การออกแบบและพัฒนาผลิตภัณฑ์ชุดนวดแผนไทยเพื่อสุขภาพ วิสาหกิจชุมชนอาภานวดแผนไทย จังหวัดอ่างทอง *

บทคัดย่อ

บทคัดย่อ

การออกแบบและพัฒนาผลิตภัณฑ์ชุดนวดแผนไทยเพื่อสุขภาพ วิสาหกิจชุมชนอาภานวดแผนไทยจังหวัดอ่างทอง เป็นงานวิจัยที่มีวัตถุประสงค์ดังนี้ 1) เพื่อออกแบบและพัฒนาผลิตภัณฑ์ชุดนวดแผนไทยเพื่อสุขภาพ วิสาหกิจชุมชนอาภานวดแผนไทย 2) เพื่อสร้างผลิตภัณฑ์ต้นแบบที่สามารถช่วยบำบัดอาการในผู้ที่มารับการรักษา 3) เพื่อประเมินผลการใช้ผลิตภัณฑ์ชุดนวดแผนไทยเพื่อสุขภาพ และประเมินความพึงพอใจของผู้ที่มาเข้ารับการรักษาที่วิสาหกิจชุมชนอาภานวดแผนไทย จากผลิตภัณฑ์ต้นแบบที่พัฒนาขึ้น

โดยมีขั้นตอนการดำเนินการวิจัยดังนี้ 1) ขั้นตอนการศึกษาและเก็บข้อมูล โดยทำการรวบรวมข้อมูลทั้งทางด้านเอกสาร และงานวิจัยที่เกี่ยวข้องกับโรคกลุ่มอาการปวดกล้ามเนื้อและเยื่อพังผืด รวมทั้งการนวดแผนไทย และการแพทย์แผนไทยประยุกต์ นอกจากนี้ยังได้ทำการสอบถามข้อมูลตลอดจนความคิดเห็นจากกลุ่มตัวอย่าง 3 กลุ่ม ได้แก่ กลุ่มที่ 1 ประธานวิสาหกิจชุมชนอาภานวดแผนไทย เจ้าหน้าที่นวดแผนไทยวิสาหกิจชุมชนอาภานวดแผนไทย ผู้เชี่ยวชาญการแพทย์แผนไทยประยุกต์ จำนวน 7 ท่าน กลุ่มที่ 2 ผู้เชี่ยวชาญทางด้านการออกแบบผลิตภัณฑ์ จำนวน 3 ท่าน และกลุ่มที่ 3 ผู้ป่วยที่มาเข้ารับการรักษาอาการที่วิสาหกิจชุมชนอาภานวดแผนไทยจำนวน 10 ท่าน โดยใช้วิธีสัมภาษณ์ เพื่อให้ทราบถึงตำแหน่งในร่างกายที่เกิดอาการ รวมถึงรูปแบบของผลิตภัณฑ์ที่จะได้รับการออกแบบ เพื่อนำมาใช้แก้ในจุดนั้น ๆ ได้อย่างเหมาะสม นำมาสู่ในขั้นตอนถัดไป คือ 2) ขั้นตอนการออกแบบผลิตภัณฑ์ชุดนวดแผนไทยเพื่อสุขภาพ โดยวิธีการทำแบบร่าง (Sketch Design) 3) ขั้นตอน

………………………………………………………

**อาจารย์ประจำ ภาควิชาออกแบบผลิตภัณฑ์ คณะมัณฑนศิลป์ มหาวิทยาลัยศิลปากร / email : ratthai6654@gmail.com Iecturer of Product Design Department Faculty of Decorative Arts, Silpakorn University

อาจารย์ประจำ ภาควิชาออกแบบนิเทศศิลป์ คณะมัณฑนศิลป์ มหาวิทยาลัยศิลปากร / email : watanapun@gmail.com Iecturer of Visual Communication Design Department Faculty of Decorative Arts, Silpakorn University

***คณบดีคณะมัณฑนศิลป์ มหาวิทยาลัยศิลปากร / email : torn909@gmail.com

Dean of the Faculty of Decorative Arts, Silpakorn University

อาจารย์ประจำ ภาควิชาออกแบบเครื่องประดับ คณะมัณฑนศิลป์ มหาวิทยาลัยศิลปากร / bpensiri@hotmail.com

Iecturer of Jewelry Design Department Faculty of Decorative Arts, Silpakorn University

