การวิเคราะห์เปรียบเทียบและการปฏิรูปกฎหมาย เพื่อการป้องกันและคุ้มครองผู้บริโภคในสิ่งแวดล้อมดิจิทัล

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษามาตรการทางกฎหมายในการป้องกันและคุ้มครองผู้บริโภคในสิ่งแวดล้อมดิจิทัล โดยทำการวิเคราะห์กฎหมายไทยที่เกี่ยวข้องเปรียบเทียบกับมาตรการระหว่างประเทศ จากการศึกษาพบว่ากฎหมายไทยยังมีช่องว่างในการคุ้มครองผู้บริโภคหลายประการ โดยเฉพาะในด้านการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล การป้องกันการโฆษณาที่ไม่เป็นธรรมทางดิจิทัล และการรับผิดสำหรับอันตรายจากผลิตภัณฑ์ดิจิทัล การศึกษานี้อาศัยการวิเคราะห์เอกสารหลักฐานทางกฎหมายทั้งในและต่างประเทศ การศึกษาเปรียบเทียบกฎหมาย และการวิเคราะห์กรณีศึกษา ผลการศึกษาเผยให้เห็นว่ากฎหมายไทยปัจจุบันยังขาดความครอบคลุมและประสิทธิภาพในการแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้นในสิ่งแวดล้อมดิจิทัล โดยเฉพาะอย่างยิ่งในประเด็นเกี่ยวกับการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลตามพระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 ที่ยังคงมีข้อจำกัดในการบังคับใช้ การขาดแคลนกลไกเฉพาะสำหรับจัดการกับพฤติกรรมที่ไม่เป็นธรรมบนแพลตฟอร์มออนไลน์ ความท้าทายในการระงับข้อพิพาทออนไลน์ และความท้าทายในการบังคับใช้กฎหมายกับบริษัทข้ามชาติ บทความนี้เสนอแนะให้มีการปฏิรูปกฎหมายในสามด้านหลัก ได้แก่ 1) การบังคับใช้พระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 อย่างมีประสิทธิภาพผ่านการเสริมสร้างศักยภาพของหน่วยงานกำกับดูแล 2) การตรากฎหมายเฉพาะสำหรับการคุ้มครองผู้บริโภคทางดิจิทัลที่ครอบคลุมถึงสินค้าและบริการดิจิทัล และ 3) การสร้างกลไกการบังคับใช้ข้ามพรมแดนผ่านความร่วมมือระหว่างประเทศ ข้อเสนอแนะเหล่านี้มุ่งสร้างสมดุลระหว่างการส่งเสริมนวัตกรรมทางเทคโนโลยีกับการคุ้มครองสิทธิผู้บริโภคในสิ่งแวดล้อมดิจิทัล