การทำให้ระบอบอำนาจนิยมตั้งมั่น ศึกษาเปรียบเทียบ รัฐบาลจอมพลถนอม กิตติขจร กับ รัฐบาลพลเอกประยุทธ์ จันทร์โอชา

บทคัดย่อ

               บทความวิจัยนี้ศึกษากระบวนการทำให้ระบอบอำนาจนิยมตั้งมั่นของไทยผ่านการเปรียบเทียบข้ามยุคสมัยระหว่างรัฐบาลจอมพลถนอม กิตติขจร และรัฐบาลพลเอกประยุทธ์ จันทร์โอชา โดยมุ่งอธิบายว่า ระบอบทั้งสองใช้กลไกเพื่อค้ำจุนอำนาจเหมือนหรือแตกต่างกันอย่างไร และกลไกดังกล่าววิวัฒน์ภายใต้ข้อจำกัดเชิงโครงสร้างของแต่ละยุคอย่างไร งานวิจัยใช้กรอบการทำให้อำนาจนิยมตั้งมั่นผนวกกับกรอบเสาหลักสามประการ ได้แก่ การสร้างความชอบธรรม การปราบปราม และการดึงคนเข้าเป็นพวก วิเคราะห์ในสามระดับ คือ มหภาค ระดับกลาง และระดับจุลภาค ระเบียบวิธีเป็นการวิจัยเชิงคุณภาพแบบเปรียบเทียบระบบที่คล้ายคลึงกันมากที่สุด โดยอาศัยการวิเคราะห์เอกสารเป็นหลัก

               ผลการศึกษาชี้ว่า ทั้งสองระบอบมีความต่อเนื่องในการใช้สามเสาหลักเพื่อสร้างเสถียรภาพ แต่มีความเปลี่ยนแปลงในรูปแบบและตรรกะการทำงานของกลไก โดยระบอบถนอมเป็นอำนาจนิยมทหารแบบขนบที่อิงความชอบธรรมจากสงครามเย็นและใช้การปราบปรามเชิงกำลังอย่างเปิดเผย พร้อมการดึงคนเข้าเป็นพวกผ่านเครือข่ายราชการ - กองทัพ ขณะที่ระบอบประยุทธ์พัฒนาเป็นอำนาจนิยมเชิงสถาบันที่ลงทุนสร้างความชอบธรรมเชิงกติกาและฝังตัวในสถาบันการเมือง ทำให้การปราบปรามถูกทำให้ชอบธรรม ผ่านนิติสงครามและการกำกับข้อมูลข่าวสาร และขยายการดึงคนเข้าเป็นพวกไปสู่เครือข่ายรัฐ – ทุน และฐานมวลชนผ่านนโยบายสวัสดิการ