การพัฒนาโมเดลเชิงสาเหตุของความสำเร็จในวิชาชีพครู โดยมีแรงจูงใจใฝ่สัมฤทธิ์ การรับรู้ความสามารถของตนเองในวิชาชีพ และความผูกพันในวิชาชีพเป็นตัวแปรส่งผ่าน
คำสำคัญ:
ความสำเร็จในวิชาชีพครู, แรงจูงใจใฝ่สัมฤทธิ์, การรับรู้ความสามารถของตนเองในวิชาชีพ, ความผูกพันธ์ในวิชาชีพบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อวิเคราะห์และเปรียบเทียบระดับความสำเร็จในวิชาชีพครู
เมื่อจำแนกตามภูมิหลัง 2) เพื่อพัฒนาและตรวจสอบความตรงของโมเดลเชิงสาเหตุของความสำเร็จในวิชาชีพครูที่ศึกษาเฉพาะปัจจัยด้านคุณลักษณะภายในตัวบุคคล และ 3) เพื่อวิเคราะห์ลักษณะการส่งผ่านของตัวแปร
แรงจูงใจใฝ่สัมฤทธิ์ การรับรู้ความสามารถของตนเองในวิชาชีพและความผูกพันในวิชาชีพในโมเดลเชิงสาเหตุ
ของความสำเร็จในวิชาชีพครู กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัยคือ ครูสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษา
ขั้นพื้นฐาน จำนวน 788 คน ได้มาจากการสุ่มแบบ 3 ขั้นตอน เครื่องมือในการวิจัย คือ แบบสอบถามสำหรับครู มีค่าความเที่ยงแบบสัมประสิทธิ์แอลฟาของคอนบราคอยู่ระหว่าง 0.649 - 0.962 และมีความตรงเชิงโครงสร้างจากผลการตรวจสอบโดยใช้การวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงยืนยัน การวิเคราะห์ข้อมูลใช้การวิเคราะห์ค่าสถิติเบื้องต้น การวิเคราะห์ความแปรปรวนทางเดียว (one-way ANOVA) การวิเคราะห์คำสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์แบบเพียร์สันและการวิเคราะห์โมเดลสสมการโครงสร้างโดยใช้โปรแกรม LISREL 8.72 ผลการวิจัย พบว่า 1) ครูมีความสำเร็จในวิชาชีพในระดับสูง (x̄ = 4.05 S.D. = 0.50) เมื่อเปรียบเทียบกับความสำเร็จในวิชาชีพจำแนกตามภูมิหลัง พบว่า ครูที่เพศต่างกัน ระดับชั้นที่สอนต่างกันและกลุ่มสาระการเรียนรู้ต่างกันประสบความสำเร็จในวิชาชีพครูไม่แตกต่างกัน แต่เมื่อจำแนกตามอายุ สถานภาพสมรส ประสบการณ์การทำงาน ระดับการศึกษาและระดับวิทยฐานะพบว่า แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญสำคัญทางสถิติ 2) โมเดลเชิงสาเหตุของความสำเร็จในวิชาชีพที่มีแรงจูงใจใฝ่สัมฤทธิ์ การรับรู้ความสามารถของตนเองในวิชาชีพและความผูกพันในวิชาชีพเป็นตัวแปรส่งผ่านที่ผู้วิจัยพัฒนาขึ้นมีความสอดคล้องกับข้อมูลเชิงประจักษ์และตัวแปร่ในโนโมเดลสามารถอธิบายความแปรปรวนของความสำเร็จในวิชาชีพได้ร้อยละ 67.70 และ 3) ตัวแปรจูงใจใฝ่สัมฤทธิ์ การรับรู้ความสามารถของตนในวิชาชีพและความผูกผันในวิชาชีพมีบทบาท ส่งผ่านแบบสมบูรณ์ จากตัวแปรบุคลิกภาพ 5 องค์ประกอบ ไปยังความสำเร็จในวิชาชีพครูและตัวแปรความผูกพันในวิชาชีพมีบทบาทการส่งผ่านแบบบางส่วน จากตัวแปรการรับรู้ความสามารถของตนเองในวิชาชีพไปยังตัวแปรความสำเร็จในวิชาชีพ
เอกสารอ้างอิง
ดวงเดือน พันธุมนาวิน. (2547). จิตวิทยาเชิงบวกกับการพัฒนามนุษย์. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ทรงพล ภูมิพัฒน์. (2538). พฤติกรรมองค์การ. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์แมคกรอ-ฮิล.