สอบถามความคิดเห็นและข้อเสนอแนะจากผู้เชี่ยวชาญด้านการออกแบบผลิตภัณฑ์ จำนวน 3 ท่าน และผู้เชี่ยวชาญการนวดแผนไทยและการแพทย์แผนไทยประยุกต์ จำนวน 2 ท่าน โดยใช้แบบสอบถามแบบตรวจสอบรายการ (Check List) และแบบมาตราส่วนประเมินค่า (Rating Scale) เพื่อคัดเลือกผลิตภัณฑ์ชุดนวดแผนไทยเพื่อสุขภาพให้เหลือเพียงหนึ่งชุด พร้อมใช้คำถามแบบเปิด เพื่อนำข้อเสนอแนะไปพัฒนาปรับปรุง 4) ขั้นตอนสร้างต้นแบบผลิตภัณฑ์ พร้อมทำการทดลองทดสอบเพื่อให้ได้ผลิตภัณฑ์ชุดนวดแผนไทยเพื่อสุขภาพที่สมบูรณ์ 5) ขั้นตอนประเมินความพึงพอใจผลิตภัณฑ์ชุดนวดแผนไทยเพื่อสุขภาพ วิสาหกิจขุมชนอาภานวดแผนไทย จังหวัดอ่างทอง โดยทำการประเมินจากกลุ่มเป้าหมาย 2 กลุ่ม คือ เจ้าหน้าที่นวดแผนไทยวิสาหกิจชุมชนอาภานวดแผนไทย จำนวน 10 ท่าน และผู้ป่วยที่มาเข้ารับการรักษาอาการที่วิสาหกิจชุมชนอาภานวดแผนไทย จำนวน 40 ท่าน ซึ่งใช้แบบสอบถามแบบตรวจสอบรายการ (Check List) และแบบมาตราส่วนประเมินค่า (Rating Scale) เป็นเครื่องมือในการวิจัย เพื่อเก็บข้อมูลมาวิเคราะห์ทางสถิติ ที่ประกอบด้วยค่าความถี่ (Frequency) ค่าร้อยละ (Percentage) ค่าเฉลี่ยกลุ่มตัวอย่าง (Arithmetic Mean :  ) และค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน (Standard Deviation : S.D.) แล้วจึงนำมาแปรผลโดยการบรรยาย

ผลการวิจัยในครั้งนี้พบว่า จุดนวดสำคัญที่มักเกิดอาการบ่อย ๆ ได้แก่ จุดนวดเท้าและฝ่าเท้า จุดนวดข้อเท้า จุดนวดแขน-ขา และจุดนวดคอ-บ่า-ไหล่-หลัง-เอว ดังนั้น ผู้วิจัยจึงได้นำข้อมูลดังกล่าวไปทำการออกแบบและพัฒนาผลิตภัณฑ์ชุดนวดแผนไทยเพื่อสุขภาพ จำนวน 3 ชุด ชุดละ 4 อุปกรณ์ (จุดนวด) และทำการสอบถามความคิดเห็นจากประธานวิสาหกิจชุมชนอาภานวดแผนไทย ผู้เชี่ยวขาญด้านการแพทย์แผนไทยประยุกต์เจ้าหน้าที่นวดแผนไทยวิสาหกิจชุมชนอาภานวดแผนไทย และผู้เชี่ยวชาญด้านการออกแบบผลิตภัณฑ์ โดยคำนึงถึงด้านความสวยงาม ด้านการสร้างเอกลักษณ์ ด้านการใช้งาน ด้านวัสดุและการผลิต เพื่อคัดเลือกผลิตภัณฑ์ที่มีความเหมาะสมมากที่สุด เพียง 1 ชุด 4 อุปกรณ์ และผู้วิจัยได้นำผลการคัดเลือกดังกล่าวมาผลิตเป็นต้นแบบผลิตภัณฑ์ เพื่อประกอบการประเมินความพึงพอใจจากประธานวิสาหกิจชุมชนอาภานวดแผนไทย และเจ้าหน้าที่นวดแผนไทย วิสาหกิจชุมชนอาภานวดแผนไทย รวมถึงผู้เชี่ยวชาญการแพทย์แผนไทยประยุกต์ จำนวน 7 ท่าน ผู้เชี่ยวชาญในการออกแบบผลิตภัณฑ์ จำนวน 3 ท่าน และผู้ป่วยที่มาเข้ารับบริการนวดที่วิสาหกิจชุมชนอาภานวดแผนไทย จังหวัดอ่างทอง จำนวน 40 คน ซึ่งผลที่ได้ คือ ผลิตภัณฑ์ชุดนวดแผนไทยเพื่อสุขภาพ วิสาหกิจชุมชนอาภานวดแผนไทย อุปกรณ์นวดกดจุดหลัง-คอ-บ่า-ไหล่-เอว ได้รับความพึงพอใจสูงสุดทั้งในด้านความสวยงาม การสร้างเอกลักษณ์ ให้กับตัวผลิตภัณฑ์ การใช้งาน รวมถึงวัสดุและการผลิต โดยมีค่าเฉลี่ย (=4.22, S.D.=0.21) รองลงมาได้แก่ อุปกรณ์นวดแขน-ขา ค่าเฉลี่ย (=4.14, S.D.=0.19) ส่วนลำดับที่สาม คือ อุปกรณ์นวดคลายเส้นใต้ฝ่าเท้า โดยมีค่าเฉลี่ย (=3.98, S.D.=0.15) และลำดับสุดท้าย คือ อุปกรณ์คลายเส้นข้อเท้า มีค่าเฉลี่ย (=3.82, S.D.=0.14)