ปัจจัยเชิงสาเหตุที่มีอิทธิพลต่อสมรรถนะการปฏิบัติงานเชิงรุกของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านในจังหวัดนครปฐม
คำสำคัญ:
สมรรถนะการปฏิบัติงาน, การปฏิบัติงานเชิงรุก, อาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาอิทธิพลของคุณลักษณะส่วนบุคคล วัฒนธรรมองค์กร การรับรู้สภาพแวดล้อมในการทำงาน และแรงจูงใจในการทำงาน ที่มีต่อสมรรถนะการปฏิบัติงานเชิงรุกของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน การวิจัยนี้ใช้วิธีการวิจัยเชิงปริมาณ กลุ่มตัวอย่างคือ อาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน ในจังหวัดนครปฐม ทั้ง 7 อำเภอ รวม 400 คน ขนาดของกลุ่มตัวอย่างกำหนดโดยใช้เกณฑ์ 20 เท่าของตัวแปรสังเกต ใช้การสุ่มตัวอย่างแบบชั้นภูมิแบบมีสัดส่วน เก็บข้อมูลด้วยแบบสอบถาม และวิเคราะห์ด้วยแบบจำลองสมการโครงสร้าง
ผลการวิจัยพบว่า การรับรู้สภาพแวดล้อมในการทำงาน มีอิทธิพลรวมต่อสมรรถนะการปฏิบัติงานเชิงรุกของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน มากที่สุด รองลงมาคือ วัฒนธรรมองค์กร คุณลักษณะส่วนบุคคล และแรงจูงใจในการทำงาน ตามลำดับ เมื่อพิจารณาเฉพาะอิทธิพลทางตรงพบว่า การรับรู้สภาพแวดล้อมในการทำงาน มีอิทธิพลต่อสมรรถนะการปฏิบัติงานเชิงรุกของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน มากที่สุด รองลงมาคือ แรงจูงใจในการทำงาน คุณลักษณะส่วนบุคคล และวัฒนธรรมองค์กร ตามลำดับ ผลของการวิจัยนี้ หน่วยงานภาครัฐสามารถนำผลการวิจัยไปใช้ในการพัฒนานโยบายและแผนงานด้านสาธารณสุขที่สอดคล้องกับการดำเนินงานเพื่อเสริมสร้างสมรรถนะการปฏิบัติงานเชิงรุกของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน และสามารถนำไปใช้ในการจัดทำหลักสูตรอบรมเพื่อพัฒนาสมรรถนะการปฏิบัติงานเชิงรุกสำหรับอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน ให้มีความทันสมัยและสอดคล้องกับสถานการณ์ปัจจุบัน
เอกสารอ้างอิง
กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ กระทรวงสาธารณสุข. (2537). คู่มือ อสม.มืออาชีพ. นครปฐม: พระพุทธศาสนาแห่งชาติ.
กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ กระทรวงสาธารณสุข. (2554). คู่มือ อสม.ยุคใหม่. นครปฐม: พระพุทธศาสนาแห่งชาติ.
กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข. (2567). ประชากรทะเบียนราษฎร์ จำแนกรายเพศ ปีงบประมาณ 2566 นครปฐม. ค้นเมื่อ 22 มีนาคม 2567, จาก https://dashboard.anamai.moph.go.th/ population/popall/changwat?year=2023&cw=73
เพ็ญศรี โตเทศ. (2563). การศึกษารูปแบบการพัฒนาสมรรถนะอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) 4.0 ภาคเหนือ ปี 2561. นครสวรรค์: ศูนย์พัฒนาการสาธารณสุขมูลฐานภาคเหนือ.
สำนักนโยบายและแผน กระทรวงสาธารณสุข. (2559). แผนยุทธศาสตร์ชาติ ระยะ 20 ปี (ด้านสาธารณสุข). ค้นเมื่อ 22 มีนาคม 2567, จาก https://waa.inter.nstda.or.th/stks/pub/2017/20171117-MinistryofPublicHealth.pdf
Afandi, P. (2018). Human resource management (Theory, Concepts and Indicators). Riau: Zanafa Publishing.