นงลักษณ์ วิรัชชัย. (2542). โมเดล LISREL: สถิติวิเคราะห์สำหรับการวิจัย (พิมพ์ครั้งที่ 3). กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
นฤมล ปั้นลี้. (2545). ความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยส่วนบุคคล การเห็นคุณค่าในตนเอง การมีเครือข่ายความร่วมมือกับความสำเร็จในวิชาชีพของหัวหน้าหอผู้ป่วย โรงพยาบาลชุมชน (วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต). คณะพยาบาลศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
นวลฉวี ประเสริฐสุข. (2542). ปัจจัยที่ส่งผลต่อความสำเร็จในอาชีพของผู้บริหารสตรีในธนาคารพาณิชย์ไทย (ปริญญานิพนธ์ดุษฎีบัณฑิต). คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
บุญช่วย ภักดี. (2550). พฤติกรรมองค์การ. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยรามคำแหง.
ประถม นิธุรัมย์. (2551). พฤติกรรมองค์การ. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยรามคำแหง.
ปัทมา จันทร์แก้ว. (2554). การวิเคราะห์คุณภาพงานวิจัยเพื่อเลื่อนวิทยฐานะของครูระดับชำนาญการพิเศษ (วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต). คณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
พรพรรณ อนุมาศ. (2550). ความสัมพันธ์ระหว่างบุคลิกภาพห้าองค์ประกอบ บรรยากาศองค์การกับความสำเร็จในวิชาชีพการพยาบาลตามการรับรู้ของพยาบาลประจำการโรงพยาบาลสังกัดกระทรวงกลาโหม (วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต). คณะพยาบาลศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
พัทราภรณ์ จีนกูล. (2547). ความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยส่วนบุคคล แรงจูงใจใฝ่สัมฤทธิ์ การสนับสนุนจากองค์การกับความสำเร็จในวิชาชีพของพยาบาลวิชาชีพ โรงพยาบาลมหาวิทยาลัยของรัฐ (วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต). คณะพยาบาลศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
เพ็ญจันทร์ เมตุลา. (2544). การบริหารงานบุคคลในองค์การ. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
ภาวิณี บุญเสริม. (2546). การวิเคราะห์องค์ประกอบและการศึกษาภูมิหลังที่สัมพันธ์กับสมรรถภาพของครูนาฏศิลป์ระดับประถมศึกษา (วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต). คณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ยุวรี ผลพันธิน. (2555). บทบาทการส่งผ่านของความเชื่อในประสิทธิภาพของตน ความเหนื่อยหน่าย และความพึงพอใจงานในโมเดลผลการปฏิบัติงานของครู (วิทยานิพนธ์ดุษฎีบัณฑิต). คณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
รัษฎากร ศรีกนก. (2553). การรับรู้ความสามารถของตนเองกับผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักศึกษาครู (วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.
ลออ หุตางกูร. (2543). จิตวิทยาการศึกษา. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
วลัยพร ศิริภิรมย์. (2550). ความสัมพันธ์ระหว่างแรงจูงใจใฝ่สัมฤทธิ์กับความสำเร็จในวิชาชีพของครูโรงเรียนมัธยมศึกษา (วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2566). รายงานผลการดำเนินงานของสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2566. กรุงเทพมหานคร: กระทรวงศึกษาธิการ.
