แนวทางการพัฒนากฎหมายเกี่ยวกับการยุติการตั้งครรภ์หรือการทำแท้งของประเทศไทย

บทคัดย่อ

          งานวิจัยมีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษาทบทวนกฎหมาย นโยบาย หลักการ แนวคิด ทฤษฎีที่เกี่ยวข้องกับการยุติการตั้งครรภ์ (2) เพื่อศึกษาสถานการณ์ ปัญหา ข้อจำกัด และผลกระทบจากการพัฒนากฎหมายด้านการยุติการตั้งครรภ์ของประเทศไทยในปัจจุบันต่อผู้หญิงและเด็กหญิงไทย (3) ศึกษาและวิเคราะห์เปรียบเทียบหลักเกณฑ์และเงื่อนไขประกอบการยุติการตั้งครรภ์ระหว่างบทบัญญัติเกี่ยวกับการยุติการตั้งครรภ์ในประเทศไทยและกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการยุติการตั้งครรภ์ของต่างประเทศ ได้แก่ สหรัฐอเมริกา สหราชอาณาจักร (อังกฤษ) สาธารณรัฐฝรั่งเศส สหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนี และสาธารณรัฐประชาชนจีน  รวมทั้งกฎหมายมหาชนระหว่างประเทศที่เกี่ยวข้องกับสิทธิมนุษยชนและสิทธิของสตรี และ (4) เพื่อจัดทำข้อเสนอแนะแนวทางการพัฒนากฎหมายเกี่ยวกับการยุติการตั้งครรภ์ของประเทศไทยให้เกิดการพัฒนากลไกการคุ้มครองสิทธิของผู้หญิงในรูปของกฎหมายและกฎระเบียบต่างๆ ที่สอดคล้องกับหลักสากล

          ระเบียบวิธีดำเนินการวิจัยใช้การวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative research) ประกอบด้วยการดำเนินการวิจัยโดยการวิจัยเอกสารและการสัมภาษณ์เชิงลึกผู้ให้ข้อมูลสำคัญ และการวิจัยเชิงปริมาณ (Quantitative research) โดยใช้แบบสอบถามออนไลน์เพื่อสำรวจความเห็นเรื่องแนวทางการพัฒนากฎหมายเกี่ยวกับการยุติการตั้งครรภ์หรือการทำแท้งของประเทศไทย จำนวน 162 ชุด

            ผลการวิจัยพบว่า มีประเด็นปัญหากฎหมายและข้อพิจารณาเกี่ยวกับการยุติการตั้งครรภ์หรือการทำแท้งของประเทศไทยหลายประการ กล่าวคือ ปัญหาความเหมาะสมของการกําหนดให้การยุติการตั้งครรภ์หรือการทำแท้งเป็นความผิดอาญา ปัญหาความสอดคล้องกับหลักสากลด้านสิทธิมนุษยชน ปัญหาความสอดคล้องของความผิดเกี่ยวกับการทำแท้งกับสภาพและความต้องการของสังคมปัจจุบัน  ปัญหาการบังคับใช้กฎหมาย และประเด็นความเหมาะสมของเหตุยุติการตั้งครรภ์บนเงื่อนไขที่คำนึงเกี่ยวกับสภาพของทารกในครรภ์

          ผู้วิจัยจึงมีข้อเสนอแนะด้านกฎหมาย โดยเสนอร่างแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา ให้ยกเลิกความในหมวด 3 ความผิดฐานทำให้แท้งลูก มาตรา 301 มาตรา 302 มาตรา 304 และมาตรา 305 และร่างพระราชบัญญัติการยุติการตั้งครรภ์ พ.ศ. ... เป็นกฎหมายเฉพาะ พร้อมข้อเสนอแนะเชิงนโยบาย และข้อเสนอแนะด้านการบริหารจัดการระบบสาธารณสุข