สงครามการค้าจีน-สหรัฐฯ กับผลกระทบที่มีต่อเศรษฐกิจไทย
คำสำคัญ:
สงครามการค้าจีน-สหรัฐฯ, ผลกระทบ, เศรษฐกิจไทย, การลงทุน, การส่งออกบทคัดย่อ
บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) วิเคราะห์บริบทเชิงนโยบายเศรษฐกิจและมาตรการสงคราม การค้าระหว่างจีนและสหรัฐฯ ในช่วงปี 2018-2025 และ (2) ประเมินผลกระทบต่อเศรษฐกิจไทยในมิติ
การค้า การลงทุน และอุตสาหกรรม โดยใช้วิธีการวิจัยเชิงเอกสาร (Documentary Research) จากแหล่งข้อมูลทุติยภูมิที่เชื่อถือได้ และวิเคราะห์ผ่านกรอบช่องทางการส่งผ่านผลกระทบทางเศรษฐกิจ 3 ช่องทาง ได้แก่ ช่องทางการค้า การลงทุน และอุตสาหกรรมและการจ้างงาน จากการศึกษา พบว่า สงครามการค้าระหว่างจีนและสหรัฐฯ ได้เริ่มต้นในปี 2018 จากความไม่พอใจของสหรัฐฯ ต่อการขาดดุลการค้ากับจีน การละเมิดทรัพย์สินทางปัญญา และความกังวลต่อนโยบาย Made in China 2025 เนื่องจากทั้งสองประเทศมีขนาดเศรษฐกิจที่ใหญ่ คิดเป็นร้อยละ 43 ของผลิตภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศ (GDP) ของโลก สงครามการค้าที่เกิดขึ้นจึงมีผลกระทบต่อเศรษฐกิจทั่วโลก รวมถึงผลกระทบต่อเศรษฐกิจไทย ได้แก่ 1) ด้านการค้า สินค้าไทยมีการส่งออกที่ชะลอตัวลงจากสถานการณ์ที่ไม่แน่นอน รวมถึงภาคการผลิตของต่างชาติชะลอการสั่งซื้อหรือนำเข้าสินค้าทุนจากไทย 2) ด้านการลงทุน จีนอาจมีการย้ายฐานการผลิตมาลงทุนในไทย ไทยมีการส่งออกสินค้าบางชนิด เพื่อทดแทนสินค้าจากจีนและสหรัฐฯ ที่มีภาษีนำเข้าต่อกันสูง และไทยอาจต้องเผชิญความเสี่ยงจากการทุ่มตลาดของจีนที่ส่งผลต่อผู้ผลิตคนไทย และ 3) ด้านอุตสาหกรรมและการจ้างงาน อุตสาหกรรมบางส่วนได้รับประโยชน์จากการย้ายฐานผลิต แต่หลายอุตสาหกรรมได้รับผลกระทบจากภาษีนำเข้า ทำให้คำสั่งซื้อลดลง และต้นทุนผลิตเพิ่มขึ้น นำไปสู่การจ้างงานที่ลดลง โดยเฉพาะในอุตสาหกรรมส่งออก ผลกระทบที่เกิดขึ้นนำมาซึ่งข้อเสนอแนะเชิงนโยบายที่สำคัญ คือ ไทยควรเร่งใช้ประโยชน์จากการย้ายฐานการผลิต ควบคู่กับการเจรจาการค้าเพื่อกระจายตลาดส่งออก และเสริมสร้างขีดความสามารถในการแข่งขัน เพื่อรองรับความไม่แน่นอนจากสงครามการค้าในระยะยาว
เอกสารอ้างอิง
ภาษาไทย
กระทรวงพาณิชย์. (2567). รายงานการค้าระหว่างประเทศของไทย ประจำปี 2567. https://km.fti.or.th/wp-content/uploads/2025/03
กองวิจัยเศรษฐกิจอุตสาหกรรม. (2565). การยกเลิกภาษีสินค้านำเข้าระหว่างสหรัฐฯ และจีนและผลกระทบต่ออุตสาหกรรมไทย. สำนักงานเศรษฐกิจอุตสาหกรรม. https://www.oie.go.th/assets/portals/1/fileups/2/files/ArticlesAnalysis/tax_cancellation_goods_between_theUSandChina.pdf
บริษัท ธนาคารไทยพาณิชย์ จำกัด (มหาชน). (2568). 3 โอกาสทองของไทยที่อาจได้รับจากสงครามการค้าสหรัฐฯ กับจีน.
ธนาคารแห่งประเทศไทย. (2562). รายงานนโยบายการเงิน. https://www.bot.or.th/content/dam/bot/documents/th/our-roles/monetary-policy/mpcpublication/monetary-policy-report/mpr-box/MPR_2562_Q2_BOX1.pdf
สุขใจ ว่องไวศิริวัฒน์, สุพริศร์ สุวรรณิก, & ชนม์นิธิศ ไชยสิงห์ทอง. (2563, 29 ตุลาคม). สหรัฐฯ VS จีน: สองมหาอำนาจ หนึ่งจุดเปลี่ยนสำคัญ และสิ่งที่ไทยควรทำ. ธนาคารแห่งประเทศไทย. https://www.bot.or.th/th/research-and-publications/articles-and-publications/articles/Article_29Oct2020.html
สำนักนโยบายและยุทธศาสตร์การค้า กระทรวงพาณิชย์. (2567). ผลกระทบสงครามการค้าระหว่างสหรัฐอเมริกาและจีน รอบใหม่. กระทรวงพาณิชย์. https://share.google/nMNzecbYzFctmRFzg
BBC News ไทย. (2568, 8 เมษายน). นโยบายภาษีทรัมป์ถล่มตลาดหุ้นทั่วโลกยับ สิ่งนี้ส่งผลต่อทุกคนอย่างไร แล้วเศรษฐกิจจะเข้าสู่ภาวะถดถอยจริงไหม? https://www.bbc.com/thai/articles/c78jee3plngo
BBC News ไทย. (2568a, 9 เมษายน). สงครามการค้าระหว่างสหรัฐฯ–จีน ส่งผลอะไรต่อเศรษฐกิจโลก? https://www.bbc.com/thai/articles/c39jjldl4rgo
ภาษาอังกฤษ
Bekkers, E., & Schroeter, S. (2020). An economic analysis of the US-China trade conflict (Working Paper No. ERSD-2020-04). Economic Research and Statistics Division, World Trade Organization. https://www.wto.org/english/res_e/reser_e/ersd202004_e.htm
Tang, H. (2022). The US-China trade war: Causes and effects. BCP Business & Management, 23, 770–778. https://doi.org/10.54691/bcpbm.v23i.1439
Onyusheva, I., Khamboocha, R., & Muangmutcha, N. (2020). The US-China trade war and its impact on Thailand's economy. The Euraseans: Journal on Global Socio-Economic Dynamics, 2(21), 17–32. https://doi.org/10.35678/2539-5645.2(21).2020.17-32
Reuters. (2020, January 15). Timeline: Key dates in the U.S.-China trade war. https://www.reuters.com/article/business/timeline-key-dates-in-the-us-china-trade-war-idUSKBN1ZE1AA/