พระราชชายา เจ้าดารารัศมี กับการขับเคลื่อนสังคมในมิติการจัดการมรดกทุนวัฒนธรรม
Main Article Content
บทคัดย่อ
ทุนวัฒนธรรมถือเป็นมรดกที่ทรงคุณค่าที่ต้องอาศัยรากฐานที่สำคัญในการจัดการเพื่อให้ทุนวัฒนธรรมนั้นยังคงอยู่ท่ามกลางกระแสของการเปลี่ยนแปลง อำเภอจอมทอง จังหวัดเชียงใหม่เป็นพื้นที่ที่มีความสมบูรณ์ของธรรมชาติ ศิลปะ ประเพณี รวมถึงวัฒนธรรมที่มีความหลากหลายมานับแต่อดีต เป็นที่รู้จักอย่างแพร่หลายทั้งใน และนอกประเทศ บทความนี้เป็นบทความวิชาการที่มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาทุนวัฒนธรรมจากพระราชกรณียกิจของพระราชชายา เจ้าดารารัศมี ในมิติการจัดการมรดกทุนวัฒนธรรมในอำเภอจอมทอง เนื่องจากทรงมีบทบาทที่สำคัญในพื้นที่ แม้ว่าจะเป็นพื้นที่ห่างไกล แต่ด้วยทรงเป็นผู้นำที่มีวิสัยทัศน์กว้างไกล ทรงทำนุบำรุงพระศาสนา ทรงสร้างแนวทาง และรากฐานวัฒนธรรมผ่านขนบธรรมเนียม วิถีชีวิต ความเป็นอยู่ของผู้คนจากรุ่นสู่รุ่น ดังปรากฏให้เห็นในพื้นที่อำเภอจอมทอง ซึ่งก่อให้เกิดอัตลักษณ์ในพื้นที่ สะท้อนให้เห็นถึงความเป็นดินแดนแห่งศรัทธา ประชาชนคนรุ่นหลังสามารถนำเอามรดกทางวัฒนธรรมนี้มาขับเคลื่อนสังคมในมิติการจัดการมรดกทุนวัฒนธรรม หนุนเสริมการพัฒนาเศรษฐกิจสร้างสรรค์ ในยุควิถีใหม่ได้ ทั้งนี้ยังทรงเป็นต้นแบบให้นักวิชาการ ประชาชนให้เกิดจิตสำนึกและความภาคภูมิใจ ในการอนุรักษ์และสืบทอดทุนวัฒนธรรมล้านนาให้คงอยู่ เกิดฐานความรู้ภูมิปัญญา และเผยแพร่ทุนวัฒนธรรมในวงกว้าง ส่งต่อความงดงามของวัฒนธรรมนี้ในฐานะมรดกโลกสืบไป
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
1. ทัศนะและข้อคิดเห็นใดๆ ในวารสารนวัตกรรมสังคมและการเรียนรู้ตลอดชีวิตเป็นทัศนะของผู้เขียน กองบรรณาธิการไม่จำเป็นต้องเห็นพ้องด้วยกับทัศนะเหล่านั้นและไม่ถือว่าเป็นความรับผิดชอบของกองบรรณาธิการ
2. ความรับผิดชอบด้านเนื้อหาและการตรวจร่างบทความแต่ละบทเป็นของผู้เขียนแต่ละท่าน กรณีมีการฟ้องร้องเรื่องการละเมิดลิขสิทธิ์ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนแต่เพียงฝ่ายเดียว
3. ลิขสิทธิ์บทความเป็นของผู้เขียนและมหาวิทยาลัยฟาร์อีสเทอร์นได้รับการสงวนสิทธิ์ตามกฎหมาย การตีพิมพ์ซ้ำต้องได้รับอนุญาตโดยตรงจากผู้เขียนและมหาวิทยาลัยฟาร์อีสเทอร์นเป็นลายลักษณ์อักษร
เอกสารอ้างอิง
คมสันต์ คำวงค์. (2566). พิพิธภัณฑ์พระตำหนักดาราภิรมย์เชิญเที่ยวชมงานวันพระราชชายา เจ้าดารารัศมี ประจำปี 2566. สถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย จังหวัดเชียงใหม่. https://radiochiangmai.prd.go.th/th/content/category/detail/id/57/iid/238331
จำรัส กลิ่นหนู. (2564). การจัดการทุนทางวัฒนธรรมเพื่อยกระดับเศรษฐกิจฐานราก ย่านสร้างสรรค์ เมืองเก่าเชียงราย (รายงานผลการวิจัย). กรุงเทพฯ: หน่วยบริหารและจัดการทุนด้านการพัฒนาระดับพื้นที่ (บพท.).
