การพัฒนากระบวนการเรียนการสอนโดยใช้แนวคิดการอ่านเชิงโต้ตอบและแนวคิดการสอนปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงแบบแยกส่วนเพื่อเสริมสร้างความฉลาดรู้ทางเศรษฐศาสตร์สำหรับเด็กอนุบาล
DOI:
https://doi.org/10.14456/ojed.2025.12คำสำคัญ:
กระบวนการเรียนการสอน, แนวคิดการอ่านเชิงโต้ตอบ , การสอนปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงแบบแยกส่วน , ความฉลาดรู้ทางเศรษฐศาสตร์ , เด็กอนุบาลบทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) พัฒนากระบวนการเรียนการสอนโดยใช้แนวคิดการอ่านเชิงโต้ตอบและแนวคิด การสอนปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงแบบแยกส่วนเพื่อเสริมสร้างความฉลาดรู้ทางเศรษฐศาสตร์ของเด็กอนุบาล และ 2) ตรวจสอบคุณภาพของกระบวนการเรียนการสอนฯ เป็นการวิจัยเชิงทดลอง แบ่งวิธีดำเนินการวิจัยเป็น 2 ระยะ ได้แก่ ระยะที่ 1 การพัฒนากระบวนการเรียนการสอนฯ กลุ่มเป้าหมาย คือ ผู้ทรงคุณวุฒิจำนวน 5 ท่าน ได้มาจากการเลือกแบบเจาะจงตามเกณฑ์ เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ 1) แบบประเมินความตรงเชิงเนื้อหาด้วยดัชนี IOC และ 2) แบบประเมินคุณภาพของแผนการจัดกระบวนการเรียนการสอนฯ มีลักษณะเป็นมาตรประมาณค่า 5 ระดับของลิเคิร์ท วิเคราะห์ข้อมูลโดยการหาค่าดัชนี IOC และการหาค่าเฉลี่ยคะแนนระดับความคิดเห็นของคุณภาพแผนการจัดกระบวนการเรียนการสอนฯ และระยะที่ 2 การทดลองนำร่อง ตัวอย่าง คือ เด็กชั้นอนุบาลปีที่ 3 จำนวน 17 คน จากโรงเรียนแห่งหนึ่งในจังหวัดกรุงเทพมหานคร ได้มาจากการเลือกแบบเจาะจงตามเกณฑ์ คือ โรงเรียนที่มีนโยบายในการนำปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงไปใช้ในการจัดการศึกษา เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบบันทึกประจำวันของผู้วิจัย มีลักษณะเป็นแบบบันทึกข้อมูลปลายเปิด บันทึกความเหมาะสมของการใช้กระบวนการเรียนการสอนฯ ที่พบขณะทดลองนำร่อง วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า 1) กระบวนการเรียนการสอนฯ มี 5 องค์ประกอบ ได้แก่ จุดมุ่งหมาย หลักการ เนื้อหาสาระ ขั้นตอน และการประเมินผล และ 2) กระบวนการเรียนการสอนฯ มีความเหมาะสม (IOC = 1.00) และมีค่าเฉลี่ยคะแนนความคิดเห็นอยู่ในระดับมีความเหมาะสมมากที่สุด (M = 4.87) จึงมีความเป็นไปได้ในการนำไปใช้จริงในบริบทของการจัดการเรียนรู้สำหรับเด็กอนุบาล
เอกสารอ้างอิง
ภาษาไทย
กระทรวงศึกษาธิการ. (2560). หลักสูตรการศึกษาปฐมวัย พุทธศักราช 2560. สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน.
