การให้คำปรึกษาเพื่อปรับปรุงประสิทธิภาพกระบวนการผลิตโดยใช้เทคโนโลยี สำหรับโรงสีขนาดเล็ก กรณีศึกษา: โรงสีข้าววิชัยเฮียงตูบช้าง ตำบลเมืองแฝก อำเภอลำปลายมาศ จังหวัดบุรีรัมย์

ผู้แต่ง

  • อุดมพงษ์ เกศศรีพงษ์ศา คณะเทคโนโลยีอุตสาหกรรม มหาวิทยาลัยราชภัฏบุรีรัมย์, ประเทศไทย

คำสำคัญ:

การให้คำปรึกษา, โรงสีข้าวขนาดเล็ก, การปรับปรุงกระบวนการผลิต, การคัดแยกเมล็ดพันธุ์ข้าว

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อปรับปรุงประสิทธิภาพกระบวนการผลิตโดยใช้เทคโนโลยีสำหรับโรงสีขนาดเล็ก 2) เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในกระบวนการผลิต ลดสิ่งเจือปนจากเครื่องสีข้าวลงร้อยละ 10 จากกระบวนการสีข้าวแบบเดิม และ 3) เพื่อเพิ่มมูลค่าของข้าวหักเกรด 2 และเกรด 3 ช่วยสร้างรายได้เพิ่มขึ้นร้อยละ 10 ให้กับสถานประกอบการเพิ่มขึ้น โดยปรับปรุงประสิทธิภาพกระบวนการผลิตของโรงสีข้าววิชัยเฮียงตูบช้าง จังหวัดบุรีรัมย์ โดยใช้เทคโนโลยีสำหรับโรงสีขนาดเล็ก ผ่านการออกแบบและสร้างเครื่องคัดขนาดเมล็ดข้าวเปลือกและเครื่องคัดแยกเมล็ดพันธุ์ข้าวด้วยตะแกรงเหวี่ยง ผลการดำเนินงานพบว่าสามารถลดสิ่งเจือปนในกระบวนการผลิตข้าวลงได้ถึงร้อยละ 60.70 สูงกว่าเป้าหมายที่ตั้งไว้ร้อยละ 10 และสามารถเพิ่มมูลค่าของข้าวหักเกรด 2 และเกรด 3 ทำให้รายได้รวมเพิ่มขึ้นร้อยละ 55.47 จากรายได้ก่อนการปรับปรุง ผลลัพธ์ดังกล่าวทำให้โรงสีมีประสิทธิภาพการผลิตที่สูงขึ้น สามารถตอบสนองความต้องการของลูกค้าได้มากขึ้น และสร้างโอกาสในการพัฒนาผลิตภัณฑ์และขยายตลาดในอนาคต

เอกสารอ้างอิง

กรมการข้าว. (2563). มาตรฐานการจำแนกเกรดข้าวไทย. กรุงเทพฯ: กระทรวงเกษตรและสหกรณ์.

กรมการข้าว. (2564). การจัดการผลพลอยได้จากกระบวนการสีข้าวเพื่อเพิ่มมูลค่า. กรุงเทพฯ: กระทรวงเกษตรและสหกรณ์.

กรมการข้าว. (2566). รายงานสถานภาพโรงสีข้าวขนาดเล็กในประเทศไทย. กรุงเทพฯ: กระทรวงเกษตรและสหกรณ์.

กรมการค้าต่างประเทศ กระทรวงพาณิชย์. (2559). มาตรฐานข้าวไทยและมาตรฐานข้าวหอมมะลิไทย. นนทบุรี: กรมการค้าต่างประเทศ.

กิตติพงศ์ พันธุ์เพ็ง. (2565). เทคโนโลยีโรงสีข้าวชุมชนขนาดเล็กเพื่อการพึ่งพาตนเอง. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.

จารุวัฒน์ ชัยมงคล. (2563). การพัฒนาเครื่องคัดแยกเมล็ดพันธุ์ข้าวเปลือกประสิทธิภาพสูง. วารสารวิศวกรรมเกษตร, 27(2), 45–53.

ชัยวัฒน์ ใบไม้. (2561). การปรับปรุงประสิทธิภาพการผลิตของโรงสีข้าวอินทรีย์ขนาดเล็กในจังหวัดเชียงใหม่จากการวิเคราะห์ด้วยตัวแบบ SCOR (วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต). มหาวิทยาลัยแม่โจ้.

ณรงค์ฤทธิ์ ศรีสมบัติ. (2564). การปรับปรุงกระบวนการผลิตในอุตสาหกรรมการสีข้าว. วารสารอุตสาหกรรมเกษตรไทย, 10(1), 33–41.

สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร. (2565). รายงานสภาวะการแข่งขันในอุตสาหกรรมข้าวไทย. กรุงเทพฯ: กระทรวงเกษตรและสหกรณ์.

สุทธิพงษ์ จำรูญรัตน์ และภิรมย์ ตั้งจิตเพียรผล. (2559). เครื่องคัดแยกสิ่งเจือปนในเมล็ดข้าวปลูก. คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระนคร.

สุรชัย ศรีสวัสดิ์. (2562). การให้คำปรึกษาเพื่อการพัฒนาองค์กร. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

อลงกรณ์ พลายแก้ว, และคณะ. (2560). การปรับปรุงประสิทธิภาพการทำงานในโรงสีข้าวด้วยการบริหารคุณภาพแบบเบ็ดเสร็จ (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยขอนแก่น.

Ellen MacArthur Foundation. (2020). Completing the picture: How the circular economy tackles climate change. United Kingdom: EMF.

Food and Agriculture Organization (FAO). (2020). Circular economy and value addition in agriculture. Rome: FAO.

Food and Agriculture Organization of the United Nations (FAO). (2019). Small-scale rice milling technologies. Rome: FAO.

Kotler, P., & Keller, K. L. (2016). Marketing management (15th ed.). Pearson Education.

Lippitt, G. L. (2020). Organization renewal: A holistic approach to organization development. Routledge.

Nair, R., & Dhamodaran, M. (2021). Agricultural extension and farmer advisory services: Evolving roles. Journal of Rural Studies, 82(3), 12–20.

Nguyen, T., & Le, H. (2021). Quality management in rice production: Improving efficiency for small-scale mills. Journal of Agricultural Engineering, 12(3), 45–56.

Ohno, T. (1988). Toyota production system: Beyond large-scale production. Productivity Press.

Patel, A., & Desai, R. (2021). Development of optical seed sorting machines for agriculture. International Journal of Agricultural Technology, 17(5), 102–115.

Rahman, M., Chowdhury, M., & Haque, S. (2022). IoT-enabled rice milling technologies for small-scale farmers. Smart Agriculture Journal, 5(2), 67–79.

Rice Department. (2021). Thai rice grading and quality standards. Bangkok: Ministry of Agriculture and Cooperatives.

Singh, R., & Singh, S. (2020). Process improvement strategies for agricultural production. International Journal of Production Research, 58(14), 4250–4262.

Syarif, A., Rahman, M., & Putra, D. (2020). Application of technology in small-scale rice milling: A case study. International Journal of Food Engineering, 16(2), 88–97.

Wongsagonsup, R., Deeyai, P., & Charoenrein, S. (2020). Value addition of rice by-products through food innovation. Asian Journal of Food and Agro-Industry, 13(3), 101–115.

Zhang, Y., Li, J., & Chen, H. (2020). Application of machine vision in rice seed sorting. Computers and Electronics in Agriculture, 175, 105–118.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2025-10-31

รูปแบบการอ้างอิง

เกศศรีพงษ์ศา อ. . (2025). การให้คำปรึกษาเพื่อปรับปรุงประสิทธิภาพกระบวนการผลิตโดยใช้เทคโนโลยี สำหรับโรงสีขนาดเล็ก กรณีศึกษา: โรงสีข้าววิชัยเฮียงตูบช้าง ตำบลเมืองแฝก อำเภอลำปลายมาศ จังหวัดบุรีรัมย์. วารสารการวิจัยการบริหารการพัฒนา, 15(3-4), 2666–2681. สืบค้น จาก https://so01.tci-thaijo.org/index.php/JDAR/article/view/283588

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย