รูปแบบการพัฒนาคุณภาพชีวิตและรายได้ชุมชนผ่านกระบวนการมีส่วนร่วม ตำบลคลองน้ำใส อำเภออรัญประเทศ จังหวัดสระแก้ว

บทคัดย่อ

          การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัญหาและความต้องการการพัฒนาของชุมชนในพื้นที่ตำบลคลองน้ำใส อำเภออรัญประเทศ จังหวัดสระแก้ว และ 2) เพื่อหารูปแบบการพัฒนาคุณภาพชีวิตและรายได้ชุมชนผ่านกระบวนการมีส่วนร่วม ในพื้นที่ตำบลคลองน้ำใส อำเภออรัญประเทศ จังหวัดสระแก้ว กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ประชาชนเป้าหมายครัวเรือนยากจนในพื้นที่ตำบลคลองน้ำใส  หมู่ที่ 1-12 จำนวน 50 คน เป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม (Participatory Action Research - PAR) โดยใช้กระบวนการมีส่วนร่วมของประชาชนในชุมชนทั้ง 12 หมู่บ้าน

          ผลการศึกษา พบว่า กลุ่มตัวอย่างในเขตตำบลคลองน้ำใสที่เข้าร่วมกระบวนการศึกษาปัญหาและความต้องการของชุมชนอย่างมีส่วนร่วม ได้สรุปสภาพปัญหาและความต้องการการพัฒนาของชุมชน คือ 1) ชุมชนอยากมีอาชีพเสริมที่สามารถสร้างรายได้เพิ่มจากอาชีพหลัก และ 2) อยากยกระดับคุณภาพชีวิตและรายได้ที่ชัดเจนและยั่งยืน โดยกลุ่มเป้าหมายได้เข้าร่วมกิจกรรมการสร้างอาชีพโดยกระบวนการมีส่วนร่วมผ่านกิจกรรมการฝึกปฏิบัติการย้อมสีผ้าจากการสกัดสีจากกาบมะพร้าว ซึ่งเป็นวัตถุดิบที่มีอยู่จำนวนมากในชุมชน และนำไปสู่การแปรรูปผ้าย้อมสีจากกาบมะพร้าวให้เป็นผลิตภัณฑ์ต่าง ๆ เพื่อสร้างอาชีพและเพิ่มรายได้เสริมจากอาชีพหลัก นอกจากนี้ยังเป็นการสร้าง    องค์ความรู้เกี่ยวกับการสกัดสีจากกาบมะพร้าว ซึ่งเป็นการนำวัสดุเหลือใช้กลับมาใช้ประโยชน์และสร้างคุณค่าให้กับชุมชน และจากการดำเนินการวิจัย กลุ่มเป้าหมายสามารถจำหน่ายสินค้าผลิตภัณฑ์      ผ้าย้อมสีจากกาบมะพร้าว ส่งผลให้คุณภาพชีวิตของคนในชุมชนดีขค้น และมีรายได้เพิ่มขึ้นจากอาชีพหลักในปัจจุบันได้