ข้อเสนอเชิงนโยบายการพัฒนาสมรรถนะวิชาชีพแพทย์แผนไทยของนักศึกษาแพทย์แผนไทยระดับอุดมศึกษา

ผู้แต่ง

  • ชมพากาญจน์ ทองสี มหาวิทยาลัยราชภัฏอุตรดิตถ์
  • สุกัญญา รุจิเมธาภาส มหาวิทยาลัยราชภัฏอุตรดิตถ์

คำสำคัญ:

ข้อเสนอเชิงนโยบาย, สมรรถนะวิชาชีพแพทย์แผนไทย

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อเพื่อศึกษาปัจจัยที่ส่งผลต่อสมรรถนะวิชาชีพแพทย์แผนไทยของนักศึกษาแพทย์แผนไทยระดับอุดมศึกษา และ 2) เพื่อพัฒนาข้อเสนอแนะเชิงนโยบายการพัฒนาสมรรถนะวิชาชีพแพทย์แผนไทยของนักศึกษาแพทย์แผนไทยระดับอุดมศึกษาในระดับมหาวิทยาลัยและระดับบุคคลรูปแบบการวิจัยเป็นเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพ ใช้แนวคิดสมรรถนะวิชาชีพเป็นกรอบการวิจัย พื้นที่วิจัย คือหลักสูตรแพทย์แผนไทยระดับอุดมศึกษา กลุ่มตัวอย่าง คือ อาจารย์ จำนวน 90 คน และนักศึกษาชั้นปีที่ 4 จำนวน 1,050 คน ใช้วิธีคัดเลือกสุ่มแบบหลายขั้นตอน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยมี 2 ชนิด คือ 1) แบบสอบถาม 2) การสนทนากลุ่ม วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ส่วนการวิจัยเชิงคุณภาพ ใช้วิเคราะห์เนื้อหาแล้วเขียนบรรยายเชิงพรรณนา ผลการวิจัยพบว่า

ระดับปัจจัยที่ส่งผลต่อสมรรถนะวิชาชีพแพทย์แผนไทยภาพรวม ระดับบุคคลและระดับมหาวิทยาลัยอยู่ในระดับมาก มีความสอดคล้องกับข้อมูลเชิงประจักษ์ Chi square= 448.988, df = 251, /df=1.79 RMSEA =0.027 CFI =0.963, TLI = 0.955 SRMRw = 0.042 , SRMRb =0.259

ปัจจัยระดับมหาวิทยาลัยที่ส่งผลต่อสมรรถนะวิชาชีพแพทย์แผนไทย พบว่า จิตวิญญาณความเป็นครูขนาดอิทธิพลมีค่า 1.000 การรับรู้ความสามารถของครู มีค่า 2.401 การบริหารจัดการสถานศึกษา มีค่า 1.000 การบริหารหลักสูตร มีค่า 0.429 สภาพแวดล้อมทางกายภาพ มีค่า 0.454

ปัจจัยระดับบุคคล พบว่า เจตคติต่อการเรียน ขนาดอิทธิพลมีค่า 1.000 แรงจูงใจใฝ่สัมฤทธิ์ มีค่า 1.471 ความเชื่อมั่นอำนาจภายในตนเอง มีค่า 2.059 การสนับสนุนทางสังคม มีค่า 1.000 การจัดการเรียนการสอน มีค่า 0.973 ผู้ปฏิบัติงานบริการ มีค่า 1.000 การดำเนินการบริการ มีค่า 0.689 สภาพแวดล้อมการบริการ มีค่า 0.877

เอกสารอ้างอิง

กมลชนก โยธาจันทร์, ทิพย์วรรณ สุขใจรุ่งวัฒนา, & นพพร จันทรนำชู. (2565). ปัจจัยเชิงสาเหตุที่ส่งผลต่อทักษะการเรียนรู้และนวัตกรรมในศตวรรษที่ 21 ของนักเรียนระดับมัธยมศึกษาจังหวัดลพบุรี. วารสารสังคมศาสตร์วิจัย, 14(1), 196–213.

