การตรวจสอบคำสั่งไม่ฟ้องของพนักงานอัยการ กรณีพนักงานอัยการเป็นพนักงานสอบสวน: ศึกษากรณีตามพระราชบัญญัติป้องกันและปราบปรามการทรมานและการกระทำให้บุคคลสูญหาย พ.ศ. ๒๕๖๕

บทคัดย่อ

           บทความนี้มุ่งศึกษาถึงปัญหาจากการที่พนักงานอัยการมีบทบาทเป็นพนักงานสอบสวนในคดีความผิดตามพระราชบัญญัติป้องกันและปราบปรามการทรมานและการกระทำให้บุคคลสูญหาย พ.ศ. ๒๕๖๕ กล่าวคือ แม้พระราชบัญญัติฯ จะกำหนดให้พนักงานอัยการเป็นพนักงานสอบสวน แต่พนักงานอัยการผู้ทำการสอบสวนนั้นไม่ได้เป็นเป็นผู้พิจารณาสั่งคดีซึ่งขัดหลักการสอบสวนฟ้องร้องเป็นกระบวนการเดียวกัน และพระราชบัญญัติฯ ยังไม่มีหลักเกณฑ์ทางกฎหมายที่ชัดเจนเกี่ยวกับการตรวจสอบคำสั่งไม่ฟ้องของพนักงานอัยการในกรณีที่พนักงานอัยการเป็นพนักงานสอบสวน การตรวจสอบคำสั่งไม่ฟ้องจึงต้องเป็นไปตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา ๑๔๕ และ ๑๔๕/๑ และมาตรา ๓๔ แห่งพระราชบัญญัติการสอบสวนคดีพิเศษ พ.ศ. ๒๕๔๗ ซึ่งการตรวจสอบทั้งสามมาตราดังกล่าวไม่เหมาะสมสอดคล้องกับเจตนารมณ์ของพระราชบัญญัติป้องกันและปราบปรามการทรมานฯ จึงเสนอให้พนักงานอัยการซึ่งเป็นพนักงานสอบสวนสามารถใช้อำนาจสั่งคดีได้โดยตรง และหากมีคำสั่งไม่ฟ้องให้มีการตรวจสอบคำสั่งไม่ฟ้องโดยศาลอุทธรณ์ ทั้งนี้ เพื่อส่งเสริมหลักการตรวจสอบถ่วงดุลอำนาจภายในกระบวนการยุติธรรม และคุ้มครองสิทธิมนุษยชนอย่างแท้จริงในประเทศไทย