การศึกษาสาเหตุและสภาพความขัดแย้งที่เป็นผลมาจากความเห็นต่างในหลักการอิสลามของสังคมมุสลิมไทยในสามจังหวัดชายแดนภาคใต้

มนูศักดิ์  โต๊ะเถื่อน; อิสมาแอ กาเต๊ะ

ผู้แต่ง

มนูศักดิ์ โต๊ะเถื่อน -
อิสมาแอ กาเต๊ะ

คำสำคัญ:

สาเหตุของความเห็นต่างในหลักการอิสลาม, สภาพความขัดแย้ง, สังคมมุสลิมไทยในสามจังหวัดชายแดนภาคใต้

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสาเหตุและสภาพความขัดแย้งที่เป็นผลมาจากความเห็นต่างในหลักการอิสลามของสังคมมุสลิมไทยในสามจังหวัดชายแดนภาคใต้ โดยใช้วิธีการศึกษาเชิงคุณภาพจากการศึกษาข้อมูลเอกสารที่เกี่ยวข้องและการสัมภาษณ์แบบเจาะลึกเกี่ยวกับสาเหตุและสภาพความขัดแย้งที่เป็นผลมาจากความเห็นต่างในสังคมไทยมุสลิมในสามจังหวัดชายแดนภาคใต้ จากกลุ่มผู้ให้ข้อมูลหลัก (Key informant) จำนวน 27 คน จาก 9 กลุ่ม ๆ ละ 3 คน ประกอบด้วย ผู้ทรงคุณวุฒิจุฬาราชมนตรี คณะกรรมการกลางอิสลามแห่งประเทศไทย คณะกรรมการอิสลามประจำจังหวัด คณะกรรมการอิสลามประจำมัสยิด คณะกรรมการสถาบันหรือศูนย์วะสะฏียะฮฺ นักวิชาการมุสลิมในสถาบันอุดมศึกษา โต๊ะครูหรือเจ้าของสถาบันการศึกษาปอเนาะ ผู้บริหารโรงเรียนเอกชนสอนศาสนาอิสลาม และวิทยากรอิสลามศึกษาแบบเข้ม

ผลการวิจัยพบว่า สาเหตุของความเห็นต่างในหลักการอิสลามของสังคมมุสลิมไทยในสามจังหวัดชายแดนภาคใต้ จำแนกออกเป็น 3 กลุ่มสาเหตุ คือ 1) ความแตกต่างด้านตัวบุคคล 2) ความแตกต่างด้านหลักฐาน และ 3) ความแตกต่างด้านการแสดงความเห็น และพบว่า ความเห็นต่างในหลักการอิสลามได้ส่งผลให้เกิดสภาพความขัดแย้งในสังคมไทยมุสลิม 2 ด้าน คือ ด้านการปฏิบัติตามหลักการศาสนา และด้านความเป็นเอกภาพของสังคม

เอกสารอ้างอิง

ประไพพิมพ์ สุธีวสินนท์ และประสพชัย พสุนนท์. 2559. กลยุทธ์การเลือกตัวอย่างสำหรับการวิจัยเชิงคุณภาพ. วารสารปาริชาต มหาวิทยาลัยทักษิน 29(2), 37-38.

เอื้อมพร หลินเจริญ. 2555. เทคนิคการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพ. วารสารการวัดผลการศึกษา. 17(1), 17- 29.

‘Abd al-Fattah Abū Ghaddah. (1986). al-Insāf fī Bayān Asbāb al-Ikhtilāf, Waliy Allah al-Dahlawiy. Bayrūt: Dār al-Nafāis.

‘Abd al-Salām al-Sulaymāniy. (1993). al-Ikhtilāf wa Ādābihī. (3) 143-171. al-Rābitat al-Muhammadiyyah li al-‘Ulamāa: Dār al-Manzūmah.

‘Abdullāh bin ‘Abd al-Musin al-Turakiy. (2010). Asbāb Ikhtilāf al-Fuqahāa . Muassat al-Risālah. Bayrūt Lubnān.

‘Āqil Muhammad al-Maqtāriy. (1993). Adāb al-Ikhtilāf. Dār Ibn Hazm li al-Tibā’ah wa al-Nashr wa al-Tawzī’i: Bayrūt.

Jalāl al-Dīn ‘Abd al-Rahmān al-Sayūtiy. 2006. Jazīl al-Mawāhib fī Ikhtilāf al-Mazāhib. Dār al-‘Iitisām. al-Qāhirah: Misr.

Sālih ‘Abd al-‘Azīz Muhammad Ibrāhīm Āl al-Shīkh. 2018. al-Wasatiyyah wa al-I’itidāl wa Athruhumā ‘Alā Hāyāt al-Muslimin. Wizārat al-Shuūn al-Islāmiyyah wa al-Dawah wa al-Irshād: al-Riyād.

Tāhā Jābir Fayyād al-‘Ulwāniy. (1987). Adāb al-Ikhtilāf fī al-Islām. Al-Mahad al-‘Aalāmiy li al-Fikr al-Islāmiy: al-Wilāyat al-Muttahidāt al-Amirikiyyah.

Tāhā Jābir Fayyād al-‘Ulwāniy. (2017). Min Adāb al-Ikhtilāf ilā Nubz al-Khilāf. Al-Mahad al-‘Aalāmiy li al-Fikr al-Islāmiy: al-Wilāyat al-Muttahidāt al-Amirikiyyah.