Ajzen, I. (1991). The theory of planned behavior. Organizational Behavior and Human Decision Processes, 50(2), 179-211.
Andersen, G. (2022). The role of job resources, personal resources, and work engagement in different work arrangements (Doctoral dissertation), Reykjavik University.
Bakker, A. B., & Demerouti, E. (2008). Towards a model of work engagement. Career development international, 13(3), 209-223.
Bakker, A. B., & Demerouti, E. (2017). Job demands–resources theory: Taking stock and looking forward. Journal of Occupational Health Psychology, 22(3), 273-285.
Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. New York: W.H. Freeman Times Books/ Henry Holt & Co.
Bateman, T. S. & Crant, J. M. (2000). Charismatic leadership viewed from above: The impact of proactive personality. Journal of Organizational Behavior, 21(1), 63-75.
Bono, J. E., & Judge, T. A. (2003). Core self-evaluations: A review of the trait and its Role in job satisfaction and job performance. European Journal of Personality, 17, S5-S18.
Brenner, N. (2004). New state spaces: Urban governance and the rescaling of statehood. Oxford: OUP Oxford.
Bronfenbrenner, U. (1979). The ecology of human development: Experiments by nature and design. Cambridge, MA: Harvard University Press.
Cameron, K. S., & Quinn, R. E. (2011). Diagnosing and changing organizational culture: Based on the competing values framework (3rd ed.). San Francisco, CA: Jossey-Bass.
Carver, C., Scheier, M. F., & Segerstrom, S. C. (2010). Optimism. Clinical Psychology Review, 30(7), 879-89.
Covey, S. R. (2020). The 7 habits of highly effective people. New York: Simon & Schuster.
Crant, J. M. (2000). Proactive behavior in organizations. Journal of Management, 26(3), 435-462.
Daft, R. L. (2005). The leadership experience. Mason, OH: Thompson.
Deci, E. L., & Ryan, R. M. (2000). The "what" and "why" of goal pursuits: Human needs and the self-determination of behavior. Psychological Inquiry, 11(4), 227-268.
Denison, D. R. (1990). Corporate culture and organizational effectiveness. New York: Wiley.
Fay, D., & Frese, M. (2001). The concept of personal initiative: An overview of validity studies. Human Performance, 14(1), 97-124.
Frese, M., Fay, D., Hilburger, T., Leng, K., & Tag, A. (1997). The concept of personal initiative: Operationalization, reliability and validity in two German samples. Journal of Occupational and Organizational Psychology, 70(2), 139-161.
Grant, A. M., Parker, S., & Collins, C. (2009). Getting credit for proactive behavior: Supervisor reactions depend on what you value and how you feel. Personnel Psychology, 62(1), 31-55.
Griffin, R. W. & Moorhead, G. (2011). Organizational behavior. Cengage Learning.
Griffin, M. A., Parker, S. K., & Neal, A. (2008). Is behavioral engagement a distinct and useful construct?. Industrial and Organizational Psychology: Perspectives on Science and Practice, 1(1), 48-51.
Hartnell, C. A., Ou, A. Y., & Kinicki, A. (2011). Organizational culture and organizational effectiveness: A meta-analytic investigation of the competing values framework's theoretical suppositions. Journal of Applied Psychology, 96(4), 677–694.
Herzberg, F. (1959). The Motivation to work. New York: John Wiley & Sons.
Herzberg, F. (2015). Motivation-hygiene theory. In Organizational behavior 1 (pp. 61-74). Routledge.
Hobfoll, S. E., Johnson, R. J., Ennis, N., & Jackson, A. P. (2003). Resource loss, resource gain, and emotional outcomes among inner city women. Journal of Personality and Social Psychology, 84(3), 632-643.
Judge, T. A., & Kammeyer-Mueller, J. D. (2012). Job attitudes. Annual Review of Psychology, 63, 341-367.
Kipnis, D., Schmidt, S. M., & Wilkinson, I. (1980). Intraorganizational influence tactics: Explorations in getting one's way. Journal of Applied Psychology, 65(4), 440-452.
