แนวทางการพัฒนากระบวนการจัดการแบบมีส่วนร่วมของวิสาหกิจชุมชนท่องเที่ยวเชิงเกษตรและวัฒนธรรมบ้านนาสะอุ้ง เพื่อเป้าหมายแห่งความยั่งยืนทางธุรกิจและชุมชน

บทคัดย่อ

           การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพและบริบทการดำเนินงานของวิสาหกิจชุมชนท่องเที่ยวเชิงเกษตรและวัฒนธรรมบ้านนาสะอุ้ง 2) ศึกษาระดับการจัดการการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน และระดับมาตรฐานคุณภาพแหล่งท่องเที่ยว 3) ศึกษาระดับการจัดการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืนที่ส่งผลต่อระดับมาตรฐานคุณภาพแหล่งท่องเที่ยว และ 4) วิเคราะห์แนวทางการจัดการแบบมีส่วนร่วมที่เหมาะสม โดยใช้วิธีดำเนินการวิจัยแบบผสมผสาน โดยเก็บข้อมูลปฐมภูมิด้วยแบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้างและแบบสอบถาม กลุ่มตัวอย่างเชิงคุณภาพประกอบด้วยผู้ให้ข้อมูลสำคัญ 18 ราย กลุ่มตัวอย่างเชิงปริมาณ คือประชาชนในพื้นที่และผู้มีส่วนร่วมในกิจกรรมการท่องเที่ยว 150 คน สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ การวิเคราะห์เนื้อหา ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณ 

           ผลการวิจัยพบว่า 1) บริบทพื้นที่เป็นชุมชนขนาดเล็กของกลุ่มชาติพันธุ์ที่ตั้งอยู่บนพื้นที่สูงชัน วิสาหกิจชุมชนเริ่มจากสมาชิก 12 คน โดยดำเนินกิจกรรมให้บริการลานกางเต็นท์ การแปรรูปกาแฟอาราบิก้า และจำหน่ายสินค้าหัตถกรรม 2) ระดับการจัดการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืนโดยรวมอยู่ในระดับมาก และระดับมาตรฐานคุณภาพแหล่งท่องเที่ยวโดยรวมอยู่ในระดับมาก 3) ปัจจัยการจัดการการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืนทั้งหมดสามารถร่วมกันพยากรณ์มาตรฐานคุณภาพแหล่งท่องเที่ยวได้ร้อยละ 93.9 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 โดยปัจจัยที่มีอิทธิพลเชิงบวกสูงสุด 3 อันดับแรก คือ การวิจัยและติดตามตรวจสอบ การมีส่วนร่วมอย่างเต็มที่ของท้องถิ่น และการตลาดที่จัดเตรียมข้อมูลอย่างพร้อมมูล 4) แนวทางการจัดการแบบมีส่วนร่วมที่เหมาะสมประกอบด้วย 3 แนวทาง ได้แก่ การยกระดับการมีส่วนร่วมของชุมชนสู่การเป็นผู้มีอำนาจตัดสินใจและเจ้าของร่วม การพัฒนาระบบฐานข้อมูลชุมชนเพื่อการวิจัย ติดตามผล และการตลาดเชิงรุก และการเสริมสร้างขีดความสามารถเพื่ออุดช่องว่างด้านการบริการและเศรษฐกิจท้องถิ่น