จันจิรา เพ็งปาน. (2563). สมรรถนะของแพทย์แผนไทยในระบบบริการสุขภาพสถานบริการสาธารณสุขของรัฐพื้นที่จังหวัดอุตรดิตถ์. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยการจัดการและเทคโนโลยีอีสเทิร์น, 17(2), 420–429.

จันทรนำชู, น., & วงศ์พันธุเศรษฐ์, ว. (2565). ตัวแบบความสัมพันธ์เชิงสาเหตุที่ส่งผลต่อทักษะการเรียนรู้และนวัตกรรมของนักเรียนโรงเรียนสาธิตระดับมัธยมศึกษา จังหวัดนครปฐม. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์มหาวิทยาลัยนครพนม, 13(1), 116–129.

จันทร์เพ็ญ อามพัฒน์, เพ็ญนภา พิสัยพันธุ์, จารุวรรณ์ ท่าม่วง, กฤษณี สุวรรณรัตน์, ชญาดา เนตร์กระจ่าง, & วรัญญา ชลธารกัมปนาท. (2561). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการรับรู้ทักษะการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 ของนักศึกษาพยาบาล วิทยาลัยพยาบาลพระปกเกล้า จันทบุรี. วารสารวิทยาลัยพยาบาลพระปกเกล้าจันทบุรี, 29(2), 36-46.

แจ่มด้วง, ธ. ก. (2560). แนวทางพัฒนาทักษะการเรียนรู้และนวัตกรรมของนักศึกษามหาวิทยาลัยศิลปากรตามนโยบาย ประเทศไทย 4.0 (วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยศิลปากร.

ฉวีวรรณ ทองทาสี. (2566). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับสมรรถนะของบุคลากรสังกัดสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดลพบุรี. Singburi Hospital Journal, 32(1), 28–40.

ฉัตรติยา ลังการัตน์. (2560). โมเดลความสัมพันธ์เชิงสาเหตุปัจจัยที่ส่งผลต่อความคิดสร้างสรรค์ทางศิลปะของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 จังหวัดระยอง (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยบูรพา.

ดวงทิพย์ อรัญดร. (2558). สมรรถนะที่พึงประสงค์ของบุคลากรในวิชาชีพการแพทย์แผนไทย. สงขลา: มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์.

นภาวรรณ เนตรประดิษฐ์. (2561). สมรรถนะของพนักงานนวดแผนไทยเพื่อสร้างความได้เปรียบทางการแข่งขันของสถานประกอบการนวดแผนไทยในเขตพื้นที่เทศบาลนครลำปาง จังหวัดลำปาง. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยอีสเทิร์นเอเชีย, 8(1), 1–11.

ประสงค์ สกุลซ้ง. (2560). โมเดลสมการโครงสร้างแบบผสมปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อสมรรถนะการบริหารจัดการชั้นเรียนของครู. มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม.

ปรียา พงศาปาน และคณะ (2560).ปัจจัยเชิงสาเหตุที่ส่งผลต่อทักษะการเรียนรู้และนวัตกรรมในศตวรรษที่ 21 ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงราย เขต 3. วารสารการวิจัยกาสะลองคำ มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย, 12(1), 21–30.

พิกุล เอกวรางกูร, ชานนท์ จันทรา, & กรกฎา นักคิ้ม. (2561). แนวทางการส่งเสริมพฤติกรรมการสอนของครูการศึกษาขั้นพื้นฐานที่ส่งผลต่อการพัฒนาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน. วารสารวิทยาลัยดุสิตธานี, 12(3), 367-381

ยงยุทธ เกษสาคร. (2541). ภาวะผู้นำและการจูงใจ (พิมพ์ครั้งที่ 3). กรุงเทพฯ: เอสเคบุ๊คเน็ต.

