การพัฒนาผลิตภัณฑ์อาหารเพื่อเป็นสินค้าชุมชนสำหรับ ชาวไทยเบิ้ง ตำบลโคกสลุง อำเภอพัฒนานิคม จังหวัดลพบุรี

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) สำรวจปัญหาและความต้องการการพัฒนาผลิตภัณฑ์อาหารของชุมชน   ไทยเบิ้ง ตำบลโคกสลุง อำเภอพัฒนานิคม จังหวัดลพบุรี (2) พัฒนาสูตรและวิธีการผลิตอาหารโดยใช้วิธีการวิจัยปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม และ (3) สำรวจความพึงพอใจของผู้บริโภคต่อผลิตภัณฑ์ที่ได้รับการพัฒนาแล้ว ผู้ให้ข้อมูลสำคัญในการสำรวจปัญหาและความต้องการ ได้แก่ กลุ่มชาวไทยเบิ้ง ตำบลโคกสลุง จำนวน 20 คน  ผู้ให้ข้อมูลสำคัญในการพัฒนาสูตรและวิธีการผลิตอาหารโดยใช้วิธีวิจัยปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม ได้แก่ ประธานกลุ่ม และชาวบ้านชุมชนโคกสลุง จำนวน 20 คน ผู้ทดสอบทั่วไปที่ชื่นชอบและคุ้นเคยกับผลิตภัณฑ์ จำนวน 30 คน ส่วนกลุ่มตัวอย่างในการสำรวจความพึงพอใจของผู้บริโภค คือ ผู้บริโภคทั่วไป จำนวน 100 คน รวมถึงประธานกลุ่ม และชาวบ้านชุมชนโคกสลุง จำนวน 20 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยเป็นแนวคำถามสำหรับใช้ในการสนทนากลุ่มกับกลุ่มชาวบ้าน เพื่อสำรวจปัญหาและความต้องการในการพัฒนาผลิตภัณฑ์อาหารเพื่อเป็นสินค้าชุมชน  แบบประเมินคุณภาพทางประสาทสัมผัสโดยวัดเป็น 9 ระดับ และแบบสำรวจความพึงพอใจ วิเคราะห์ข้อมูลโดยการหาค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ผลการวิจัยพบว่า ก่อนการวิจัย ผลิตภัณฑ์ที่เป็นสินค้าชุมชนของชาวไทยเบิ้ง คือ เครื่องดำ ซึ่งเป็นเครื่องแกงที่ทำขายในรูปเครื่องแกงสด ทำให้มีอายุการเก็บรักษาสั้น หลังจากการสอบถามความต้องการของกลุ่มฯ พบว่า กลุ่มชาวไทยเบิ้งต้องการให้ทีมวิจัยพัฒนาผลิตภัณฑ์จากเครื่องดำเป็นผลิตภัณฑ์สองประเภท ได้แก่ ผลิตภัณฑ์ลำตับ และผลิตภัณฑ์ผงปรุงรสลาบ และใช้วิธีการปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วมระหว่างผู้วิจัยและชาวไทยเบิ้ง นอกจากนี้ การทดสอบการยอมรับของผู้บริโภคที่มีต่อผลิตภัณฑ์ที่พัฒนาแล้วพบว่า คะแนนทางประสาทสัมผัสทุกคุณลักษณะของผลิตภัณฑ์อยู่ในระดับชอบมากถึงมากที่สุด และจากการสำรวจความพึงพอใจของทั้งกลุ่มชาวบ้านและผู้บริโภคที่มีต่อผลิตภัณฑ์อาหารที่พัฒนาขึ้น พบว่า มีความพึงพอใจในระดับมาก