แนวทางการจัดการหนี้สินครัวเรือนของศูนย์จัดการกองทุนชุมชนบ้านโคกแซะ หมู่ที่ 6 ตำบลนางหลง อำเภอชะอวด จังหวัดนครศรีธรรมราช
คำสำคัญ:
การจัดการหนี้สิน, ครัวเรือน, ศูนย์จัดการกองทุนชุมชนบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษากลยุทธ์การจัดการหนี้สินครัวเรือนของศูนย์จัดการกองทุนชุมชนบ้านโคกแซะ หมู่ที่ 6 ตำบลนางหลง อำเภอชะอวด จังหวัดนครศรีธรรมราช ซึ่งเป็นศูนย์ที่มีบทบาทสำคัญในการบริหารจัดการหนี้สินของครัวเรือนในระดับชุมชน โดยมุ่งสร้างวินัยทางการเงิน ลดภาระหนี้ และส่งเสริมความเข้มแข็งทางเศรษฐกิจฐานราก การเก็บรวบรวมข้อมูลใช้การสัมภาษณ์เชิงลึกกับคณะกรรมการศูนย์จัดการกองทุนชุมชน จำนวน 3 คน เจ้าหน้าที่พัฒนาชุมชน 3 คน และสมาชิกศูนย์ฯ 3 คน โดยใช้แบบสัมภาษณ์เชิงลึกเป็นเครื่องมือหลักในการวิจัย ข้อมูลที่ได้ถูกวิเคราะห์ด้วยวิธีการวิเคราะห์เนื้อหา (Content Analysis) เพื่อสังเคราะห์แนวทางการจัดการหนี้สินครัวเรือนอย่างมีระบบ
ผลการวิจัยพบว่า ศูนย์จัดการกองทุนชุมชนบ้านโคกแซะมีแนวทางหลักในการจัดการหนี้สินครัวเรือน 3 ประการ ได้แก่ 1) การจัดการหนี้แบบ “หนึ่งครัวเรือน หนึ่งสัญญา” โดยมีการปรับโครงสร้างหนี้ให้เหลือเพียงสัญญาเดียวต่อครัวเรือน เพื่อความสะดวกในการชำระหนี้และลดภาระดอกเบี้ย 2) การส่งเสริมอาชีพเสริมเพื่อเพิ่มรายได้และลดรายจ่าย โดยสนับสนุนให้ครัวเรือนเป้าหมายมีอาชีพที่มั่นคงและสามารถพึ่งตนเองได้ และ 3) การน้อมนำหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงมาปรับใช้ในชีวิตประจำวัน เพื่อสร้างวินัยทางการเงิน ลดการกู้ซ้ำซ้อน และเสริมสร้างแนวคิดการใช้ชีวิตอย่างพอประมาณและมีเหตุผล จากผลการศึกษา พบว่าการจัดการหนี้สินครัวเรือนโดยใช้กลไกของชุมชนร่วมกับการเสริมสร้างวินัยทางการเงินและการพัฒนาอาชีพ เป็นแนวทางที่สามารถช่วยลดปัญหาหนี้สินเรื้อรังได้อย่างมีประสิทธิภาพ อีกทั้งยังส่งผลต่อการยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชน และสร้างความมั่นคงทางเศรษฐกิจให้กับครัวเรือนและชุมชนได้อย่างยั่งยืน
เอกสารอ้างอิง
กรมการพัฒนาชุมชน. (2565). แนวทางการดำเนินงานศูนย์จัดการกองทุนชุมชน. กรุงเทพฯ: กรมการพัฒนาชุมชน.
กรมการพัฒนาชุมชน. (2566). คู่มือแนวทางการดำเนินงานศูนย์จัดการกองทุนชุมชนปีงบประมาณ พ.ศ.2566.บริษัท ดีเอส์ท จำกัด. กรุงเทพฯ.
จามจุรี จิตรสังคม และวิษณุ สุมิตสวรรค์. (2565). ความสำเร็จในการบริหารหนี้ครัวเรือนของศูนย์จัดการกองทุนชุมชน จังหวัดชัยภูมิ. วารสารสังคมศาสตร์และมานุษยวิทยาเชิงพุทธ, 7(9), 104-118.