สุพรรณี วงคำจันทร์. (2541). ความสัมพันธ์ระหว่างภูมิหลังของบุคคล คุณลักษณะส่วนบุคคลและสภาพแวดล้อมในหน่วยงานกับสมรรถนะของหัวหน้าฝ่ายการพยาบาลตามการรับรู้ของตนเอง โรงพยาบาลชุมชนสังกัดกระทรวงสาธารณสุข (วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต). คณะพยาบาลศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
อัญชลี เซ่งตระกูล. (2549). การพัฒนาโมเดลเชิงสาเหตุความสำเร็จในวิชาชีพครู สำนักงานการศึกษากรุงเทพมหานคร (วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต). คณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
อัฐพล อินต๊ะเสนา. (2552). การพัฒนารูปแบบการบริหารงานวิชาการของสถานศึกษาขั้นพื้นฐานตามแนวคิดการบริหารแบบมีส่วนร่วม (วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยเชียงใหม่). มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
Ballout, H. I. (2009). Career commitment and career success: Moderating role of self-efficacy. Career Development International, 14(7), 655–670.
Bandura, A. (1986). Social foundations of thought and action: A social cognitive theory. Englewood Cliffs, NJ: Prentice-Hall.
Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. New York, NY: W. H. Freeman.
Brown, S. D., Lent, R. W., Telander, K., & Tramayne, S. (2011). Social cognitive career theory, conscientiousness, and work performance: A meta-analytic path analysis. Journal of Vocational Behavior, 79(1), 81–90.
Busato, V. V., Prins, F. J., Elshout, J. J., & Hamaker, C. (1999). Intellectual ability, learning style, personality, achievement motivation and academic success of psychology students in higher education. Personality and Individual Differences, 26(6), 129–140.
Cox, T. H., & Harquail, C. V. (1991). Career paths and career success in the early career stages of male and female MBAs. Journal of Vocational Behavior, 39(1), 54–75. https://doi.org/10.1016/0001-8791(91)90004-6
Day, R., & Allen, T. D. (2004). The relationship between career motivation and self-efficacy with protégé career success. Journal of Vocational Behavior, 64(1), 72–91. https://doi.org/10.1016/S0001-8791(03)00036-8
Day, C., & Gu, Q. (2010). The new lives of teachers. Routledge.
De Guzman, A. B., Calderon, A. A., & Cassaretto, M. (2003). The relationship of motivational orientation to academic achievement of high school students. The Asia-Pacific Education Researcher, 12(1), 35–64.
Duckworth, A. L., Peterson, C., Matthews, M. D., & Kelly, D. R. (2007). Grit: Perseverance and passion for long-term goals. Journal of Personality and Social Psychology, 92(6), 1087–1101.
Faul, F., Erdfelder, E., Lang, A.-G., & Buchner, A. (2007). G*Power 3: A flexible statistical power analysis program for the social, behavioral, and biomedical sciences. Behavior Research Methods, 39(2), 175–191. https://doi.org/10.3758/BF03193146
Goleman, D. (1995). Emotional intelligence: Why it can matter more than IQ. New York, NY: Bantam Books.
Guo, W., Xiao, H., & Yang, X. (2012). Empirical research on the correlation between human capital and career success of knowledge workers in enterprise. Physics Procedia, 25, 715–725.
Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J., & Anderson, R. E. (2010). Multivariate data analysis (7th ed.). Upper Saddle River, NJ: Prentice Hall.
Heaven, P. C. L. (1989). Extraversion and need for achievement: A test of the compensatory model of work motivation. Personality and Individual Differences, 10(6), 637–640.
Iles, P., Mabey, C., & Robertson, I. (1990). HRM practices and employee commitment: Possibilities, pitfalls, and paradoxes. British Journal of Management, 1(3), 147–157. https://doi.org/10.1111/j.1467-8551.1990.tb00003.x
John, O. P., & Srivastava, S. (1999). The Big Five trait taxonomy: History, measurement, and theoretical perspectives. In L. A. Pervin & O. P. John (Eds.), Handbook of personality: Theory and research (2nd ed., pp. 102–138). New York, NY: Guilford Press.
