การพัฒนาและยกระดับผลิตภัณฑ์ การพัฒนาและยกระดับผลิตภัณฑ์ต้นแบบจักสานไม้ไผ่มรดกภูมิปัญญาท้องถิ่นสู่มาตรฐานผลิตภัณฑ์ชุมชน : กรณีศึกษาวิสาหกิจชุมชนแขววิลเลจ

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เพื่อศึกษาข้อมูลและลักษณะเฉพาะของผลิตภัณฑ์หัตถกรรมจักสานจากไม้ไผ่ของวิสาหกิจชุมชนแขววิลเลจ อำเภอขุขันธ์ จังหวัดศรีสะเกษ 2) เพื่อพัฒนาและยกระดับผลิตภัณฑ์ต้นแบบหัตถกรรมจักสานจากไม้ไผ่ของวิสาหกิจชุมชนแขววิลเลจ อำเภอขุขันธ์ จังหวัดศรีสะเกษ ให้เป็นไปตามเกณฑ์มาตรฐานผลิตภัณฑ์ชุมชน (มผช.) งานวิจัยใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสมผสาน (Mixed Methods Research) ประกอบด้วยการวิจัยเชิงคุณภาพและการวิจัยเชิงปฏิบัติการ เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยการสัมภาษณ์เชิงลึก การสนทนากลุ่ม และการจัดเวทีชุมชนแบบมีส่วนร่วม กลุ่มเป้าหมายคือสมาชิกวิสาหกิจชุมชนแขววิลเลจที่มีประสบการณ์การจักสานไม้ไผ่มากกว่า 15 ปี จำนวน 10 คน ซึ่งคัดเลือกแบบเจาะจง และผู้เชี่ยวชาญด้านงานหัตถกรรมและมาตรฐานผลิตภัณฑ์ชุมชน จำนวน 3 คน ทำหน้าที่ประเมินคุณภาพผลิตภัณฑ์ต้นแบบ ผลการวิจัยพบว่า ชุมชนแขววิลเลจมีผลิตภัณฑ์หัตถกรรมจักสานจากไม้ไผ่ที่มีการผลิตและใช้งานในชุมชนจำนวน 10 รูปแบบ สะท้อนการสืบทอดและใช้ประโยชน์จากภูมิปัญญาการจักสานไม้ไผ่อย่างต่อเนื่อง จากกระบวนการแลกเปลี่ยนความคิดเห็นและการมีส่วนร่วมของชุมชน ได้มีการคัดเลือกผลิตภัณฑ์จำนวน 5 รูปแบบที่มีศักยภาพด้านการใช้งาน รูปแบบ และการต่อยอดเชิงพาณิชย์ เพื่อนำมาพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์ต้นแบบสำหรับการขอรับรองมาตรฐานผลิตภัณฑ์ชุมชน ผลิตภัณฑ์ต้นแบบทั้ง 5 รูปแบบผ่านการพัฒนาครบทั้ง 4 ด้าน ได้แก่ ด้านวัสดุ ด้านความคงทน ด้านรูปแบบ และด้านความปลอดภัย โดยผลการประเมินโดยผู้เชี่ยวชาญอยู่ในระดับเหมาะสมมากในภาพรวม ผลการวิจัยสะท้อนถึงประสิทธิผลของกระบวนการพัฒนาและยกระดับผลิตภัณฑ์ที่บูรณาการภูมิปัญญาท้องถิ่นกับแนวคิดการออกแบบเชิงนวัตกรรมและความยั่งยืน ซึ่งช่วยเพิ่มศักยภาพในการสร้างรายได้และเสริมสร้างความเข้มแข็งของเศรษฐกิจฐานรากในชุมชนอย่างยั่งยืน