แนวทางปรับปรุงเรือนพื้นถิ่นที่เหมาะสมกับผู้สูงอายุ ในจังหวัดนครราชสีมา

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาลักษณะทางกายภาพของเรือนพื้นถิ่น พื้นที่การใช้งาน และความเหมาะสมต่อการใช้งานของผู้สูงอายุ เพื่อออกแบบปรับปรุงให้เหมาะสมต่อการอยู่อาศัยของผู้สูงอายุ กรณีศึกษาคือเรือนพื้นถิ่นในพื้นที่ชุมชนบ้านมะค่า ตำบลบ้านโพธิ์ อำเภอเมือง จังหวัดนครราชสีมา ศึกษาโดยการลงพื้นที่สำรวจรังวัด การสัมภาษณ์เก็บข้อมูลประวัติของเรือน ข้อมูลของผู้อยู่อาศัย สุขภาพ การใช้ชีวิตประจำวัน เพื่อนำมาวิเคราะห์ และออกแบบเสนอแนวทางในการปรับปรุง ผลการศึกษาพบว่า ในชุมชนบ้านมะค่า มีเรือนพื้นถิ่นที่มีผู้สูงอายุอาศัยอยู่ 4 หลัง สภาพตัวเรือนและพื้นที่ใช้สอยต่าง ๆ ไม่เหมาะต่อการใช้งานและการอยู่อาศัยของผู้สูงอายุ ควรมีการปรับปรุงในส่วนบันไดทางขึ้นเรือน ประตูเรือน โถงทางเดินภายในเรือน ห้องน้ำและทางเดินภายนอก และเสนอแนวทางปรับปรุงเรือนกรณีศึกษา 3 แนวทาง คือ แนวทางที่ 1 มีการสร้างห้องน้ำเพิ่มเติมบนตัวเรือน แนวทางที่ 2 มีการสร้างห้องน้ำด้านล่างในระยะที่ใกล้ขึ้นและปรับปรุงทางเดินไปยังห้องน้ำ แนวทางที่ 3 มีการปรับปรุงห้องน้ำเดิมและปรับปรุงทางเดินไปยังห้องน้ำ ทั้ง 3 แนวทางมีการปรับปรุงที่เหมือนกัน คือ ส่วนบันไดทางขึ้นเรือน ประตูเรือนและทางเดินภายใน ผลการออกแบบเพื่อเสนอแนวทางปรับปรุงพบว่า แนวทางที่ 1 มีความเหมาะสมมากที่สุด เมื่อพิจารณาจากความเหมาะสมกับการใช้งานของผู้สูงอายุ ความเหมาะสมของรูปแบบเรือนพื้นถิ่น ความเหมาะสมทางด้านงบประมาณและความสะดวกในการก่อสร้าง ผลจากการศึกษางานวิจัยนี้ สามารถนำไปประยุกต์ใช้กับเรือนพื้นถิ่นในพื้นที่อื่น หรือผู้สูงอายุกลุ่มอื่น และต่อยอดงานวิจัยเพื่อศึกษาแนวทางการปรับปรุงเรือนพื้นถิ่นในแนวทางอื่น ๆ ต่อไป