ยนต์ ชุ่มจิตต์. (2550). ความเป็นครู. กรุงเทพฯ: โอเดียนสโตร์.

รัชนี เปาะศิริ (2551).การวิเคราะห์พหุระดับปัจจัยที่สัมพันธ์กับความคิดสร้างสรรค์ทางวิทยาศาสตร์ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามหาสารคาม (วิทยานิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.

วิจารณ์ พานิช. (2555). วิถีสร้างการเรียนรู้เพื่อศิษย์ในศตวรรษที่ 21. กรุงเทพฯ: มูลนิธิ สดศรี-สฤษดิ์วงศ์.

วิทย์ทิชัย พวงคำ (2551). การพัฒนาโมเดลเชิงสาเหตุของความสามารถในการคิดวิเคราะห์ของนักเรียนมัธยมศึกษาตอนต้น (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

วิรุธน์ บัวงาม, & จำลอง วงษ์ประเสริฐ. (2556). การพัฒนาโมเดลเชิงสาเหตุของสมรรถนะนักศึกษาแพทย์แผนไทยตามกรอบมาตรฐานคุณวุฒิระดับอุดมศึกษาแห่งชาติ. วารสารวิจัยและประเมินผลอุบลราชธานี, 2(1), 70–81.

วีรวรรณ สุกิน (2561). อิทธิพลของจิตลักษณะและสถานการณ์ในการทำงานที่ส่งผลต่อพฤติกรรมการสอนอย่างมีประสิทธิภาพของอาจารย์สาขาวิชาวิศวกรรมศาสตร์. วารสารพฤติกรรมศาสตร์, 14(1), 1-10.

ศนิกานต์ ศรีมณี, ชนิดา มัททวางกูร, & เพ็ญรุ่ง นวลแจ่ม. (2562). การพัฒนาตัวบ่งชี้สมรรถนะด้านการพยาบาลอนามัยชุมชนของนักศึกษาพยาบาล คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยสยาม. วารสารพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยสยาม, 20(39), 20–35.

ศิริชัย กาญจนวาสี. (2548). การวิเคราะห์พหุระดับ = Multi-level analysis (พิมพ์ครั้งที่ 3). กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

สาโรจน์ เผ่าวงศากุล, และ ณรินทร์ ชำนาญดู. (2567). การพัฒนานวัตกรรมการบริหารสถานศึกษาเพื่อส่งเสริมทักษะสมองของผู้เรียนสำหรับสถานศึกษานำร่องในพื้นที่นวัตกรรมการศึกษา จังหวัดกาญจนบุรี. วารสารนวัตกรรมการศึกษาและการวิจัย, 8(4), 2033–2048.

สำนักงานข้าราชการพลเรือน. (2548). เอกสารประกอบการสัมมนาสมรรถนะของข้าราชการ: เรื่องการปรับใช้สมรรถนะในการบริหารทรัพยากรมนุษย์. กรุงเทพฯ: สำนักงานข้าราชการพลเรือน.

สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน. (2547). เอกสารประกอบการสัมมนาสมรรถนะของข้าราชการ เรื่องการปรับใช้สมรรถนะในการบริหารทรัพยากรมนุษย์. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน.

สุคนทิพย์ รุ่งงเรือง (2559). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อสมรรถนะของนักวิชาการสาธารณสุข: กรณีศึกษาเขตบริการสุขภาพที่ 4. วารสารกฎหมายสุขภาพและสาธารณสุข, 2(1), 15–29.

สุนันท์ รุ่งอรุณแสงทอง. (2561). การบริหารสถานศึกษาขั้นพื้นฐานให้เกิดประสิทธิภาพ (วิทยานิพนธ์ดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา แบบที่ 2). กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยศิลปากร.