ทิศนา แขมมณี. (2566). ถอดรหัสปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงสู่การสอนกระบวนการคิด (พิมพ์ครั้งที่ 4). โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ธนาคารแห่งประเทศไทย. (2565). รายงานเสถียรภาพระบบการเงินไทยไตรมาสที่ 3/2565. https://www.bot.or.th/th/research-and-publications/reports/financial-stability-snapshot/financial-stability-snapshot-q3-2022.html
บุษยา อินทร์งาม. (2552). ผลการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ตามแนวทฤษฎีเศรษฐกิจพอเพียงต่อการคิดเชิงเหตุผลของเด็กปฐมวัย [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ]. SWU Thesis Repository. http://thesis.swu.ac.th/swuthesis/Ear_Chi_Ed/Budsaya_I.pdf
พิกุล เกิดปลั่ง. (2554). ผลการใช้ชุดกิจกรรมการจัดประสบการณ์แบบโครงการโดยใช้แนวคิดเศรษฐกิจพอเพียงของเด็กปฐมวัย [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธนบุรี]. RMUTT DSpace Repository. http://www.repository.rmutt.ac.th/dspace/bitstream/123456789/813/2/Binder1.pdf
มูลนิธิยุวสถิรคุณ. (2560). ประกาศศูนย์สถานศึกษาพอเพียง มูลนิธิยุวสถิรคุณ ที่ คสพ. 0002/2560 เรื่องผลการคัดกรองสถานศึกษาพอเพียงที่มีผลการปฏิบัติที่เป็นเลิศ ปี 2560 ระดับภูมิภาค รอบที่ 2. https://sang-iancity.thai.ac/client-upload/sang-iancity/download/%20%E0%B8%A3%E0%B8%AD%E0%B8%9A2.pdf
มูลนิธิสยามกัมมาจล ธนาคารไทยพาณิชย์ จำกัด (มหาชน). (2555). แนวทางการเรียนรู้และการสอนที่ส่งเสริม การพัฒนาเศรษฐกิจอย่างพอเพียง. สยามกัมมาจล.
สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี. (2566). รายงานผลการประเมิน PISA 2022. https://pisathailand.ipst.ac.th/news-21
สำนักงานราชบัณฑิตยสภา. (2558). พจนานุกรมเศรษฐศาสตร์ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน (พิมพ์ครั้งที่ 3). ราชบัณฑิตยสภา.
_______. (2562). พจนานุกรมศัพท์ศึกษาศาสตร์ร่วมสมัย ชุดความฉลาดรู้ (Literacy). อรุณการพิมพ์.
สำรวย สุขชัย. (2554). ผลการจัดการเรียนรู้ตามแนวปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงที่มีต่อทักษะพื้นฐานทางวิทยาศาสตร์ของเด็กปฐมวัย [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ]. SWU Thesis Repository. http://thesis.swu.ac.th/swuthesis/Ear_chi_Ed/Samruay_S.pdf
หฤทัย น้อมระวี และ รุ่งลาวัลย์ ละอำคา. (2566). การจัดกิจกรรมเกษตรกรน้อยตามแนวปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง เพื่อส่งเสริมพฤติกรรมการดูแลรักษาธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมของเด็กปฐมวัย. วารสารมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัยวิทยาเขตอุบลราชธานี, 8(2), 1893-1906. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/mcjou/article/view/270507/181337
ภาษาอังกฤษ
Bowles, S., Gintis, H., & Osborne, M. (2021). Economic literacy for young learners: The basics of financial thinking. Cambridge University Press.
