Guidelines for the Systematic and Sustainable Management of the Natural Resources and the Environment of Community-Based Tourism in Bak Chum Village, Sirindhorn District, Ubon Ratchathani Province
Main Article Content
Abstract
งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 3 ประการ คือ 1) ศึกษาทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมของการท่องเที่ยวเชิงชุมชนในหมู่บ้านบักชัม 2) ประเมินประสิทธิผลของการบริหารจัดการพื้นที่ในการบรรเทาผลกระทบเชิงลบจากการท่องเที่ยวในหมู่บ้านบักชัม และ 3) เสนอแนวทางสำหรับการบริหารจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมของการท่องเที่ยวเชิงชุมชนในหมู่บ้านบักชัมอย่างเป็นระบบและยั่งยืน เครื่องมือในการเก็บรวบรวมข้อมูลประกอบด้วย การสัมภาษณ์แบบกึ่งโครงสร้าง การสนทนากลุ่ม และแบบประเมินมาตรฐานการบริหารจัดการการท่องเที่ยวเชิงชุมชน กลุ่มตัวอย่างคือผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย 15 คนที่เกี่ยวข้องกับการท่องเที่ยวเชิงชุมชนในหมู่บ้านบักชัม ข้อมูลได้รับการประมวลผลโดยใช้การวิเคราะห์เนื้อหาตามแนวคิดของการบริหารจัดการทรัพยากรธรรมชาติ การท่องเที่ยวเชิงชุมชน และเกณฑ์การพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงชุมชน
ผลการศึกษาพบว่า 1) หมู่บ้านบักชุมมีทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมที่เอื้อต่อการท่องเที่ยวเชิงชุมชน เนื่องจากที่ตั้งอยู่ริมเขื่อนสิรินธรเอื้ออำนวยต่อกิจกรรมการประมงและการท่องเที่ยว 2) การประเมินการจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมอย่างเป็นระบบและยั่งยืนในหมู่บ้านบักชุมพบว่า คะแนนรวมของเป้าหมายทั้งห้าข้ออยู่ที่ 3.52 ซึ่งตีความได้ว่า “ดีเยี่ยม” สุดท้าย 3) จึงได้เสนอแนวทางการจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมอย่างเป็นระบบและยั่งยืนสำหรับการท่องเที่ยวเชิงชุมชนในหมู่บ้านบักชุม ดังนี้ หมู่บ้านบักชุมควรประเมิน พัฒนา และปรับปรุงภูมิทัศน์ให้มีความสงบเรียบร้อยและน่ารื่นรมย์ ควรมีแผนลดผลกระทบเชิงลบต่อทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมที่เกิดจากกิจกรรมการท่องเที่ยว และควรให้ความสำคัญกับการอนุรักษ์และฟื้นฟูทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมอย่างมีประสิทธิภาพ
Article Details

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
References
กรมการท่องเที่ยว. (2559). คู่มือสำหรับฝึกอบรมชุมชนท่องเที่ยว. กรุงเทพฯ: กระทรวงการท่องเที่ยวและ
กีฬา.
กานดา จินดามงคล. (2558). การจัดการสิ่งแวดล้อมของเทศบาลตําบลเหมืองง่า อําเภอเมืองลําพูน จังหวัด
ลําพูนด้วยกระบวนการมีส่วนร่วมของประชาชน. ลำปาง: มหาวิทยาลัยเนชั่น.
คณะกรรมการนโยบายการท่องเที่ยวแห่งชาติ. (2562). เกณฑ์การพัฒนาการท่องเที่ยวโดยชุมชนของ
ประเทศไทย. กรุงเทพฯ: กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา.
ณัฐวรรธน์ สุนทรวริทธิโชติ. (2556). การศึกษาสภาพปัญหาสิ่งแวดล้อมในเขตตำบลสามบัณฑิต: ปัจจัยที่มี
ผลต่อการพัฒนาทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมของประชาชนในตำบลสามบัณฑิต. พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยราชภัฏ
พระนครศรีอยุธยา.
ธนพล จันทร์เรืองฤทธิ์. (2561). แนวทางการจัดการการท่องเที่ยวโดยชุมชนเพื่อการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน
กรณีศึกษา ชุมชนริมน้ำจันทบูร อำเภอเมือง จังหวัดจันทบุรี. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยกรุงเทพ.
พจนา สวนศรี วีระชัย วีระฉันทชาติ จรรยาวุทธ สุธรรมา พงสวัสดิ์ ตันติเจริญกิจ สมภพ ยี่จอหอ
และนุชนารถ สิงหภูติ. (2564). การศึกษาผลกระทบจากการท่องเที่ยวโดยชุมชนเพื่อลดความเหลื่อมล้ำและสร้างเศรษฐกิจฐานรากอย่างยั่งยืน.
สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (สกสว.). กรุงเพทฯ: กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา.
เมษ์ธาวิน พลโยธี สุธาธิณี หนูเนียม และสุวิชาดา สกุลวานิชเจริญ. (2565). แนวทางการพัฒนาการ
ท่องเที่ยวโดยชุมชนอย่างยั่งยืน กรณีศึกษา ชุมชนไทดำ บ้านนาป่าหนาด อำเภอเชียงคาน
จังหวัดเลย. วารสารวิชาการท่องเที่ยวไทยนานาชาติ. 18(1), (มกราคม–มิถุนายน), 1-25.
สำนักงานจังหวัดอุบลราชธานี. (2565). แผนพัฒนาจังหวัดอุบลราชธานี พ.ศ. 2566–2570 ฉบับทบทวน
ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2567. อุบลราชธานี: สำนักงานปลัดกระทรวงมหาดไทย.
สำนักท่องเที่ยวโดยชุมชน องค์การบริหารการพัฒนาพื้นที่พิเศษเพื่อการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน (องค์การ
มหาชน). (2562). เกณฑ์การพัฒนาการท่องเที่ยวโดยชุมชนของประเทศไทย. กรุงเพทฯ:
กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา.
สุวภัทร ศรีจองแสง. (2561). การพัฒนาสินค้าที่ระลึกทางการท่องเที่ยวโดยชุมชนบ้านบากชุม
ตำบลโนนก่อ อำเภอสิรินธร จังหวัดอุบลราชธานี. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์. 9(2), (กรกฎาคม–ธันวาคม), 20-47.