汉语消极情感词概念隐喻的认知分析 Cognitive Analysis of Conceptual Metaphor of Chinese Negative Emotion Words
##plugins.themes.bootstrap3.article.sidebar##
##plugins.themes.bootstrap3.article.main##
摘要
情感是人类生活的重要组成部分，是心理活动的一种重要表现。情感的表达与描述除了 体现语言修辞手段外，还能体现人类对情感的认知。本文根据Lakoff和Johnson最早提出的概念隐喻理论所涉及到相关问题包括概念隐喻的定义、分类以及运作机制，对汉语消极情感词悲哀、愤怒、厌恶、憎恨和恐惧存在的概念隐喻进行认知分析。通过对语料库中的语言实例考察，试图达到两个主要目的；一是，对汉语消极情感词所表达的概念隐喻进行具体的类别划分，总结得出各消极情感词在不同隐喻类别中的比重；二是，结合考察数据和实例观察，分析汉语消极情感词在不同隐喻类别中的隐喻意义和表达形式，包括各隐喻类别在实际语言中所体现的特征，并深入探究汉语消极情感词概念隐喻的认知机制。研究方法为定性和定量相结合，即主要以汉语消极情感词所存在的概念隐喻为研究框架，通过定量考察CCL现代汉语语料库中存在这五个消极情感词的例句，划分出不同的隐喻概念类型，如容器中的物质、病痛、困难问题或话题、生命体、物体等共九种类型的隐喻。再从认知的角度对这九种类型的隐喻实例进行分析，找出汉语消极情感词所表达的情感概念与其隐喻意义和隐喻表达形式相关的一些规律。本文考察的1000条语料来自不同的文体类型，包括新闻报道、报刊文摘、口语对话、人物访谈、史传、应用文以及散文这几类文体。 由于CCL语料库数据庞大，尚且未能涵盖所有类型或未能穷尽考察，有待后续补充扩展。但通过所得出的考察数据和分析结果，也能大致看到汉语消极情感概念隐喻的复杂性、所表达情感程度的轻重性以及隐喻形式的多样性等特征。
##plugins.themes.bootstrap3.article.details##
ผลงานทางวิชาการที่ลงตีพิมพ์ในวารสารจีนศึกษา มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ เป็นลิขสิทธิ์ของผู้เขียนหรือผู้แปลผลงานนั้น หากนำลงในวารสารจีนศึกษาเป็นครั้งแรก เจ้าของผลงานสามารถนำไปตีพิมพ์ซ้ำในวารสารหรือหนังสืออื่นได้โดยมิต้องแจ้งให้ทราบล่วงหน้า แต่หากผลงานที่ได้รับพิจารณานำลงในวารสารจีนศึกษา เป็นผลงานที่เคยตีพิมพ์ที่อื่นมาก่อนเจ้าของผลงานต้องจัดการเรื่องปัญหาลิขสิทธิ์กับแหล่งพิมพ์แรกเอง หากเกิดปัญหาทางกฎหมาย ถือว่าไม่อยู่ในความรับผิดชอบของวารสารจีนศึกษา มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ทั้งนี้ ความคิดเห็นต่างๆ ในบทความเป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียน ไม่เกี่ยวกับกองบรรณาธิการวารสารจีนศึกษา มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
参考
Chen Zheqing 陈哲卿 & Wang Ena 王婀娜. (2024). 汉语味觉词“甜”词义扩展研究. 文字文化, -(04), 19-21.
Hu Keqing 胡柯晴. (2024). 概念隐喻视角下味觉词的研究——以《白鹿原》中的“甜”“苦”“辣”为例. 芒种, -(06), 78-80.
Li Fuyin 李福印. (2008). 认知语言学概论. 北京: 北京大学出版社.
Pu Jinzhe 朴金哲. (2013). 英语“sorrow”和汉语“悲伤”的概念隐喻对比研究. 延边大学 硕士学位论文.
Shu Dingfang 束定芳. (2008). 认知语义学. 上海: 上海外语教育出版社.
Sun Yuhui 孙玉慧 & Li Rong 李蓉. (2024). 汉语“脸/面”和英语“face”的概念隐喻研究. 通化师范学院学报, -(9), 61-65.
Yang Yun 杨芸 & Zhou Changle 周昌乐. (2007). 汉语隐喻的语言形式特征及其对隐喻机器理解研究的影响. 心智与计算，1(4), 458-245.
Zhao Ke 赵可. (2018). 味觉词“酸、甜、辣”通感隐喻式的词义引申研究. 汉字文化, -(S1), 25-28.
Zhao Yanchun 赵彦春. (2014). 认知语言学：批判与应用. 天津: 南开大学出版社.
Zhongguo shehui kexue yuan yuyan yanjiu suo cidian bianji shi 中国社会科学院语言研究所词典编辑室. (2016). 现代汉语词典（第七版）. 北京: 商务印书馆.
Deignan, A. (2005). Metaphor and Corpus Linguistics. Amsterdam/Philadelphia: John Benjamins Publishing Company.
George, L., & Mark, J. (1980). Metaphors We Live by. Chicago: University of Chicago Press.
Ungerer, F. (德) 弗里德里希·温格瑞尔 & Schmid, H. J. (德) 汉斯尤格·施密特. (2009). 认知语言学导论（第二版）. 上海：复旦大学出版社。
Beijing daxue zhongguo yuyan wenxue yanjiu zhongxin 北京大学中国语言文学研究中心. (2024). 北京大学中国语言文学研究中心CCL语料库（2024年4月3日）.网址http://ccl.pku.edu.cn:8080/ccl_corpus