อักษราภัคส์ โกสินรุ่งเรือง. (2564). [ชื่อวิทยานิพนธ์ไม่ระบุ] (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

อารีรัตน์ ขำอยู่, สิริพิมพ์ ชูปาน, ลัดดาวัลย์ พุทธรักษา, สหัทยา รัตนจรณะ, ดำรงศักดิ์ สงเอียด, & ฉวีรัตน์ ชื่นชมกุล. (2564). ปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับสมรรถนะพยาบาลวิชาชีพของนิสิตคณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยในภาคตะวันออก. วารสารคณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา, 29(1), 1–12.

Bandura, A. (1986). Social foundations of thought and action: A social cognitive theory. Englewood Cliffs, NJ: Prentice-Hall. Amazon+2car.chula.ac.th+2

Bandura, A. (2001). Social cognitive theory: An agentic perspective. Annual Review of Psychology, 52, 1-26. https://doi.org/10.1146/annurev.psych.52.1.1 Annual Reviews+2Scribd+2

Blevins, B. M. (2009). Effects of socioeconomic status on academic performance in Missouri public schools (EdD Dissertation). Lindenwood University.

Bollen, K. A. (1989). Structural equations with latent variables. New York, NY: John Wiley & Sons.

Bollen, K. A. (1989). Structural equations with latent variables. New York, NY: John Wiley & Sons

Buangam, W., & Wongprasert, C. (2013). Development of a causal model of Thai traditional medicine student competencies according to the National Higher Education Qualifications Standards Framework. Ubon Ratchathani Research and Evaluation Journal, 2(1), 70-81.

Dyer, N. G., Hanges, P. J., & Hall, R. J. (2005). Applying multilevel confirmatory factor analysis techniques to leadership research. The Leadership Quarterly, 16(2), 149-167. https://doi.org/10.1016/j.leaqua.2004.09.009

Goffin, R. D. (2007). Assessing the adequacy of structural equation models: Golden rules and editorial policies. Personality and Individual Differences, 42(5), 831-839. https://doi.org/10.1016/j.paid.2006.08.013

Köksal, O. (2013). The Impact of The Keyword Method on Vocabulary Learning And Retention in Preparatory French Classes in Higher Education. International Journal of Academic Research, 5(5), 393–400. DOI: 10.7813/2075-4124.2013/5-5/B.61

McClelland, D. C. (1973). Human motivation : a book of readings (D. C. McClelland & R. S. Steele, Eds.). Morristown, NJ: General Learning Press.

McClelland, D. C. (1985). Human motivation: A book of readings. Scott, Foresman.

Office of the Civil Service Commission. (2010). Ordinary civil servants in Thailand 2010. Bangkok: Office of the Civil Service Commission.

Robinson, L. (1998). Crossing the line: Violence and sexual assault in Canada’s national sport. Toronto, ON: McClelland & Stewart.

Rotter, J. B. (1966). Generalized expectancies for internal versus external control of reinforcement. Psychological Monographs: General and Applied, 80(1), 1-28

Trinder, K. (2008). Maternal gate closing and gate opening in post‐divorce families. Journal of Family Issues, 29(10), 1298-1324.

Tschannen-Moran, M., Woolfolk Hoy, A., & Hoy, W. K. (1998). Teacher efficacy: Its meaning and measure. Review of Educational Research, 68(2), 202–248. https://doi.org/10.3102/00346543068002202

World Health Organization. (2023). WHO report on the global tobacco epidemic, 2023: Protect people from tobacco smoke. Geneva: World Health Organization.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2025-10-31

รูปแบบการอ้างอิง

ทองสี ช., & รุจิเมธาภาส ส. . (2025). ข้อเสนอเชิงนโยบายการพัฒนาสมรรถนะวิชาชีพแพทย์แผนไทยของนักศึกษาแพทย์แผนไทยระดับอุดมศึกษา. วารสารการวิจัยการบริหารการพัฒนา, 15(3-4), 3884–3903. สืบค้น จาก https://so01.tci-thaijo.org/index.php/JDAR/article/view/281120

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย