การประเมินฤทธิ์ทางชีวภาพของสารสกัดหน่อกะลาและการห่อหุ้มสารสกัดด้วยระบบนำส่งนีโอโซมเพื่อเตรียมใช้ในผลิตภัณฑ์เครื่องสำอาง

บทคัดย่อ

หน่อกะลามีชื่อทางวิทยาศาสตร์คือ Alpinia nigra (Gaertn.) Burtt เป็นพืชพื้นเมืองของชาวเกาะเกร็ด จังหวัดนนทบุรี เจริญเติบโตในพื้นที่มีน้ำอุดมสมบูรณ์และเป็นพืชตระกูลเดียวกับขิงและข่า การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินฤทธิ์การทางชีวภาพของสารสกัดหน่อกะลาและนำสารสกัดหน่อกะลามาพัฒนาในรูปแบบนีโอโซมเพื่อนำไปตั้งตำรับสูตรเซรั่มสำหรับผิวที่เป็นสิวง่าย โดยทำการสกัดหน่อกะลาด้วยตัวทำละลายเฮกเซนและนำไปทดสอบฤทธิ์การยับยั้งเชื้อแบคทีเรีย Staphylococcus aureus (S. aureus) และ Propionibacterium acnes (P. acnes) ด้วยวิธีการแพร่ (disc diffusion) พบว่าในวิธี  Disc diffusion สารสกัดหน่อกะลามีฤทธิ์ยับยั้งการเจริญเติบโตของเชื้อแบคทีเรีย S. aureus ได้ แต่ไม่พบฤทธิ์ยับยั้งการเจริญเติบโตของเชื้อแบคทีเรีย P. acne ส่วนวิธี Broth dilution พบว่าสารสกัดหน่อกะลาในความเข้มข้นระดับต่ำสุดที่สามารถยับยั้งการเจริญเติบโตของเชื้อแบคทีเรียได้ ผลการทดสอบการออกฤทธิ์ของสารสกัดหน่อกะลามีค่า MIC ของเชื้อ S. aureus  เท่ากับ 6.25 มิลลิกรัม/มิลลิลิตร และค่า MIC ของเชื้อ P. acne เท่ากับ 3.13 มิลลิกรัม/มิลลิลิตร สรุปได้ว่าเมื่อมีการใช้สารสกัดหน่อกะลาที่ความเข้มข้นที่สูงขึ้น มีฤทธิ์การยับยั้งที่เท่าเดิม มีฤทธิ์ในการต้านอนุมูลอิสระโดยมีค่า IC₅₀ เท่ากับ 0.1±0.15 มิลลิกรัมต่อมิลลิลิตร ปริมาณสารประกอบฟีนอลิกรวมด้วยวิธี folin ciocalteu reagent โดยใช้กรดแกลลิกเป็นสารละลายมาตรฐาน พบว่าสารสกัดหน่อที่มีความเข้มข้น 100 มิลลิกรัมต่อมิลลิลิตร มีปริมาณสารประกอบฟีนอลิกรวมเท่ากับ 89.777 มิลลิกรัมสมมูลของกรดแกลลิกต่อกรัมของสารสกัด วิเคราะห์ปริมาณสารประกอบฟลาโวนอยด์ของสารสกัดหน่อกะลาที่ความเข้มข้น 100 มิลลิกรัมต่อมิลลิลิตรพบว่ามีปริมาณฟลาโวนอยด์ทั้งหมดเท่ากับ 85.25±0.002 มิลลิกรัมสมมูลของเควอเซตินต่อกรัมของสารสกัด และเมื่อทดสอบการนำส่งนีโอโซมเพื่อศึกษาการห่อหุ้มการจัดเรียงตัวเป็นชั้น โดยใช้สารลดแรงตึงผิวชนิดไม่มีประจุต่างกัน ได้แก่ span 40, span 60 และ span 80 พบว่าสารลดแรงตึงผิว span 60 มีการห่อหุ้มและจัดตัวเรียงเป็นชั้นดีที่สุด  สรุปได้ว่าสารสกัดหน่อกะลามีฤทธิ์การยับยั้งเชื้อแบคทีเรียได้ และ span 60 มีคุณสมบัติการห่อหุ้มการจัดเรียงตัวเป็นชั้นได้ดีที่สุด ทำให้สารสกัดหน่อกะลามีคุณสมบัติเหมาะสำหรับนำไปประยุกต์ใช้ในเครื่องสำอางพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์บำรุงผิวในรูปแบบเซรั่ม ซึ่งถือเป็นองค์ความรู้ที่ได้มาพัฒนาต่อยอดให้มีมูลค่าเพิ่มให้แก่หน่อกะลาซึ่งเป็นพืชท้องถิ่น