Choowan, P., Daovisan, H., & Suwanwong, C. (2025). Effects of financial literacy and financial behavior on financial well-being: Meta-analytical review of experimental studies. International Journal of Financial Studies, 13(1), Article 1. https://doi.org/10.3390/ijfs13010001
Girls Incorporated of Columbus. (2024). Girls Inc. economic literacy. https://www.girlsinc-columbus.org/wp-content/uploads/2024/11/Economic-Literacy-One-Pager.pdf
Gregory, A. E., & Cahill, M. A. (2011). “That’s how you know.”: Exploring young children’s roles in meaning construction. International Journal of Humanities and Social Science, 1(17), 236–249. https://doi.org/10.30845/ijhss.v1n17p27
Justice, L. M., & Pullen, P. C. (2003). Promising interventions for promoting emergent literacy skills: Three evidence-based approaches. Topics in Early Childhood Special Education, 23(3), 99–113. https://doi.org/10.1177/02711214030230030101
Lever, R., & Sénéchal, M. (2011). Discussing stories: On how a dialogic reading intervention improves kindergartners’ oral narrative construction. Journal of Experimental Child Psychology, 108(1), 1–24. https://doi.org/10.1016/j.jecp.2010.07.002
Likert, R. (1932). A technique for the measurement of attitudes. Archives of Psychology, 22(140), 1–55. https://legacy.voteview.com/pdf/Likert_1932.pdf
National Council on Economic Education. (2005). What American teens & adults know about economics (Report prepared by D. Markow & K. Bagnaschi). Harris Interactive. http://www.ncee.net/cel/WhatAmericansKnowAboutEconomics_042605-3.pdf
National Economic and Social Development Council. (2023). The 13th National Economic and Social Development Plan (2023–2027). Office of the Prime Minister. https://www.nesdc.go.th/article_attach/article_file_20230615134223.pdf
Organization for Economic Co-operation and Development (OECD). (2020). Economic education and financial literacy: Preparing children for the future. OECD Publishing.
Petchprasert, A. (2014). The influence of parents’ backgrounds, beliefs about English learning, and a dialogic reading program on Thai kindergarteners’ English lexical development. English Language Teaching, 7(3), 50–62. https://doi.org/10.5539/elt.v7n3p50
Pillinger, C., & Wood, C. (2014). Pilot study evaluating the impact of dialogic reading and shared reading at transition to primary school: Early literacy skills and parental attitudes. Literacy, 48(3), 155–163. https://doi.org/10.1111/lit.12018
Samuelson, P. A., & Nordhaus, W. D. (2020). Economics (20th ed.). McGraw-Hill Education.
Simsek, Z. C., & Erdogan, N. I. (2015). Effects of the dialogic and traditional reading techniques on children’s language development. Procedia – Social and Behavioral Sciences, 197, 754–758. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2015.07.172
Thompson, G., & Lewis, D. R. (2019). The role of dialogic reading in enhancing conceptual thinking in preschool children. Educational Psychology, 49(4), 421–433. https://doi.org/10.1080/00461520.2019.1570345
UNESCO. (2021). Global education monitoring report: Education for sustainable development. UNESCO Publishing.
UNICEF Thailand. (2022). Education for the 21st century. https://www.unicef.org/thailand/stories/education-21st-century
United Nations General Assembly. (2015). Transforming our world: The 2030 Agenda for Sustainable Development (A/RES/70/1). United Nations. https://docs.un.org/en/A/RES/70/1
Urbani, J., & College, M. (2020). Dialogic reading: Implementing an evidence-based practice in complex classrooms. Teaching Exceptional Children, 52(6), 392–402. https://doi.org/10.1177/0040059920917694
Vygotsky, L. S. (1978). Mind in society: The development of higher psychological processes. (M. Cole, V. Jolm-Steiner, S. Scribner, & E. Souberman, Eds.). Harvard University Press. https://doi.org/10.2307/j.ctvjf9vz4
Walker, J., & Johnson, P. (2021). Interactive methods in teaching economics to preschool children: A case study approach. Journal of Childhood Studies, 60(4), 278–292. https://doi.org/10.1177/09075682211013513
Whitehurst, G. J. (2001). Dialogic reading: An effective way to read aloud with young children. Reading Rockets. https://www.readingrockets.org/article/dialogic-reading-effective-way-read-aloud-young-children
Whitehurst, G. J., Falco, F. L., Lonigan, C. J., Fischel, J. E., DeBaryshe, B. D., Valdez-Menchaca, M. C., & Caulfield, M. (1988). Accelerating language development through picture book reading. Developmental Psychology, 24(4), 552–559. https://doi.org/10.1037/0012-1649.24.4.552
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 วารสารอิเล็กทรอนิกส์ทางการศึกษา
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
