แนวทางการออกแบบวิดีโอเพื่อการเรียนรู้สำหรับผู้เรียนชายขอบ ในการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย จังหวัดเชียงใหม่

บทคัดย่อ

การวิจัยในครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อหาแนวทางในการออกแบบวิดีโอเพื่อการเรียนรู้ที่เหมาะสมต่อผู้เรียนชายขอบในกลุ่มการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย จังหวัดเชียงใหม่ ผู้เข้าร่วมวิจัย คือ อาจารย์มหาวิทยาลัยที่เข้าร่วมงานโครงการวิจัย “การออกแบบและพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนการสอนเพื่อพัฒนาสมรรถนะของผู้เรียนนอกระบบและตามอัธยาศัย” ภายใต้ชุดโครงการระบบสนับสนุนสังคมดิจิทัลเพื่อการเรียนรู้ทักษะจำเป็นพื้นฐานสำหรับผู้เรียนนอกระบบในพื้นที่ชายขอบ จังหวัดเชียงใหม่ ประจำปีงบประมาณ 2564 จำนวน 7 ท่าน เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บข้อมูล คือ การสัมภาษณ์แบบกึ่งมีโครงสร้าง ข้อมูลที่ได้จากการสัมภาษณ์ใช้กระบวนการการวิเคราะห์แก่นสาระ (Thematic Analysis) ผลการวิจัยพบว่า แนวทางการออกแบบวิดีโอเพื่อการเรียนรู้สำหรับผู้เรียนชายขอบในการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย จังหวัดเชียงใหม่ แบ่งออกเป็น 2 ประเด็น 1) ขั้นตอนการออกแบบวิดีโอเพื่อการเรียนรู้ ประกอบด้วย 2 ขั้นตอน คือ 1.1) การวิเคราะห์เนื้อหาและผู้เรียน และ 1.2) การสร้างกรอบเรื่องราว (Storyboard) และ 2) ปัจจัยที่ส่งผลต่อการออกแบบวิดีโอเพื่อการเรียนรู้ แบ่งออกเป็น 2 ส่วน คือ 2.1) ปัจจัยภายใน ได้แก่ ข้อจำกัดด้านเวลาในการจัดทำวิดีโอ, ข้อจำกัดด้านความสามารถในการใช้เทคโนโลยี, ข้อจำกัดด้านประสบการณ์การสอนด้วยวิดีโอ 2.2) ปัจจัยภายนอก คือ การขาดสิ่งสนับสนุนในการจัดทำและการใช้วิดีโอเพื่อการเรียนรู้ ผลการวิจัยสามารถนำไปใช้เป็นแนวทางเบื้องต้นในการออกแบบวิดีโอเพื่อการเรียนรู้ให้กับผู้เรียนที่มีความหลากหลาย และมีข้อจำกัดในการเข้าถึงโอกาสทางการศึกษา