การใช้สื่อดิจิทัลเพื่อการส่งเสริมความเข้าใจต่อประชากรสัตว์ป่า:  กรณีศึกษาแนวเชื่อมรอยต่อสัตว์ป่าทางหลวงหมายเลข 304  (อุทยานแห่งชาติเขาใหญ่-ทับลาน)

กฤษฎา  วงศ์วัฒนเกียรติ; กิติมา  สุรสนธิ; ตรัยรัตน์  ปลื้มปิติชัยกุล

ผู้แต่ง

กฤษฎา วงศ์วัฒนเกียรติ หลักสูตรนิเทศศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศรีปทุม วิทยาเขตขอนแก่น
กิติมา สุรสนธิ คณะนิเทศศาสตร์, มหาวิทยาลัยศรีปทุม วิทยาเขตขอนแก่น
ตรัยรัตน์ ปลื้มปิติชัยกุล คณะนิเทศศาสตร์, มหาวิทยาลัยศรีปทุม วิทยาเขตขอนแก่น

คำสำคัญ:

สื่อดิจิทัล, แนวเชื่อมต่อป่า, อุทยานแห่งชาติ

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษากระบวนการสร้างสรรค์เนื้อหาและผลของการสื่อสารผ่านสื่อดิจิทัลในประเด็นการอนุรักษ์แนวเชื่อมต่อสัตว์ป่า บริเวณถนนสาย 304 ซึ่งเป็นพื้นที่รอยต่อระหว่างอุทยานแห่งชาติเขาใหญ่และอุทยานแห่งชาติทับลาน โดยมุ่งเน้นศึกษาจากมุมมองของกลุ่มเป้าหมาย 3 กลุ่ม ได้แก่ เจ้าหน้าที่อนุรักษ์ คนในชุมชน และนักท่องเที่ยวเพื่อวิเคราะห์ความต้องการ ประสบการณ์ ความสามารถในการเข้าถึง และทัศนคติที่มีต่อการสื่อสาร รวมถึงทดลองการผลิตสื่อที่เหมาะสมในเชิงบริบท การวิจัยใช้ระเบียบวิธีเชิงคุณภาพ ได้แก่ การสัมภาษณ์เชิงลึก การสังเกตการณ์ภาคสนาม และการออกแบบสื่อทดลองในรูปแบบคลิปวิดีโอและอินโฟกราฟิกกึ่งสารคดี ผสมผสานข้อมูลวิชาการกับการเล่าเรื่องจากประสบการณ์จริง เพื่อสื่อสารกับผู้ชมหลากหลายกลุ่มอย่างมีประสิทธิภาพ ผลวิจัย พบว่า การอนุรักษ์ควรออกแบบภายใต้กรอบการสื่อสารแบบมีส่วนร่วมที่ให้ความสำคัญกับบริบททางสังคม วัฒนธรรมและเทคโนโลยี เพื่อสร้างความเข้าใจร่วมและจูงใจให้เกิดการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติอย่างยั่งยืน

เอกสารอ้างอิง

Bennett, N. J. (2017). Using perceptions as evidence to improve conservation and environmental management. Conservation Biology, 30(3), 582–592. https://doi.org/10.1111/cobi.12681

Cohen, J. M., & Uphoff, N. T. (1980). Effective behavior in organization. Richard D. Irwin.

Electronic Transactions Development Agency. (2024). Thailand internet user behavior report 2024. https://www.etda.or.th

Guest, G., Bunce, A., & Johnson, L. (2006). How many interviews are enough? An experiment with data saturation and variability. Field

Methods, 18(1), 59–82. https://doi.org/10.1177/1525822X05279903

Hall, S. (1980). Encoding/decoding. In S. Hall, D. Hobson, A. Lowe, & P. Willis (Eds.), Culture, media, language (pp. 128–138). Hutchinson.

Laurance, W. F., et al. (2014). A global strategy for road building. Nature, 513(7517), 229–232. https://doi.org/10.1038/nature13717

Lincoln, Y. S., & Guba, E. G. (1985). Naturalistic inquiry. Sage.

Rogers, E. M. (2003). Diffusion of innovations (5th ed.). Free Press.

Siriwat, P., Nekaris, K. A. I., & Nijman, V. (2020). Digital media and the modern-day pet trade: A test of the “Harry Potter effect” and the owl trade in Thailand. Endangered Species Research, 41, 7–16. https://doi.org/10.3354/esr01006

UNESCO. (2010). Conservation actions in the Dong Phayayen–Khao Yai Forest Complex. UNESCO World Heritage Centre. https://whc.unesco.org/en/soc/487

UNESCO. (2017). Dong Phayayen–Khao Yai Forest Complex. UNESCO World Heritage Centre. https://whc.unesco.org/en/list/590

Wright, J., Lennox, R., & Veríssimo, D. (2020). Online monitoring of global attitudes towards wildlife. arXiv. https://arxiv.org/abs/2007.11506

Zimmerman, M. A., & Rappaport, J. (1988). Citizen participation, perceived control, and psychological empowerment. American Journal of Community Psychology, 16(5), 725–750.