎีปฏิสัมพันธ์เชิงสัญลักษณ์” (Symbolic Interactionism) ของ Mead และ Blumer เป็นฐานในการวิเคราะห์ข้อมูลภาคสนามเก็บจากจังหวัดภูเก็ต ผ่านการสัมภาษณ์เชิงลึกกลุ่มผู้ให้ข้อมูลจำนวน 10 ราย ร่วมกับการสังเกตการณ์ในพื้นที่ศิลปะและความเชื่อ การวิเคราะห์ข้อมูลใช้วิธีวิเคราะห์เชิงเนื้อหาและการวิเคราะห์ธีมตามแนวทางของ Braun และ Clarke ผลการวิจัยพบว่า (1) รอยสักกวนอูสะท้อนอัตลักษณ์ทางคุณธรรมของผู้สัก โดยเฉพาะความกล้าหาญ ความภักดี และความซื่อสัตย์ (2) เป็นสื่อกลางของศรัทธาทางจิตวิญญาณและการสืบทอดค่านิยมครอบครัวในกลุ่มชาวไทยเชื้อสายจีน และ (3) ความหมายของรอยสักถูกต่อรองผ่านสายตาของบุคคลภายนอก ซึ่งมีทั้งการชื่นชม การตีตรา และการปรับตัวในบริบททางสังคม งานวิจัยนี้เสนอให้เข้าใจรอยสักในฐานะ “พื้นที่ทางวัฒนธรรมบนเรือนร่าง” ที่สะท้อนพลวัตของอัตลักษณ์ ความเชื่อ และอำนาจการมองจากสังคม
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ผลงานทางวิชาการที่ลงตีพิมพ์ในวารสารจีนศึกษา มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ เป็นลิขสิทธิ์ของผู้เขียนหรือผู้แปลผลงานนั้น หากนำลงในวารสารจีนศึกษาเป็นครั้งแรก เจ้าของผลงานสามารถนำไปตีพิมพ์ซ้ำในวารสารหรือหนังสืออื่นได้โดยมิต้องแจ้งให้ทราบล่วงหน้า แต่หากผลงานที่ได้รับพิจารณานำลงในวารสารจีนศึกษา เป็นผลงานที่เคยตีพิมพ์ที่อื่นมาก่อนเจ้าของผลงานต้องจัดการเรื่องปัญหาลิขสิทธิ์กับแหล่งพิมพ์แรกเอง หากเกิดปัญหาทางกฎหมาย ถือว่าไม่อยู่ในความรับผิดชอบของวารสารจีนศึกษา มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ทั้งนี้ ความคิดเห็นต่างๆ ในบทความเป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียน ไม่เกี่ยวกับกองบรรณาธิการวารสารจีนศึกษา มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
เอกสารอ้างอิง
Alter-Muri, S. (2020). The symbolic meaning of tattoos in contemporary society. Journal of Social Anthropology, 28(2), 145-160.
Atkinson, M. (2003). Tattooed: The sociogenesis of a body art. University of Toronto Press.
Blumer, H. (1969). Symbolic interactionism: Perspective and method. University of California Press.
Boxwood Supreme. (2567, 10 สิงหาคม). เทพเจ้ากวนอู มีกี่ปาง?! แต่ละปางมีความหมายอย่างไร? ที่นี่ มีคำตอบ!!. https://www.boxwood-supreme.com/content/5495
Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77–101.
Carey, J. W. (1989). Communication as culture: Essays on media and society. Routledge.
Cooley, C. H. (1902). Human nature and the social order. Charles Scribner’s Sons.
Creative Thailand. (2566, 25 กันยายน). รอยสัก ≠ อคติ การตีตรา และการลดทอนคุณค่าของมนุษย์. https://www.creativethailand.org/article-read?article_id=34160
DeMello, M. (2000). Bodies of inscription: A cultural history of the modern tattoo community.
Duke University Press.