Judge, T. A., Cable, D. M., Boudreau, J. W., & Bretz, R. D. (1995). An empirical investigation of the predictors of executive career success. Personnel Psychology, 48(3), 485–519. https://doi.org/10.1111/j.1744-6570.1995.tb01767.x
Kanfer, R., Ackerman, P. L., & Heggestad, E. D. (1996). Personality and individual differences in motivation: The role of personality traits. Psychological Science, 7(5), 264–270.
Klassen, R. M., & Chiu, M. M. (2011). The occupational commitment and intention to quit of practicing and pre-service teachers: Influence of self-efficacy, job stress, and teaching context. Contemporary Educational Psychology, 36(2), 114–129. https://doi.org/10.1016/j.cedpsych.2011.01.002
Komarraju, M., Karau, S. J., & Schmeck, R. R. (2009). Role of the Big Five personality traits in predicting college students' academic motivation and achievement. Learning and Individual Differences, 19(1), 47–52.
Kumar, K., & Bakhshi, A. (2010). The five-factor model of personality and organizational commitment: Is there any relationship? Human Resource Management Research, 1(1), 33–39.
Kyriacou, C. (2001). Teacher stress: Directions for future research. Educational Review, 53(1), 27–35. https://doi.org/10.1080/00131910120033628
McClelland, D. C. (1987). Human motivation. New York, NY: Cambridge University Press.
Melamed, T. (1995). Career success: The moderating effect of gender. Journal of Vocational Behavior, 47(1), 35–60. https://doi.org/10.1006/jvbe.1995.1028
Niu, H.-J. (2010). Investigating the effects of self-efficacy on foodservice industry employees' career commitment. International Journal of Hospitality Management, 29(4), 743–750.
Pachulicz, S., Schmitt, N., & Kuljanin, G. (2008). A model of career success: A longitudinal study of emergency physicians. Journal of Vocational Behavior, 73(2), 242–253.
Poon, J. M. L. (2004). Career commitment and career success: Moderating role of emotion perception. Career Development International, 9(4), 374–390. https://doi.org/10.1108/13620430410544337
Ray, E. B., & Miller, K. I. (1994). Social support, home/work stress, and burnout: Who can help? Journal of Applied Behavioral Science, 30(3), 357–373. https://doi.org/10.1177/0021886394303007
Ryan, R. M., & Deci, E. L. (2000). Intrinsic and extrinsic motivations: Classic definitions and new directions. Contemporary Educational Psychology, 25(1), 54–67.
Seibert, S. E., & Kraimer, M. L. (2001). The five-factor model of personality and career success. Journal of Vocational Behavior, 58(1), 1–21. https://doi.org/10.1006/jvbe.2000.1757
Sonnenfeld, J. A., & Kotter, J. P. (1982). The maturation of career theory. Human Relations, 35(1), 19–46. https://doi.org/10.1177/001872678203500102
Spurk, D., & Abele, A. E. (2010). Who earns more and why? A multiple mediation model from personality to salary. Journal of Business and Psychology, 26(1), 87–103.
Steers, R. M. (1991). Introduction to organizational behavior (4th ed.). HarperCollins Publishers.
Wu, P.-C., Foo, M.-D., & Turban, D. B. (2008). The role of personality in relationship closeness, developer assistance, and career success. Journal of Vocational Behavior, 73(3), 440–448.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 วารสารการวิจัยการบริหารการพัฒนา
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของมหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา
ข้อความที่ปรากฏในบทความแต่ละเรื่องในวารสารวิชาการเล่มนี้เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียนแต่ละท่านไม่เกี่ยวข้องกับมหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา และคณาจารย์ท่านอื่นๆ ในมหาวิทยาลัยฯ แต่อย่างใด ความรับผิดชอบองค์ประกอบทั้งหมดของบทความแต่ละเรื่องเป็นของผู้เขียนแต่ละท่าน หากมีความผิดพลาดใดๆ ผู้เขียนแต่ละท่านจะรับผิดชอบบทความของตนเองแต่ผู้เดียว