Lestari, D. (2023). The effect of work environment, work motivation and career development on performance (literature reviews). Dinasti International Journal of Digital Business Management, 4(4), 733-741.
Locke, E. A., & Latham, G. P. (1990). A theory of goal setting and task performance. Englewood Cliffs, NJ: Prentice-Hall.
McAllister, D. J., Kamdar, D., Morrison, E. W., & Turban, D. B. (2007). Disentangling role perceptions: how perceived role breadth, discretion, instrumentality, and efficacy relate to helping and taking charge. Journal of Applied Psychology, 92(5), 1200.
Ng, T. W., Eby, L. T., Sorensen, K. L., & Feldman, D. C. (2005). Predictors of objective and subjective career success: A meta-analysis. Personnel Psychology, 58, 367-408.
Opperman, C. S. (2002). Tropical business issues. Partner Price Water House Coopers. International Business Review.
Parker, S. K., & Collins, C. G. (2010). Taking stock: Integrating and differentiating multiple proactive behaviors. Journal of Management, 36(3), 633-662.
Parker, S. K., Williams, H. M., & Turner, N. (2006). Modeling the antecedents of proactive behavior at work. Journal of Applied Psychology, 91(3), 636-652.
Raabe, B., Frese, M., & Beehr, T. A. (2007). Action regulation theory and career self-management. Journal of Vocational Behavior, 70(2), 297-311.
Robbins, S. P., & Judge, T. A. (2017). Organizational behavior (17th ed.). Upper Saddle River, NJ: Pearson.
Robins, K. (2005). Tradition and translation: National culture in its global context. In Enterprise and heritage (pp. 29-52). Routledge.
Ryan, R. M., & Deci, E. L. (2017). Self-determination theory: Basic psychological needs in motivation, development, and wellness. The Guilford Press.
Schein, E. H. (2010). Organizational culture and leadership (4th ed.). San Francisco, CA: Jossey-Bass.
Schneider, B., Ehrhart, M. G., & Macey, W. H. (2013). Organizational climate and culture. Annual Review of Psychology, 64, 361–388.
Schumacker, R. E., & Lomax, R. G. (2010). A beginner's guide to structural equation modeling (3rd ed.). Routledge/Taylor & Francis Group.
Seibert, S. E., Kraimer, M. L., & Crant, J. M. (2001). What do proactive people do? A longitudinal model linking proactive personality and career success. Personnel Psychology, 54(4), 845-874.
Swanson, R. A., & Holton, E. F. (2001). Foundations of human resource development. San Francisco, CA: Berrett-Koehler Publishers.
Tett, R. P., & Burnett, D. D. (2003). A personality trait-based interactionist model of job performance. Journal of Applied Psychology, 88(3), 500-517.
Thompson, J. A. (2005). Proactive personality and job performance: a social capital perspective. Journal of Applied Psychology, 90(5), 1011.
Tims, M., Bakker, A. B., & Derks, D. (2015). Job crafting and job performance: A longitudinal study. European Journal of Work and Organizational Psychology, 24(6), 914-928.
Travis, F. (2021). Innovation, creativity, and brain integration. In advancing innovation and sustainable outcomes in International Graduate Education (pp. 160-176). IGI Global.
Van Dick, R., Ullrich, J., & Tissington, P. A. (2006). Working under a black cloud: How to sustain organizational identification after a merger. British Journal of Management, 17(S1), S69-S79.
Weihrich, H., & Koontz, H. (1993). Management: A global perspective. New York: McGraw-Hill.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 วารสารการวิจัยการบริหารการพัฒนา
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของมหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา
ข้อความที่ปรากฏในบทความแต่ละเรื่องในวารสารวิชาการเล่มนี้เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียนแต่ละท่านไม่เกี่ยวข้องกับมหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา และคณาจารย์ท่านอื่นๆ ในมหาวิทยาลัยฯ แต่อย่างใด ความรับผิดชอบองค์ประกอบทั้งหมดของบทความแต่ละเรื่องเป็นของผู้เขียนแต่ละท่าน หากมีความผิดพลาดใดๆ ผู้เขียนแต่ละท่านจะรับผิดชอบบทความของตนเองแต่ผู้เดียว