จิรชาติ สันต๊ะยศ. (2553). การสร้าง “พระราชชายา เจ้าดารารัศมี” ให้เป็นบุคคลสําคัญในประวัติศาสตร์ทศวรรษ 2500 - ปัจจุบัน. วารสารมหาวิทยาลัยศิลปากรฉบับภาษาไทย, 30(1), 25 – 39. https://so05.tci-thaijo.org/index.php/sujthai/article/view/7083
จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. (2562). ดารารัศมี สายใยรักสองแผ่นดิน (พิมพ์ครั้งที่ 4). กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ช่อพฤกษ์ ผิวกู่. (2560). แนวทางการพัฒนาทุนวัฒนธรรมนวัตกรรมสู่ Thailand 4.0. รายงานสืบเนื่องการประชุมวิชาการระดับชาติ สถาบันวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยราชภัฏกำแพงเพชร ครั้งที่ 4 (น.134-142). กำแพงเพชร: มหาวิทยาลัยราชภัฏกำแพงเพชร.
โชคอนันต์ วาณิชย์เลิศธนาสาร. (2564). การจัดการทุนทางวัฒนธรรมพื้นที่เมืองแพร่ เพื่อเพิ่มศักยภาพด้านการแข่งขันของผู้ประกอบการวิสาหกิจทางวัฒนธรรม (รายงานผลการวิจัย). กรุงเทพฯ: หน่วยบริหารและจัดการทุนด้านการพัฒนาระดับพื้นที่ (บพท.).
ดวงฤทธิ์ เบ็ญจาธิกุล ชัยรุ่งเรือง. (2566). การขับเคลื่อน Soft Power: อัตลักษณ์ท้องถิ่นภาคใต้เพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวจังหวัดชุมพร. วารสารสันติศึกษาปริทรรศน์ มจร, 11(5), 1922 – 1935. https://so03.tci-thaijo.org/index.php/journal-peace/article/view/269605
นพพร บุุญแก้ว, ประสพ เรียงเงิน, พิสุทธิ์ ทรัพย์วิจิตร, และ วรญาณ บุญณราช. (2565). บทบาทของวัฒนธรรมกับการส่งเสริมเศรษฐกิจสร้างสรรค์ของประเทศไทย. วารสารรัฏฐาภิรักษ์, 63(3), 108 -121. https://so05.tci-thaijo.org/index.php/ratthapirak/article/view/257248
ผู้จัดการออนไลน์. (2563). กรมศิลป์พบ 7 แหล่งโบราณคดี ศิลปะสุโขทัย. https://mgronline.com/qol/detail/9630000026487
พงศ์กร จันทราช, ประพันธ์ อภิวงค์, จำเริญ เขื่อนแก้ว, สุพัฒนวรี ทิพย์เจริญ, นิภาพรรณ ทรายแก้ว, สืบพงษ์ พงษ์สวัสดิ์, จุฑามาศ จินตนา, สุชาดา พันธุ์สถิตย์วงศ์ และ นล นาคนาคา. (2567). การพัฒนานวัตกรรมชุมชนสำหรับจัดการทุนทางวัฒนธรรม อำเภอจอมทอง จังหวัดเชียงใหม่ เพื่อยกระดับเศรษฐกิจฐานราก และสำนึกท้องถิ่นในยุคสังคมวิถีใหม่ (รายงานผลการวิจัย). กรุงเทพฯ: กองทุนส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรม (ววน.) และหน่วยบริหารและจัดการทุนด้านการพัฒนาระดับพื้นที่ (บพท.).
พิพิธภัณฑ์ผ้า แสงดา บันสิทธิ์. (2566). พิพิธภัณฑ์ผ้า แสงดา บันสิทธิ์. มูลนิธิแสงดา บันสิทธิ์ บ้านไร่ไผ่งาม. https://www.facebook.com/Baanraipaingarm/?locale=th_TH
พิพิธภัณฑ์พระตำหนักดาราภิรมย์. (2567). โครงการส่งเสริม สนับสนุนศิลปะการแสดงพื้นบ้าน “ต้นกล้าดาราภิรมย์ รุ่นที่ 1”. https://www.facebook.com/DaraphiromPalace
พระครูใบฎีกาธีรยุทธ ภู่โคกหวาย และ พระเทพศาสนาภิบาล. (2565). รูปแบบกลไกการขับเคลื่อนเศรษฐกิจและสังคมในการพัฒนาศักยภาพทุนทางทรัพยากรและทุนทางวัฒนธรรมไทย. วารสาร มจร พุทธปัญญาปริทรรศน์, 7(1), 254-269. https://so03.tci- thaijo.org/index.php/jmbr/article/view/257668
โรม บุนนาค. (2559). เจ้าหญิงล้านนา “พระราชชายา เจ้าดารารัศมี” ผู้เป็นที่เสน่หาแห่ง “พระปิยะมหาราช”!!!. เรื่องเก่าเล่าสนุก ผู้จัดการออนไลน์.