Doss, K., & Hubbard, A. S. E. (2009). The communicative value of tattoos: The role of public self-consciousness on tattoo visibility. Body Image, 6(3), 235–239. https://doi.org/10.1016/j.bodyim.2009.06.001
Foucault, M. (1977). Surveiller et punir: Naissance de la prison [Discipline and punish: The birth of the prison]. Vintage Books.
Goffman, E. (1959). The presentation of self in everyday life. Anchor Books.
Li, X. (2017). Guan Yu worship and entrepreneurial ethics in Taiwan. Journal of Chinese Religions, 45(1), 32–50. https://doi.org/10.1080/0737769X.2017.1297360
Liu, Q. (2021). The cultural meaning and beliefs surrounding Thai tattooing in Chinese communities in Thailand and Mainland China. Asian Cultural Studies, 29(3), 102–118.
Luo, G. (1995). 三国志演义 [Romance of the Three Kingdoms]. Tuttle Publishing.
McAdams, D. P. (2006). The stories we live by: Personal myths and the making of the self. Guilford Press.
Mead, G. H. (1934). Mind, self, and society. University of Chicago Press.
Narvarro, J., & Karlins, M. (2008). What every BODY is saying: An ex-FBI agent’s guide to speed-reading people. William Morrow.
Peirce, C. S. (1931). Collected papers of Charles Sanders Peirce (C. Hartshorne & P. Weiss, Eds.). Harvard University Press.
Pike, S. (2019). Tattoo culture among Japanese Yakuza: The role of tattoos as a symbol of pride and honor. Journal of Japanese Cultural Studies, 14(2), 97–115.
Saussure, F. de. (1983). Cours de linguistique générale [Course in general linguistics]. Duckworth.
Shilling, C. (2003). The body and social theory. SAGE Publications.
The MATTER. (2564). รอยสักในยุคดิจิทัล: การแสดงตัวตนในโลกออนไลน์. https://www.thematter.co/
Wang, Y. (2019). Guan Yu’s transformation: From historical figure to deity in popular culture. Asian Studies
Review, 43(2), 240–256. https://doi.org/10.1080/10357823.2019.1603267
Wheeler, K. S. (2004). The art of identity: Tattoos and the body in American culture. Visual Anthropology, 17(1), 1–26. https://doi.org/10.1080/08949460490265493
Zhao, L. (2018). Guan Yu’s martial prowess and his role in the Three Kingdoms. Journal of Ancient Chinese Warfare, 29(2), 80–95.
ประชาชาติธุรกิจ. (2562). รอยสัก: จากกลุ่มชายขอบสู่กระแสหลักในสังคมไทย. https://www.prachachat.net/
ผิวผ่อง กันทรพิทักษ์. (2535). การสักลายอีสาน : ศึกษาเฉพาะกรณีบ้านศรีสุข ตำบลศรีสุข อำเภอกันทรวิชัย จังหวัดมหาสารคาม [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ มหาสารคาม].
พูนแก้ว ธัญรดี. (2565). การสักลายในสังคมไทย: กรณีศึกษา ความหมายต่อเรื่องรอยสักของกลุ่มคน Generation Z [วิทยานิพนธ์ปริญญาศิลปศาสตรบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศิลปากร]. Silpakorn University Repository (SURE). https://sure.su.ac.th/xmlui/handle/123456789/27577?attempt=3&&attempt=2
รุ่งนภา นาคสมพันธ์ และ ไชยันต์ สกุลศรีประเสริฐ. (2565). เรื่องเล่าในรอยสัก : เรื่องราวชีวิตและการประกอบสร้างอัตลักษณ์. มนุษยศาสตร์สาร, 24(1), 204-225.
นรากร ชนกภรณ์. (2549). วิวัฒนาการการสักและวัฒนธรรมมวลชนกับการสักรอยศิลปะบนเรือนร่าง [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์]. สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ. https://doi.nrct.go.th//ListDoi/listDetail?Resolve_DOI=10.14458/DPU.the.2006.125