ชนาภิวัฒน์ ขันทะ และสุภาค์พรรณ ตั้งตรงไพโรจน์. (2564). หนี้ครัวเรือนไทยกับแนวทางแก้ไขให้ยั่งยืน. วารสารศิลปศาสตร์และวิทยาการจัดการ, 8(1), 132-145.
ธนาคารแห่งประเทศไทย. (2566). รายงานภาวะหนี้สินครัวเรือนไทยปี 2566. สืบค้นจาก https://www.bot.or.th
สมาชิกกลุ่มเป้าหมายคนที่ 1. (2567). สมาชิกศูนย์จัดการกองทุนชุมชนบ้านโคกแซะ หมู่ที่ 6 ตำบลนางหลง อำเภอชะอวด จังหวัดนครศรีธรรมราช. สัมภาษณ์.
สมาชิกกลุ่มเป้าหมายคนที่ 2. (2567, มีนาคม, 31). สมาชิกศูนย์จัดการกองทุนชุมชนบ้านโคกแซะ หมู่ที่ 6 ตำบลนางหลง อำเภอชะอวด จังหวัดนครศรีธรรมราช. สัมภาษณ์.
สมาชิกกลุ่มเป้าหมายคนที่ 3. (2567, เมษายน, 4). เจ้าหน้าที่พัฒนาชุมชน อำเภอชะอวด จังหวัดนครศรีธรรมราช. สัมภาษณ์.
สมาชิกกลุ่มเป้าหมายคนที่ 4. (2567, กุมภาพันธ์, 2). ที่ปรึกษาศูนย์จัดการกองทุนชุมชนบ้านโคกแซะ หมู่ที่ 6 ตำบลนางหลง อำเภอชะอวด จังหวัดนครศรีธรรมราช. สัมภาษณ์.
สมาชิกกลุ่มเป้าหมายคนที่ 5. (2568, กุมภาพันธ์, 20). เจ้าหน้าที่พัฒนาชุมชน อำเภอชะอวด จังหวัดนครศรีธรรมราช. สัมภาษณ์.
สมาชิกกลุ่มเป้าหมายคนที่ 6. (2567, มีนาคม, 31). คณะกรรมการศูนย์จัดการกองทุนชุมชนบ้านโคกแซะ หมู่ที่ 6 ตำบลนางหลง อำเภอชะอวด จังหวัดนครศรีธรรมราช. สัมภาษณ์.
สำนักงานกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมืองแห่งชาติ. (2564). แนวทางการดำเนินงานศูนย์จัดการกองทุนชุมชน. สำนักงานกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมืองแห่งชาติ.
สำนักงานพัฒนาชุมชนจังหวัดนครศรีธรรมราช. (2566). รายงานการดำเนินงานกองทุนชุมชนประจำปี 2566.นครศรีธรรมราช: สำนักงานพัฒนาชุมชนจังหวัดนครศรีธรรมราช.
สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2566). รายงานสภาวะเศรษฐกิจไทยไตรมาส 1 ปี 2566. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.
Arnstein, S. R. (1969). A ladder of citizen participation. Journal of the American Institute of Planners, 35(4), 216–224.
Chambers, R. (1997). Whose reality counts? Putting the first last. Intermediate Technology Publications.
Cohen, J., & Uphoff, N. T. (1980). Participation's place in rural development: Seeking clarity through specificity. World Development, 8(3), 213–235.
Gitman, L. J. (2015). Principles of managerial finance (14th ed.). Pearson Education.
OECD. (2020). OECD/INFE 2020 international survey of adult financial literacy. OECD Publishing.
Pretty, J. N. (1995). Participatory learning for sustainable agriculture. World Development, 23(8), 1247–1263.
Robbins, S. P., & Coulter, M. (2018). Management (14th ed.). Pearson.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 วารสารการวิจัยการบริหารการพัฒนา

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของมหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา
ข้อความที่ปรากฏในบทความแต่ละเรื่องในวารสารวิชาการเล่มนี้เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียนแต่ละท่านไม่เกี่ยวข้องกับมหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา และคณาจารย์ท่านอื่นๆ ในมหาวิทยาลัยฯ แต่อย่างใด ความรับผิดชอบองค์ประกอบทั้งหมดของบทความแต่ละเรื่องเป็นของผู้เขียนแต่ละท่าน หากมีความผิดพลาดใดๆ ผู้เขียนแต่ละท่านจะรับผิดชอบบทความของตนเองแต่ผู้เดียว