https://mgronline.com/onlinesection/detail/9590000016928
ภักดีกุล รัตนา. (2563). การศึกษา “คุณลักษณะ” ของผู้หญิงล้านนาตามแนวคิดคุณลักษณศึกษา. วารสารสวนสุนันทาวิชาการและวิจัย, 14(2), 1-15. https://so05.tci- thaijo.org/index.php/ssajournal/article/view/251456
ภักดีกุล รัตนา และ ไพโรจน์ ไชยเมืองชื่น. (2564). บทบาทการสร้างสรรค์และการสืบทอดมรดกภูมิปัญญาทาง
วัฒนธรรมล้านนาของพระราชชายา เจ้าดารารัศมี. วารสารไทยศึกษา, 17(2), 51-72. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/TSDJ/article/view/264255
มูลนิธินวราชดำรินุรักษ์ฝ่ายเหนือ. (2566). ภูษาล้านนาดารารัศมี. https://www.facebook.com/profile.php?id=100064572973937
มูลนิธินวราชดำรินุรักษ์ฝ่ายเหนือ โดย เจ้าวงศ์สักก์ ณ เชียงใหม่. (ม.ป.ป.). กู่เจ้าหลวงเชียงใหม่ พุทธศักราช ๒๕๔๔ ในพุทธศตวรรษที่ ๒๔ จนถึงปัจจุบัน ณ วัดสวนดอก. Do my best ltd.
ศูนย์มรดกเมืองเทศบาลนครเชียงใหม่. (2562). ลำไยต้นกล้าจากน้ำพระทัยสู่ผลไม้เศรษฐกิจเมืองเหนือ. https://www.facebook.com/photo/?fbid=2416478951753409&set=pcb.2416482085086429&locale=th_TH
สยามรัฐออนไลน์. (2564). นำทุนวัฒนธรรมต่อยอดเศรษฐกิจสร้างสรรค์ เพื่อการพัฒนายั่งยืน. https://siamrath.co.th/n/226751
สำนักงานเกษตรอำเภอจอมทอง. (2566). พืชที่มีศักยภาพ(สินค้าเด่น)จอมทอง. https://chiangmai.doae.go.th/chomthong/?p=310
สำนักโฆษก สำนักเลขาธิการนายกรัฐมนตรี ทำเนียบรัฐบาล. (2560). Thailand 4.0 ขับเคลื่อนอนาคตสู่ความมั่นคง มั่งคั่ง ยั่งยืน. วารสารไทยคู่ฟ้า, 33, 1–44. https://spm.thaigov.go.th/FILEROOM/spm-thaigov/DRAWER004/GENERAL/DATA0000/00000368.PDF
สำนักบริหารศิลปวัฒนธรรมจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. (2566). กุหลาบจุฬาลงกรณ์. https://www.cuartculture.chula.ac.th/news/10589/
สุบรรณ เอี่ยมวิจารณ์. (2565). นวัตกรรมทางเทคโนโลยี: แนวคิดเพื่อการขับเคลื่อนเศรษฐกิจในยุคเศรษฐกิจแพลตฟอร์ม. วารสารสถาบันวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม, 9(1), 1-24. https://so03.tci-thaijo.org/index.php/rdirmu/article/view/252941
อำเภอจอมทอง จังหวัดเชียงใหม่. (2556). พระอัฐิเจดีย์ (กู่) พระเจ้าอินทวิชยานนท์ บนยอดดอยอินทนนท์. https://www.facebook.com/CHOMTHONGCHIANGMAI/photos/a.138268952897362/544304815627105/?type=3
Cultural Map Thailand. (2024). Wat Prathat Sri Chomthong Worwihan. https://culturalmapthailand.info/map
OneChomThong. (2567). บ้านผ้าทอจอมทอง. https://www.facebook.com/OneChomThong/
Unesco. (2023). World Heritage. https://www.unesco.org/en/world-heritage
World Heritage Convention. (2024). World Heritage Convention. https://whc.unesco.org/en/about/